- •Мазмұны
- •6.1 Мұнай эмульсияларына әсер ету әдістерінің жіктелуі ...................................................88
- •1 Мұнай, газ және қабат суының құрамы және физика-химиялық қасиеттері
- •1.1 Мұнайдың құрамы, жіктелуі және негізгі физикалық-химиялық қасиеттері
- •1.2. Мұнай газының құрамы мен қасиеті
- •Мұнайгазының тығыздығын көбінесе қалыпты жағдайға арнап, газдың компоненттік құрамынан шыға отырып мына формула бойынша анықтайды:
- •Қабат суының тығыздығы мен тұтқырлығы
- •2 Қоспалардың физика-химиялық қасиеттері
- •3.1 Мұнай эмульсияларының түзілуі
- •3.2 Мұнай эмульсиясының жіктелуі
- •3 Мұнай эмульсиялары
- •3.3 Мұнай эмульсиясының физикалық-химиялық қасиеттері
- •3.4 Мұнай эмульсияларының беріктігі
- •Бақылау сұрақтары:
- •Бақылау сұрақтары:
- •4 Мұнайдан газды бөлудің технологиялық есебі
- •4.1 Мұнайгаз айырғыштарының мiндетi және олардың жіктелуі
- •Айырғыштардың конструкциясы мен жұмысы
- •Айыру қондырғыларының түрлері
- •4.4 Айырғыштарды газ және сұйық бойынша өткiзу қабiлетiне есептеу
- •4.4.1 Айырғыштардың жұмысына әсер ететiн факторлар
- •4.5 Тік гравитациялық айырғышты газ бойынша өткізу қабілетіне есептеу
- •4.6 Тік гравитациялық айырғышты сұйық бойынша өткізу қабілетіне есептеу
- •4.7 Көлденең гравитациялық айырғышты есептеу
- •4.8 Табиғи газдарға арналған айырғыштар
- •4.8.1. Газды айырғыштардың негізгі түрлері және олардың мұнайгазды айырғыштардан айырмашылығы
- •4.8.2 Газды айырғыштарды газ бойынша өткізу қабілетіне есептеу
- •5 МұнаЙ-газ кәсіпшілік құбырлары
- •5.1 Құбырлардың жіктелуі
- •5.2 Құбырлардың гидравликалық есебі
- •5.2.1 Бір фазалы сұйықтардың құбырлар бойымен изотермиялық қозғалысы кезіндегі гидравликалық есебі
- •5.2.2 Құбырлар бойымен ньютондық емес сұйықтарды (тұтқырлығы жоғары және парафинді мұнайлар) тасымалдау
- •Шеңберлі құбырдағы сұйықтардың қозғалысы кезінде тұтқырлықты үйкеліс жөніндегі Ньютон заңына сәйкес жанама кернеуiнің теңдеуі мына түрде жазылады:
- •5.2.3 Сұйықтардың изотермиялық емес қозғалысы кезінде құбырларды есептеу
- •5.2.4 Мұнай газын жинау үшін газ құбырларын есептеу
- •Қарапайым құбырлардың гидравликалық есебінің негізгі теңдеулері:
- •Күрделі құбырлардың гидравликалық есебі
- •Төртінші бөлшектегі мұнай жылдамдығы
- •Бақылау сұрақтары:
- •6 Мұнай кәсіпшілігінде эмульсияларды бұзу әдісі
- •6.1 Мұнай эмульсияларына әсер ету әдістерінің жіктелуі
- •Деэмульсация процесінің негізгі үш кезеңіне байланысты мұнай эмульсияларына әсер ету әдістерінің жіктелуі 6.1-кестеде көрсетілген.
- •Мұнай эмульсияларын бұзуда қолданылатын деэмульгаторлар
- •6.2.1 Деэмульгаторлардың жіктемесі және оларға қойылатын талаптар
- •6.2.2 Негізгі деэмульгаторлардың қасиеттері
- •6.3 Мұнай эмульсияларын бұзудың негізгі әдістері
- •6.3.1 Мұнайды сусыздандыруға арналған тұндырғыштар
- •Диаметрлері белгілі тамшылардың шөгу жылдамдығын анықтау.
- •Бақылау сұрақтары
- •Мұнай резервуарлары, олардың міндеті және жіктелуі
- •7.1 Резервуарлардың атқаратын қызметi мен түрлерi
- •Мұнайды резервуарларда сақтау кезiнде шығынды болдырмау
- •7.3 Резервуарлардағы мұнайдың жеңiл фракцияларының шығынын анықтау
- •7.4 Резервуардағы тауарлық мұнайдың мөлшері мен сапасын өлшеу
- •7.5 Резервуарларды тазалау және жөндеу
- •Әдебиеттер тізімі
- •Энергетика және мұнайгаз индустриясы факультеті Мұнай-газ инженериясы кафедрасы
Бақылау сұрақтары:
Кәсіпшілік құбырларын қалай жіктейді ?
Қандай құбырларды қарапайым және күрделі дейміз ?
Гидравликалық көлбеу дегеніміз не ?
Дюкерді қандай жағдайларда қолданады ?
Қарапайым арынды құбырларды есептеу кезінде қандай
параметрлерді анықтайды ?
Сұйықтың құбыр бойымен қозғалуы кезінде гидравликалық кедергінің шамасы қандай факторларға тәуелді болады ?
Көлденең құбырлардағы газдысұйық ағындардың құрылымдық
түрлерін атап беріңіз ?
Реологиялық қасиеттер деп нені түсінеміз ?
Ньютондық емес сұйықтарға түсінік беру.
Тиксотропия деп нені айтады ?
5.3 - кесте
Бастапқы мәндер |
Варианттар |
||||||||||||||
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
10 |
11 |
12 |
13 |
14 |
15 |
|
Құбырөткізгіш ұзындығы, км |
10 |
8 |
6 |
12 |
15 |
7 |
5 |
9 |
4 |
3 |
10 |
8 |
7 |
11 |
14 |
1-ші участок ұзындығы. км |
3,5 |
2 |
3 |
6 |
5 |
1,5 |
2 |
3 |
1 |
1 |
5 |
3 |
2,5 |
2 |
4 |
2-ші участок ұзындығы. км |
1 |
2 |
0,5 |
2 |
3 |
2,5 |
1 |
3 |
1 |
1 |
3 |
2 |
4 |
6 |
5 |
Құбырдың диаметрі, мм |
205 |
219 |
312 |
426 |
426 |
312 |
117 |
219 |
117 |
219 |
205 |
312 |
117 |
426 |
205 |
Мұнай шығымы, т/с |
180 |
200 |
250 |
270 |
260 |
240 |
210 |
230 |
190 |
235 |
190 |
210 |
240 |
260 |
220 |
1 участок шығымы, т/ч |
30 |
50 |
40 |
45 |
50 |
40 |
20 |
45 |
25 |
35 |
40 |
60 |
30 |
35 |
25 |
2 участок шығымы, т/с |
40 |
20 |
40 |
30 |
20 |
30 |
30 |
45 |
35 |
50 |
40 |
30 |
50 |
55 |
50 |
Мұнай тығыздығы, кг/м3 |
870 |
842 |
856 |
880 |
864 |
870 |
832 |
815 |
823 |
854 |
865 |
840 |
850 |
875 |
860 |
Мұнайдың динамикалық тұтқырлығы, мПа*с |
45 |
15 |
23 |
20 |
40 |
25 |
32 |
27 |
19 |
12 |
35 |
15 |
25 |
22 |
41 |
Бастапқы қысым, МПа |
1,8 |
2,0 |
2,2 |
2,5 |
2,8 |
3,0 |
3,4 |
3,6 |
3,8 |
4,0 |
2,3 |
2,9 |
3,2 |
3,0 |
3,5 |
Абсолютті эквивалентті кедір-бұдырлық, мм |
0,15 |
0,10 |
0,12 |
0,15 |
0,10 |
0,12 |
0,15 |
0,10 |
0,12 |
0,11 |
0,15 |
0,10 |
0,12 |
0,11 |
0,13 |
5.3 - кестенің жалғасы
Бастапқы мәндер |
Варианттар |
||||||||||||||
16 |
17 |
18 |
19 |
20 |
21 |
22 |
23 |
24 |
25 |
26 |
27 |
28 |
29 |
30 |
|
Құбырөткізгіш ұзындығы, км |
12 |
10 |
8 |
12 |
15 |
7 |
5 |
9 |
4 |
3 |
10 |
8 |
7 |
11 |
14 |
1-ші участок ұзындығы. км |
3,5 |
2 |
3 |
6 |
5 |
2 |
2 |
4 |
1,5 |
1 |
4 |
3 |
2,5 |
3 |
6 |
2-ші участок ұзындығы. км |
2 |
3 |
1,5 |
4 |
5 |
2,5 |
2 |
3 |
1 |
1 |
3 |
2,5 |
3 |
6 |
5 |
Құбырдың диаметрі, мм |
205 |
219 |
312 |
426 |
426 |
312 |
117 |
219 |
117 |
219 |
205 |
312 |
117 |
426 |
205 |
Мұнай шығымы, т/с |
200 |
210 |
250 |
270 |
220 |
240 |
205 |
230 |
170 |
150 |
200 |
210 |
240 |
260 |
220 |
1 участок шығымы, т/ч |
30 |
50 |
40 |
55 |
50 |
40 |
60 |
30 |
25 |
35 |
40 |
60 |
50 |
45 |
30 |
2 участок шығымы, т/с |
40 |
20 |
50 |
30 |
25 |
50 |
30 |
45 |
30 |
50 |
40 |
40 |
50 |
55 |
50 |
Мұнай тығыздығы, кг/м3 |
880 |
845 |
850 |
870 |
865 |
855 |
830 |
820 |
825 |
850 |
860 |
840 |
850 |
875 |
855 |
Мұнайдың динамикалық тұтқырлығы, мПа*с |
45 |
15 |
25 |
20 |
40 |
25 |
32 |
27 |
19 |
12 |
33 |
15 |
24 |
21 |
40 |
Бастапқы қысым, МПа |
1,8 |
2,1 |
2,2 |
2,5 |
2,8 |
3,0 |
3,4 |
3,6 |
3,8 |
4,0 |
2,3 |
2,9 |
3,2 |
3,0 |
3,5 |
Абсолютті эквивалентті кедір-бұдырлық, мм |
0,15 |
0,10 |
0,12 |
0,15 |
0,10 |
0,12 |
0,15 |
0,10 |
0,12 |
0,11 |
0,15 |
0,10 |
0,12 |
0,11 |
0,13 |