- •Мазмұны
- •6.1 Мұнай эмульсияларына әсер ету әдістерінің жіктелуі ...................................................88
- •1 Мұнай, газ және қабат суының құрамы және физика-химиялық қасиеттері
- •1.1 Мұнайдың құрамы, жіктелуі және негізгі физикалық-химиялық қасиеттері
- •1.2. Мұнай газының құрамы мен қасиеті
- •Мұнайгазының тығыздығын көбінесе қалыпты жағдайға арнап, газдың компоненттік құрамынан шыға отырып мына формула бойынша анықтайды:
- •Қабат суының тығыздығы мен тұтқырлығы
- •2 Қоспалардың физика-химиялық қасиеттері
- •3.1 Мұнай эмульсияларының түзілуі
- •3.2 Мұнай эмульсиясының жіктелуі
- •3 Мұнай эмульсиялары
- •3.3 Мұнай эмульсиясының физикалық-химиялық қасиеттері
- •3.4 Мұнай эмульсияларының беріктігі
- •Бақылау сұрақтары:
- •Бақылау сұрақтары:
- •4 Мұнайдан газды бөлудің технологиялық есебі
- •4.1 Мұнайгаз айырғыштарының мiндетi және олардың жіктелуі
- •Айырғыштардың конструкциясы мен жұмысы
- •Айыру қондырғыларының түрлері
- •4.4 Айырғыштарды газ және сұйық бойынша өткiзу қабiлетiне есептеу
- •4.4.1 Айырғыштардың жұмысына әсер ететiн факторлар
- •4.5 Тік гравитациялық айырғышты газ бойынша өткізу қабілетіне есептеу
- •4.6 Тік гравитациялық айырғышты сұйық бойынша өткізу қабілетіне есептеу
- •4.7 Көлденең гравитациялық айырғышты есептеу
- •4.8 Табиғи газдарға арналған айырғыштар
- •4.8.1. Газды айырғыштардың негізгі түрлері және олардың мұнайгазды айырғыштардан айырмашылығы
- •4.8.2 Газды айырғыштарды газ бойынша өткізу қабілетіне есептеу
- •5 МұнаЙ-газ кәсіпшілік құбырлары
- •5.1 Құбырлардың жіктелуі
- •5.2 Құбырлардың гидравликалық есебі
- •5.2.1 Бір фазалы сұйықтардың құбырлар бойымен изотермиялық қозғалысы кезіндегі гидравликалық есебі
- •5.2.2 Құбырлар бойымен ньютондық емес сұйықтарды (тұтқырлығы жоғары және парафинді мұнайлар) тасымалдау
- •Шеңберлі құбырдағы сұйықтардың қозғалысы кезінде тұтқырлықты үйкеліс жөніндегі Ньютон заңына сәйкес жанама кернеуiнің теңдеуі мына түрде жазылады:
- •5.2.3 Сұйықтардың изотермиялық емес қозғалысы кезінде құбырларды есептеу
- •5.2.4 Мұнай газын жинау үшін газ құбырларын есептеу
- •Қарапайым құбырлардың гидравликалық есебінің негізгі теңдеулері:
- •Күрделі құбырлардың гидравликалық есебі
- •Төртінші бөлшектегі мұнай жылдамдығы
- •Бақылау сұрақтары:
- •6 Мұнай кәсіпшілігінде эмульсияларды бұзу әдісі
- •6.1 Мұнай эмульсияларына әсер ету әдістерінің жіктелуі
- •Деэмульсация процесінің негізгі үш кезеңіне байланысты мұнай эмульсияларына әсер ету әдістерінің жіктелуі 6.1-кестеде көрсетілген.
- •Мұнай эмульсияларын бұзуда қолданылатын деэмульгаторлар
- •6.2.1 Деэмульгаторлардың жіктемесі және оларға қойылатын талаптар
- •6.2.2 Негізгі деэмульгаторлардың қасиеттері
- •6.3 Мұнай эмульсияларын бұзудың негізгі әдістері
- •6.3.1 Мұнайды сусыздандыруға арналған тұндырғыштар
- •Диаметрлері белгілі тамшылардың шөгу жылдамдығын анықтау.
- •Бақылау сұрақтары
- •Мұнай резервуарлары, олардың міндеті және жіктелуі
- •7.1 Резервуарлардың атқаратын қызметi мен түрлерi
- •Мұнайды резервуарларда сақтау кезiнде шығынды болдырмау
- •7.3 Резервуарлардағы мұнайдың жеңiл фракцияларының шығынын анықтау
- •7.4 Резервуардағы тауарлық мұнайдың мөлшері мен сапасын өлшеу
- •7.5 Резервуарларды тазалау және жөндеу
- •Әдебиеттер тізімі
- •Энергетика және мұнайгаз индустриясы факультеті Мұнай-газ инженериясы кафедрасы
Төртінші бөлшектегі мұнай жылдамдығы
Ағыс режимі ламинарлы, өйткені:
Гидравликалық кедергі коэффициенті
Төртінші бөлшектегі қысым шығыны
Соңғы нүктеге дейінгі жалпы қысымның төмендеуін жол бойындағы барлық қысым жоғалтуларды ескере отырып былай есептейміз:
Δp = Σ pi = 0.875 + 0.037 + 0.278 + 0.049 = 1.24 МПа
Өзіндік жұмысқа тапсырма
Есеп 5.1
Сығымды сорап станциясында (ССС) орналасқан бірінші сатылы айырғыштың қысымы белгілі. «Спутник»-тен ССС-на дейінгі төселген жинау коллекторының ұзындығы, (ішкі) диаметрі және абсолюттік эквиваленттік кедір-бұдырлығы-(Δ), құбырөткізгіштің басы мен аяғындағы геодезиялық белгілердің айырмашылығы, айдалатын мұнай көлемі және оның тығыздығы мен кинематикалық тұтқырлығы белгілі. Қажетті бастапқы қысымды анықтау қажет.
Варианттар бойынша тапсырма 5.2 кестеде келтірілген.
Есеп 5.2
Ұзындығы L-ға тең (км) болатын жинау коллекторының бас жағынан көлемі – G, т/сағ. динамикалық тұтқырлығы μ, мПа*с және тығыздығы ρ, кг/м3 товарлық мұнай беріледі. Жинау коллекторынан 2 нүктеден мұнай алынады q1 т/cағ. және q2 т/cағ.
Коллектордың басталған жерінен мұнай алынған нүктелерге дейінгі арақашықтық l1 км, l2 км. Бастапқы қысымы Pн МПа болса, жалпы қысымның түсуін анықтау керек. Жинаушы коллектор көлденең төселген және жергілікті кедергілер жоқ.
Варианттар бойынша тапсырмалар кесте 5.3-де келтірілген.
5.2-кесте
Бастапқы мәндер |
Варианттар |
||||||||||||||
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
10 |
11 |
12 |
13 |
14 |
15 |
|
Соңғы қысым, МПа |
0,6 |
0,2 |
0,5 |
0,8 |
0,4 |
0,6 |
0,3 |
0,5 |
0,1 |
0,4 |
0,6 |
0,3 |
0,2 |
0,8 |
0,1 |
Құбырдың ұзындығы, км |
10 |
9 |
8 |
4 |
12 |
5 |
15 |
4 |
20 |
10 |
9 |
8 |
5 |
4 |
12 |
Құбырдың диаметрі, м |
0,31 |
0,26 |
0,32 |
0,25 |
0,30 |
0,31 |
0,35 |
0,26 |
0,37 |
0,32 |
0,31 |
0,26 |
0,32 |
0,25 |
0,30 |
Геодезиялық белгілердің айырмашылығы, м |
12 |
-5 |
15 |
-8 |
10 |
5 |
-20 |
-3 |
-8 |
10 |
12 |
-5 |
15 |
-8 |
10 |
Мұнайдың массалық шығыны*102 т/тәу |
38 |
32 |
30 |
25 |
35 |
32 |
40 |
25 |
35 |
32 |
38 |
32 |
30 |
25 |
35 |
Мұнай тығыздығы, кг/м3 |
849 |
848 |
921 |
823 |
869 |
869 |
892 |
892 |
862 |
823 |
845 |
840 |
920 |
815 |
850 |
Мұнайдың кинематикалық тұтқырлығы*10-4, м2/с |
0,14 |
0,28 |
0,63 |
0,08 |
0,40 |
0,43 |
0,39 |
0,39 |
0,14 |
0,08 |
0,13 |
0,29 |
0,64 |
0,11 |
0,42 |
5.2-кестенің жалғасы
Бастапқы мәндер |
Варианттар |
||||||||||||||
16 |
17 |
18 |
19 |
20 |
21 |
22 |
23 |
24 |
25 |
26 |
27 |
28 |
29 |
30 |
|
Соңғы қысым, МПа |
0,6 |
0,2 |
0,5 |
0,8 |
0,4 |
0,6 |
0,3 |
0,5 |
0,1 |
0,4 |
0,6 |
0,3 |
0,2 |
0,8 |
0,1 |
Құбырдың ұзындығы, км |
11 |
10 |
9 |
5 |
12 |
7 |
15 |
8 |
18 |
16 |
14 |
10 |
5 |
6 |
9 |
Құбырдың диаметрі, м |
0,31 |
0,26 |
0,32 |
0,25 |
0,30 |
0,31 |
0,35 |
0,26 |
0,37 |
0,32 |
0,31 |
0,26 |
0,32 |
0,25 |
0,30 |
Геодезиялық белгілердің айырмашылығы, м |
-12 |
5 |
10 |
-8 |
-10 |
5 |
20 |
-3 |
8 |
-10 |
2 |
5 |
17 |
-7 |
8 |
Мұнайдың массалық шығыны*102 т/тәулік |
38 |
32 |
30 |
25 |
35 |
32 |
40 |
25 |
35 |
32 |
38 |
32 |
30 |
25 |
35 |
Мұнай тығыздығы, кг/м3 |
850 |
840 |
925 |
834 |
872 |
865 |
898 |
890 |
860 |
820 |
848 |
855 |
920 |
810 |
860 |
Мұнайдың кинематикалық тұтқырлығы*10-4, м2/с |
0,14 |
0,28 |
0,63 |
0,08 |
0,40 |
0,43 |
0,39 |
0,39 |
0,14 |
0,08 |
0,13 |
0,29 |
0,63 |
0,11 |
0,42 |
