Изге теләк

Тèрлђгђн тљн. Мђж кèлђ тамчылар...

Юлдашлары сљенешђ язныћ.

Адђм гомере ќèтмђс, саный кèтсђћ, –

Нèчђнче язы èкђн ќèџанныћ?

Йомшак бђрхет тљн адашкан тышта.

Ќèл сыенып уза тђрђзђгђ.

Кемнђргђ яз, кемнећ кљзе ќèткђн:

Књптђн књнгђн вакыт бер эзгђ...

Лђззђтлектђ оеп тынган хђят,

И, љзелђ лђ былбыл таллыкта!

Чèксез књктђй èркен, саф ла! –

Хозурлыкка књћел тартыла.

Уйлар дђрьясыннан карап ятам,

Бар ќèџанга, шаять, берњзем,

Заманында Бèлђр, Вавèлоннар

Ябынып яткан серле књк йљзен.

Уйлый књћел, бу сандугач гаме,

Кай чорлардан шаулый бу таллар?

Зђћгђр књкле Бèлђр Аккаласын,

Ил Ханнарын књргђн бèт алар...

...Ишетђсезме?!

Мећ ел да элек Идел шулай ташкан.

Ќырдан èлђс торган тèяклђр.

Кырдан ашыгып кайткан шагыйрь Галè

Печђн чабып, ќыеп гљлђплђр.

Айсылуы йљгереп каршы чыккан,

Йљзе – кояш, èзге телђклђр...

Лђкèн књп тђ њтмђс кара язмыш

Бу ярларны аеры ќèтђклђр...

Хаќсыз èллђр белђн кљенђ дљнья –

Бèлђр шљџрђт књген кèчкђннђн...

Нè аяныч, ќèрдђ књп асылныћ

Явызлыктан гомере чèклђнгђн...

Канга баткан этлђр љередђй,

Талый залèм асыл Тèякне.

Корал тотып утка керде шагыйрь:

Ил булмаса, ќырыћ кèрђкме?!

Ил асылын ќуйды Болгар èле,

Яу ќèрендђ ќуйды Галèен.

Мђћге хђсрђт алды њзенђ.

Ил булмагач, нèчек баксын шагыйрь

Газèзлђре – халкы књзенђ?

...Чорлар агымына љстђн багып,

Йљзен куеп ќèллђр èркенђ.

Ватан суын кèчкђн Ханбèкђдђй

Ак манара коена Иделдђ...

Сђхђр вакыты. Ќèџан йолддызлары

Мђрќђн келђм чèккђн гљмбђзгђ.

Азан сафлыгы èћђ хаќлы ќèргђ

Йолдыз белђн йолдыз серлђшђ...

Идел èтђгендђ ак манара.

Уелып кына ќèргђ таћ èћђ.

Иленђ èгелек телђп, дога кылып,

Йокысыз яткандыр Ханбèкђ...

Нè дђвердђн кèлмешђклђр тњрдђ:

Ил югында кем сèн ќèрећдђ?

Илсез тућган Тукай, Фатыйх ќаны

Ђрнеп йљрèлђр кебек бњген дђ...

Елап табына-табына ятèмлектђ

Мèрас-юллар тезђ Габдулла.

Књз алдыннан кèтмè Зђйтњнђсе...

Ќан сљйгђнсез яшђњ авыр ла.

Књћелен юатыр надан хђлфђм:

Ханга èелеп Казан «ућган», дè...

Ярым сљю-сљелђњ булмаган књк,

Уртак лђхет – бђхет булалмый...

Такташ ќырлап узган кèшђрлектђн,

Бар нђќесне пакьлђп ак карда,

Сèрень гљленђ књмеп бар дљньяны,

Зђћгђр сагышы сызыла таћнарда.

Такташ янына, Сыркыдыга сугылам,

Бу Фèда ќан яфрак шавына

Кушылып ќырлый-ќырлый чђчђк ќыя,

Ђмèнђсен џаман сагына.

Кочак-кочак сèрень гљллђр љзеп,

Тезђ аныћ кайтыр юлына.

Тамбов урманнарыдай гњзђл хèслђр,

Кèћ офыклар – сыймас ќèџанга.

Ак каенлык сыман якты дљнья,

Матур тормыш яшè хыялда...

Егерме ел Туфан тар зèнданда.

Хатлар яза, ќèтмè карасы,

Љзелеп, сагынып èлгђ хатлар яза,

Кèлмè хатлар... сњнђ парђсе.

Чњ! Кайдандыр матур ќыр сызыла,

Ераклардан уелып башланды ул,

Хèслђрнећ èћ нечкђ ќèреннђн.

И, мокатдђс тылсым агыла,

Ташыгандай сагыш књленнђн...

Борынгы ќыр, таныш сабый чактан,

Шаулап узды язгы ташкын сыман,

Исђрлђтеп узды... Тын ќèџан...

Таћны ђсèр èткђн моћлы аваз,

Књктђ атылган аккош елавыдай

Яћгырады да љзелде кыл сыман...

Белмèм...

Сљенечтђнме, бђлкè кљенечтђндер...

Мђћгегђ љзелеп калган Хђйдђр сагышын,

Кемдер магнèтолда уйнаткан...

Џушыма кайтып, йљрђк кысылып куйды,

Тућды ќаным, чуалды уйларым.

Белмèм ђле мђќњс, сансыз Казан,

Нèндè алтын таќын ќуйганын...

Мђгúнђсез, буш калды соры дљньям:

Безгђ Књктђн èћгђн шул Фалны да

Књпсенгђнсећ, ахры йђ, Ходам!..

Ђйе, ачы хакыйкать бу...

Тыћласалар, бу ќан авазымны

Бèк азлары мèне њз èтђр.

Нèчђнче кат тапыйлар мèллђтне:

Бер ягы кол, ђ каршыда гњлè

Муткњзлђр.

Ач гавамга èрешђлмђс бу юллар,

Уку тњгел, кљннђрен дђ

Юньлђп књрмèлђр.

Ќаныћ нђрсђ?

Иманыћа тљкереп, таптый-таптый,

Бай угырылар тњргђ њрлèлђр...

Бђлкè, кемдер укып бер уйланыр,

Шуннан ќанына газèз гамь табар:

Дђрвèше дђ солтанга тèћ булган,

Књкрђп яшђгђн бèт болгарлар.

Зђћгђр бђрхет таћ капшана тышта,

Харчевняда бурлар кљлешђлђр.

Аптекалардан ак якалар тагып,

Шакшы рèшвђтлђрен бњлешђлђр...

Тњзђ алмыйча сљрем чокырында,

Юлга чыгам, књпме зар анда?!

Ђњвђл Тукай белђн Зђйтњнђсен

Озатып куя алтын Сарайга.

Япан ќèрдђ, ятлар књзенђ карап,

Гаяз сулды, нèгезен књралмый.

Туган ќèрдђ, èзге дога белђн

Бер лђхетлек урын табалмый...

Такташ хыялы – саф гњзђллек аша

Барып чыгам Исхак-Туранга...

Изге әманђтен Хак-Таќ èтеп,

Ирештерђм «Идел-Урал»га.

Язмышлардан – узмыш юк, дèлђр дђ,

Бу èзгелђр азмы ут сљргђн?

Бљтендљнья залèмнђре љчен,

Мèллђтем џђм даџилары алдында

Тњбђн èелеп гафу њтенђм...

02.05.2000