- •Балалар бакчасында рус һәм башка милләт балаларын татар теленә (татарча сөйләшергә) өйрәтү программасы.
- •Аңлатма язуы.
- •Программа принциплары.
- •Методик киңәшләр.
- •Сүзлек белән эшләү.
- •Тематик план.
- •Кушымта. Уртанчылар төркеменең «Минем өем» укыту методик комплекты буенча күрсәтмә, таратма материаллар.
- •Зурлар төркеменең «Уйный-уйный үсәбез» укыту методик комплекты буенча күрсәтмә, таратма материаллар.
- •Аудиоязмалар. (уртанчылар төркеме)
- •Мәктәпкә әзерлек төркеменең «Без инде хәзер зурлар-мәктәпкә илтә юллар” укыту методик комплекты буенча күрсәтмә, таратма материаллар.
- •36 Нчы кисәк (26 нчы тема).
- •37 Нче кисәк (26 нчы тема).
- •49 Нчы кисәк (41 нче тема).
- •50 Нче кисәк (43 нче тема).
- •51 Нче кисәк (44 нче тема).
- •64Нче кисәк (60 нче тема).
- •Аудиоязмалар. (зурлар төркеме)
- •1 Нче кисәк (1 нче тема).
- •7 Нче кисәк (10 нчы тема).
- •8 Нче кисәк (12 нче тема).
- •21 Нче кисәк (19 нчы тема).
- •21 Нче (а) кисәк (19 нчы тема).
- •22 Нче кисәк (23 нче тема).
- •22 Нче (а) кисәк (23 нче тема) - шушы уенга сүзсез генә фонограмма.
- •23 Нче кисәк (23 нче тема).
- •24 Нче кисәк (24 нче тема).
- •25 Нче кисәк (25 нче тема).
- •26 Нче кисәк (25 нче тема).
- •27 Нче кисәк (25 нче тема).
- •28 Нче кисәк (25 нче тема).
- •29 Нче кисәк (30 нче тема).
- •37 Нче кисәк (35 нче тема).
- •38 Нче кисәк (39 нчы тема).
- •39 Нчы кисәк (40 нчы тема).
- •Аудиоязмалар. (мәктәпкә әзерлек төркеме)
- •9 Нчы кисәк (7 нче тема).
- •10 Нчы кисәк (7 нче тема).
- •11 Нче кисәк (8 нче тема).
- •12 Нче кисәк (10 нчы тема).
- •13 Нче кисәк (11 нче тема).
- •14 Нче кисәк (11 нче тема).
- •15 Нче кисәк (13 нче тема).
- •16 Нчы кисәк (14 нче тема).
- •21 Нче кисәк (20 нче тема).
- •22 Нче кисәк (20 нче тема).
- •23 Нче кисәк (20 нче тема).
- •48 Нче кисәк (41 нче тема).
- •49 Нчы кисәк (41 нче тема).
- •50 Нче кисәк (43 нче тема).
- •51 Нче кисәк (44 нче тема).
- •52 Нче кисәк (44 нче тема).
- •53 Нче кисәк (44 нче тема) (телефоннан сөйләшү).
- •54 Нче кисәк (46 нчы тема).
- •55 Нче кисәк (46 нчы тема).
- •56 Нчы кисәк (46 нчы тема).
- •65 Нче кисәк (55 нче тема).
- •Мәктәпкәчә яшьтәге балаларның татар телендә сөйләшә (аралаша) белү күнекмәләрен тикшерү. Тикшерү үткәрү буенча киңәшләр.
- •Уку елы ахырында уртанчылар, уку елы башында зурлар төркеме балаларының
- •Балаларның татар телендә аралаша белү дәрәҗәсен тикшергәндә кулланырга мөмкин булган биремнәр.
- •Ягымлы сүзләр куллану (“Исәнме”, “Исәнмесез”, “Сау бул” , “Сау булыгыз”, “Рәхмәт”, “Хәлләр ничек?”)
- •1.Ситуатив күнегүләр.
- •4.Тирә-юньдәге предметларның сыйфат билгеләрен, күләмен белдерә торган сүзләрне аңлап сөйләмдә куллану.
- •5.Аралаша белү (ягымлы сүзләр әйтү, чакыру, сыйлау, сорап алу, тәкъдим итү, инкаръ итү, раслау).
- •4.Уен ситуациясе "Кунакларны сыйла".
- •6.Уен ситуациясе "Уенчыклар илендә"
- •4. Поменяйтесь игрушками. Попроси у друга игрушку, предложи ему свою .
- •Уку елы ахырында зурлар, уку елы башында мәктәпкә әзерлек төркеме балаларының
- •Үзләштерү дәрәҗәләрен билгеләү.
- •(Өйрәнгән темалар буенча биш – алты рәсем яисә предмет күрсәтелә, татарча исемнәрен әйтергә кушыла)
- •2. Ягымлы сүзләр куллану.
- •3. Боерыкны бирә белү (кил, утыр, йокла, уйна, ю, аша, эч, ки, сал).
- •5. Аралаша белү (ягымлы сүзләр әйтү, чакыру, сыйлау, сорап алу, тәкъдим итү, инкаръ итү, раслау).
- •1.Уен ситуациясе “Әйдәгез танышабыз”.
- •2.Уен ситуациясе “Кунак каршылыйбыз”.
- •3.Уен ситуациясе “Кибеттә”.
- •Уку елы ахырында мәктәпкә әзерлек төркеме балаларының
- •Уен ситуацияләрендә үзлектән сорау бирә белү. (Нәрсә кирәк? Нинди? Ничә? Син кем? Бу кем? Бу нәрсә? Нишли? Нишлисең? (Син нишлисең?) Ничә яшь? (Сиңа ничә яшь?) Кая барасың?)
- •Аралаша белү (ягымлы сүзләр әйтү, чакыру, сыйлау, сорап алу, тәкъдим итү, инкаръ итү, раслау)
Балаларның татар телендә аралаша белү дәрәҗәсен тикшергәндә кулланырга мөмкин булган биремнәр.
“Минем өем” проекты буенча өйрәнгән лексиканы сөйләмдә куллану. (Өйрәнгән темалар буенча дүрт – биш рәсем яисә предмет күрсәтелә, татарча исемнәрен әйтергә кушыла)
1. Дидактик уен. "Бу кем?"(Iвариант)
(Лексика: әти, әни, кыз, малай, әби, бабай)
Уен эчтәлеге: Өй рәсеме. Өй тирәсендә гаилә әгъзалары рәсемнәре (комплекттагы күрсәтмә рәсемнәр). Тәрбияче рәсемнәргә күрсәтеп сорый: Бу кем? ("Әни"...).
2. Дидиктик уен "Кем юк?" (II вариант)
(Лексика: әти, әни, кыз, малай, әби, бабай)
Уен эчтәлеге: Уен шул ук рәсемнәр кулланып үткәрелә. Тәрбияче бер рәсемне алып куя. Баладан сорый: "Кем юк?" ("Әби"...)
Уенны интерактив тактада, проекцион техника экранында, бала белән бала арасында диалог формасында да үткәрергә була.
3.Дидактик уен "Кәрзиндә нәрсә бар?"
(Лексика: ипи, алма, сөт, чәй)
Уен эчтәлеге: Мияу кәрзин белән ашамлыклар алып килгән. Мияу ашамлык муляжларына күрсәтә, исемен сорый: "Бу нәрсә?" ("Алма"...)
4.Дидактик уен "Нәрсә юк?"
(Лексика: ипи, алма, сөт, чәй)
Уен эчтәлеге: Мияу бер ашамлык муляжын яшереп куя: "Нәрсә юк?". Бала нәрсә юклыгын әйтергә тиеш. ("Алма"...)Уенны рәсемнәр кулланып та үткәреп була.
5.Дидактик уен "Мин әйтәм, син күрсәт һәм әйт"
(Лексика: әти, әни, кыз, малай, әби, бабай, куян, аю, туп, машина, курчак, эт, песи, ипи, алма, сөт, чәй).
Уен эчтәлеге: Балага уенчык яисә уенчык рәсемнәре бирелә. Бала, тәрбияче әйткән уенчыкны яисә уенчык рәсемен табып күрсәтергә һәм исемен кабатлап әйтергә тиеш.
6.Дидактик уен "Исемен әйтсәң бирәм"
(Лексика: әти, әни, кыз, малай, әби, бабай, куян, аю, туп, машина, курчак, эт, песи, ипи, алма, сөт, чәй).
Уен эчтәлеге: Өстәлдә уенчыклар яисә рәсемнәр. Тәрбияче балага уенчыкны (рәсемне) күрсәтә, сорый: "Бу нәрсә?" - "Алма"... ; "Бу кем?" - "Әти"... Бала дөрес җавап бирсә, аңа уенчыклар, яисә таратма рәсемнәр бирелә.
7.Дидактик уен "Серле янчык"
(Лексика: куян, аю, туп, машина, курчак, эт, песи)
Уен эчтәлеге: Балага уенчыклар күрсәтелә, исемнәрен әйтеп янчыкка салына. Бала янчыктагы уенчыкны капшап исемен әйтә, алып күрсәтә.
8.Дидактик уен "Әйе-юк"
Сүзнең дөрес үзләштерелүен тикшерү йөзеннән (аңлап яки аңламыйча әйтү) төрле вариантта сораулар бирелә: "Бу нәрсә?"- "Аю"...; "Бу аю?" - "Әйе, аю"...; "Бу куян?"-"Юк, песи"...
Югары балл (2,7-3) — сүз байлыгы җитәрлек, уенчык, әйберләрне үзлектән, аңлап дөрес күрсәтә, исемнәрен әйтә.
Уртача балл (2-2,6) - сүз байлыгы бар, кайбер сорауларга тәрбияче ярдәмендә җавап бирә.
Уртачадан түбән балл (1-1,9) - аңлый, русча җавап бирә.
Ягымлы сүзләр куллану (“Исәнме”, “Исәнмесез”, “Сау бул” , “Сау булыгыз”, “Рәхмәт”, “Хәлләр ничек?”)
1.Ситуатив күнегүләр.
а)“Куян аюга кунакка килә”. Ул ишектән кергәндә аюга нәрсә әйтә? (Ничек исәнләшә?) - "Исәнме аю".
б)“Куян аюда кунакта булды”. Ишектән чыгып киткәндә куян аю белән ничек саубуллаша? (Нәрсә әйтә?) - "Сау бул, аю".
в) "Акбайга ("Мияуга", "Курчакка", "Дустына") уенчык бүләк ит".
2. Уен ситуациясе "Кунак сыйлау". Акбайда (Мияуда) кунакта.
Уен эчтәлеге: Тәрбияче Акбай (Мияу) ролендә. Ул баланы, ашамлык, җиләк-җимеш (алма, груша, банан һ.б.) муляжлары белән "сыйлый". Тәрбияче баланың "рәхмәт" әйтә белүен билгели.
3.Уен ситуациясе "Дустыңны сыйла". Балаларны парлаштырып бер-берсе белән исәнләшеп, хәлләрен сорап, сыйларга тәкъдим итү. Рәхмәт әйтә белүләрен билгеләү.
Югары балл (2,7-3) - бала ситуацияләрдә ягымлы сүзләрне урынлы куллана.
Уртача балл (2-2.6) - тәрбияче ярдәмендә җавап бирә.
Уртачадан түбән (1-1,9) - аңлый, сорауга җавапны русча әйтә.
3.Боерыкны аңлап үтәү һәм куллана белү (кил, утыр, ю, аша, эч, уйна)
1. Сүзле уен "Мин әйтәм - син эшлә" ("Командир").
2. Сүзле уен "Шаян уенчыклар". (Уен баланың боерыкларны аңлы рәвештә үтәвен тикшерү өчен бирелә. Уенның эчтәлеге: Тәрбияче уенчыкка боерык бирә, мәсәлән: Утыр! Ә уенчык “ашый” башлый. Бала боерыкны дөрес итеп үтәп күрсәтә).
Югары дәрәҗә (2,7-3) - бала боерыкны аңлап, дөрес үти.
Уртача дәрәҗә (2-2,6) - ялгыша.
Уртачадан түбән дәрәҗә (1-1,9) - татарча аңламый, боерыкларны үтәми.
