- •Ауа райын бақылау
- •Желді бақылау
- •Күнді бақылау
- •Бұлтты бақылау
- •Жаңбырды бақылау
- •Жапырақтардың түсуін бақылау
- •Тұманды бақылау
- •Шықты бақылау
- •Аспанды бақылау
- •Күзгі өрмектің ұшуын бақылау
- •Топырақты бақылау.
- •Алғашқы суық түскенін бақылау
- •Тоғанды бақылау
- •Шалшықтарды бақылау
- •Көбелектерді бақылау
- •Көркем сөз
- •Гүлзардағы гүлдерді бақылау (астра, ирис,календула, космея, георгина)
- •17. Құмырысқаларды бақылау
- •18. Кіші топтағы балалардың ойындарын бақылау
- •19. Бақшада өнім жинауды бақылау
- •20. Құстарды бақылау (қараторғай, қара қарға, қаратамақ, қаз, үйректің ұшып кетуі)
- •21. Торғай, сауысқан, бозторғай, сары шымшықтардың үйлерге келіп қонуын бақылау
- •22. Ағаштарды бақылау (қайың, үйеңкі, терек, шырша, шетен ағашы, қарағаш)
- •23. Тал ағаштарды бақылау (жұпаргүл, мойыл, итмұрын, шетен ағашы)
- •24. Шөптерді бақылау (қалақай, қымыздық, жұмыршақ, алау, бетеге)
- •25. Аула тазалаушының еңбегін бақылау
- •26. Өтіп бара жатқан адамдарды бақылау
- •27. Балабақшаға азық-түлік әкелген жүргізушінің жұмысын бақылау
- •28. Таяудағы көшелерді бақылау
- •29. Температураның түсуін бақылау (термометрмен жұмыс)
Топырақты бақылау.
Бақылау
Балалар назарын аяқ астына, жерге аудару. Құрғақ жылы күні топырақ жылы болады, қолға алсаң шашылғыш, түсі ашық сұр болады. Жаңбырлы күні ол қара түсті, тығыз, ылғалды болады. Алғашқы суық түсісімен топырақ тас сияқты болып қатып қалады.
Балаларды топырақтың ауа райына байланысты өзгеретінін көруге үйрету. Ойлай алуын, талқылай алуын, дәлелдей алуын дамыту; туған жерге ұқыптылық қатынасын тәрбиелеу.
Көркем сөз
«Қарашы күз келді, күз келді, Сары алтын жауыпты іздерді»
Қимыл- қозғалыс ойыны
«Арқан тарту»
Балалардың физикалық және моральдық еркін, достық қарым-қатынасын дамыту.
Еңбектену әрекеті
Гүлзардағы жұмыс (тәрбиешімен бірге)
Күзгі жерді қопсытуға қатыстыру. Еңбек етуге дұрыс көзқарасын тәрбиелеу.
Дидактикалық ойындар. Тәжірибелер мен сұрыптамалар жасау
Т ә ж і р и б е. Ауа райы жылы болғанда топырақты қолмен ұстап көру
Қ о р ы т ы н д ы. Топырақ жылы, оны күн қыздырды
«Қатені тап»
Жылдың әр мезгіліндегі топырақтың жағдайы жайлы балалардың не білетіндігін анықтау.
Өзіндік іс-әрекет
Балалар ойындарының тақырыбы мен мазмұнын дамыту және байыту. Өз ойын дәлелдей алуын жетілдіру; қатарластарының ұсыныстарымен, рөлді, ойыншықтарды, міндеттерді бөлісу бойынша оның іс-әрекеттерімен келіспеушілігін сыпайы формада білдіре алуын дамыту.
Алғашқы суық түскенін бақылау
Бақылау
Жерге алғашқы қыраудың түсуі – күз белгісі екеніне балалардың көңілін аудару. Таңертеңгілік жер, үй шатырлары күмістей аппақ болады. Күн суытып аяз күшіне ене бастады. Өзендер мен көлдердің бетіне мұз қатты. Мұз үстімен жүруге болатындай көрінеді, бірақ мұздың үстін аяқпен басқан сәтте - ақ ойылып ішіне түсіп кетеді.
Көркем сөз
Сұр бұлт, түсі суық, қаптайды аспан, Күз болып дымқыл тұман жерді басқан. (А. Құнанбаев)
Ырым
Қазанда жер жабылады, кей жер жапырақпен, кей жер қармен Сары шымшық ысқырса – шынымен күз болғаны
Қимыл- қозғалыс ойыны
«Пішінді жаса»
Шапшаңдыққа, ептілікке, ұқыптылыққа тәрбиелеу
Еңбектену әрекеті
Қажетінше
Учаскедегі ұқыпсыздық жағдайды көре алуға және тәртіпке келтіруге үйрету.
Дидактикалық ойындар. Тәжірибелер мен сұрыптамалар жасау
«Кім қызық ат тауып атайды»
Шығармашылық қиялын, тілін дамыту. Біреуі сын есім болып тұратын екі зат есімнен құралған жаңа сөздерді құрастыру (су, мұз – мұзды су; аяз, күз – аязды күз)
Өзіндік іс-әрекет
Ойын түрін таңдауда өз бетінше әрекет жасауын, бастама жасауын дамыту.