- •Ауа райын бақылау
- •Желді бақылау
- •Күнді бақылау
- •Бұлтты бақылау
- •Жаңбырды бақылау
- •Жапырақтардың түсуін бақылау
- •Тұманды бақылау
- •Шықты бақылау
- •Аспанды бақылау
- •Күзгі өрмектің ұшуын бақылау
- •Топырақты бақылау.
- •Алғашқы суық түскенін бақылау
- •Тоғанды бақылау
- •Шалшықтарды бақылау
- •Көбелектерді бақылау
- •Көркем сөз
- •Гүлзардағы гүлдерді бақылау (астра, ирис,календула, космея, георгина)
- •17. Құмырысқаларды бақылау
- •18. Кіші топтағы балалардың ойындарын бақылау
- •19. Бақшада өнім жинауды бақылау
- •20. Құстарды бақылау (қараторғай, қара қарға, қаратамақ, қаз, үйректің ұшып кетуі)
- •21. Торғай, сауысқан, бозторғай, сары шымшықтардың үйлерге келіп қонуын бақылау
- •22. Ағаштарды бақылау (қайың, үйеңкі, терек, шырша, шетен ағашы, қарағаш)
- •23. Тал ағаштарды бақылау (жұпаргүл, мойыл, итмұрын, шетен ағашы)
- •24. Шөптерді бақылау (қалақай, қымыздық, жұмыршақ, алау, бетеге)
- •25. Аула тазалаушының еңбегін бақылау
- •26. Өтіп бара жатқан адамдарды бақылау
- •27. Балабақшаға азық-түлік әкелген жүргізушінің жұмысын бақылау
- •28. Таяудағы көшелерді бақылау
- •29. Температураның түсуін бақылау (термометрмен жұмыс)
Жапырақтардың түсуін бақылау
Бақылау
Балалар назарын жапырақтардың қызыл, сары, алтын түсті, жасыл-сары болып жерге түсіп, жерді жылы көрпемен жауып жатқанына аударту. Жапырақтардың түсу себебін түсінуге, жапырақтардың бөліктерін атауға үйрету. Жапырақтар көп мөлшерде немесе аз мөлшерде түсетінін, бұл көрініс жел күшіне байланысты екенін атап айту. Табиғаттың бір құбылысының екінші бір құбылысымен өзара байланысын көруді үйрету; күзгі табиғат әсемдігін қабылдауға үйрету.
Көркем сөз Ой, алақай, тамаша, Ағайынды бәрі, Шашу шашты жапырақ. Шықса – жасыл, Бақтың іші алаша, Түссе – сары (жапырақ) Аунар ма еді жатып ап!
Ырым
Егер жапырақтар ағаштан түгел түспей бұтақтарында қалып қойса, қыс суық болады. Жапырақтар кеш түссе, қыс қатты және ұзақ болады
Қимыл- қозғалыс ойыны
«Асық, бірақ түсіріп алма»
Балаларды қолындағы жапырақшаны түсірмей жүгіре алуға жаттықтыру. Физикалық сапасын дамыту: шапшаңдық, ептілік.
Еңбектену әрекеті
Учаскедегі жапырақтарды жинау
Балаларды жұмысқа белсенді қатысуға үйрету, жапырақтарды тырнауышпен тырнап, тасығышпен бір жерге жинастыру. Еңбексүйгіштікке, өз бетінше жұмыс жасай алуға үйрету.
Дидактикалық ойындар. Тәжірибелер мен сұрыптамалар жасау
«Аяқ астындағы жапырақтар қалай сыбдырлайтынын тыңдау»
Табиғаттағы маусымдық өзгерістерді байқауға, тыңдай білуге, түйін жасауға үйрету.
«Жапыраққа қарап ағашты таны»
Балаларды жапырақтың қай ағаштан түскенін анықтауға үйрету. Ойын ережесін сақтау (белгі берілгеннен кейін ғана жапырақ қай ағаштан болса, сол ағашқа жүгіріп бару).
Өзіндік іс-әрекет
Балалардың тұрақты бірлестіктерін нығайтуға көмектесу. Ынталарын, өз бетінше жұмыс жасай алатындығын көтермелеу.
Тұманды бақылау
Бақылау
Балаларға неліктен тұман болатындығын түсіндіру. Тұман қалай пайда болатынын, қашан болатынын, қандай пайда келтіретінін еске түсіру. Екеуі де ұсақ, кішкене су тамшыларынан тұратындықтан бұлттар мен тұман – егіздер. Тұман қалың болғанда айналадағы заттар көрінбейді. Тұман әсіресе, таңертеңгі мезгілде, жер қатты суық болған кезде қалың болады.
Қоршаған әлем жайлы балалардың білімін кеңейту. Ойлау операцияларын, таным қызығушылығын дамыту.
Көркем сөз
Қаратаудың басында Киік кетіп барады. Қол-аяғы бауырына Тиіп кетіп барады. (Тұман)
Ырым
Егер тұман күн сәулесімен тез тарап кетсе, ауа райы тұрақты жылы болады.
Қыркүйекте таңертеңгі тұман болса, жылы болады
Қимыл- қозғалыс ойыны
«Тышқан аулау»
Шапшаңдығын, ептілігін, батылдығын дамыту
Еңбектену әрекеті
Табиғат бұрышына әдемі жапырақтардан гүл шоғын жинау
Табиғаттың әсемдігін көруге, оны сақтауға тырысуға тәрбиелеу
Дидактикалық ойындар. Тәжірибелер мен сұрыптамалар жасау
«Тұманды анықта»
Иллюстрациялар бойынша тұманның қандай екендігін (қалың, әлсіз) тануға үйрету.
Өзіндік іс-әрекет
Балалардың өз бетінше ойын үшін тақырыпты таңдай алуын дамыту.