- •Практикалық сабақтарға арналған әдістемелік ұсыныстар
- •Алматы, 2016 ж.
- •1. Тақырыбы: Экология – табиғатты қорғау мен табиғатты ұтымды пайдаланудың теориялық негізі. Тіршілік етудің негізгі ортасы және оған сипаттамасы.
- •3. Оқыту мақсаты:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары (білім құзіреттілігі, құқықтық, тәжірибелік комуникативті дағды):
- •6.Әдебиеттер:
- •6. Әдебиеттер:
- •7.Бақылау (сұрақтар):
- •7. Экологиялық факторлар және олардың ағзаға әсерінің негізгі жалпы заңдылықтары.
- •3. Оқыту мақсаты:
- •7.Бақылау (сұрақтар):
- •1.Тақырып: Экожүйе, оның құрылымы және функционалдық ұйымдастырылуы.
- •3.Оқыту міндеттері:
- •6. Әдебиеттер:
- •7.Бақылау (сұрақтар):
- •1.Тақырыбы: Биосфера құрылымы және шекаралары. В.И. Вернадскийдің ноосфералық концепциясы. (в.И. Вернадскийдің биосфера жөніндегі ілімі)
- •3. Оқыту мақсаты:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары (білім құзіреттілігі, құқықтық, тәжірибелік комуникативті дағды):
- •6. Әдебиет:
- •7. Бақылау (сұрақтар)
- •3. Оқыту мақсаты:
- •4. Тақырыптың негізгі сұрақтары (білім құзіреттілігі, тәжірибелік, комуникативті дағды):
- •6. Әдебиеттер :
- •7.Бақылау (сұрақтар):
- •2.Қоршаған ортаның физикалық, химиялық, биологиялық ластануы және ластанудың тұрғындар денсаулығына әсері.
- •6. «Ластану» дегеніміз не оның түрлері қандай ?
- •7.Қоршаған ортаның физикалық, химиялық, биологиялық ластануы және ластанудың тұрғындар денсаулығына әсері.
- •1. Тақырыбы: Гидросфера, Литосфера - биосфера элементтері. Топырақ пен су көздері мен ластану көзі мен сипаты және оның тұрғындар денсаулығына әсері.
- •3. Оқыту мақсаты:
- •Тақырыптың негізгі сұрақтары (білім құзіреттілігі, құқықтық, тәжірибелік комуникативті дағды):
- •7. Бақылау:
- •1.Тақырып: Табиғи қорлармен адам қоғамын қамтамасыз ету мәселелері.
- •3.Оқыту міндеттері:
- •6.Әдебиеттер:
- •8. Бақылау (сұрақтар):
- •1.Тақырып: Урбанизация мәселелері. Тұрғындардың өсімі және оның сапасының өзгеруі.
- •3.Оқыту міндеттері:
- •6. Әдебиеттер:
- •7.Бақылау (сұрақтар):
- •1.Тақырып: Қоршаған орта және халық денсаулығы.
- •3.Оқыту міндеттері:
- •6. Әдебиеттер:
- •7.Бақылау (сұрақтар) :
- •1.Тақырып: «Тұрақты даму» және тұрақты даму концепциялары мен принциптерін жүзеге асырудағы экологияның рөлі.
- •3.Оқыту мақсаты:
- •6. Әдебиеттер:
- •1.Тақырып: Әртүрлі деңгейдегі: жаһандық, аймақтық, және жергілікті деңгейдегі тұрақты даму саясаты мен стратегиясы.
- •3. Оқыту міндеттері:
- •6.Әдебиеттер:
- •7.Бақылау (сұрақтар):
- •1.Тақырып: Қазіргі кездегі жаһандық экологиялық мәселелер бойынша халықаралық конвенциялар мен келісім шарттар. Тұрақты дамуды қамтамасыздаудың шынайы және мүмкіндік уақытша кезеңдері.
- •6.Әдебиеттер:
- •7.Бақылау (сұрақтар):
- •1.Тақырып: Табиғатты қорғау және тұрақты даму. Қазақстан республикасының қорық аумақтары.
- •3.Оқыту міндеттері:
- •6. Әдебиеттер:
Тақырыптың негізгі сұрақтары (білім құзіреттілігі, құқықтық, тәжірибелік комуникативті дағды):
1. Жер үсті және Жер асты су көздерінің приоритетті.
Гидросфераның негізгі ластау түрлері.
Қазақстанның әртүрлі аймақтарындағы су нысандарының ластау көздері. Арал теңізі және Арал аймағы жөніндегі сабақтар.
Топыраққа антропогенді әсер ету.
Эрозия түсінігі және түрлері.
Топырақ ластануының экологиялық зардаптары (пестицидтермен, минералды тыңайтқыштармен, ауыр металдармен, мұнай өнімдерімен).
Топырақтың биологиялық ластануы және эпидемиялық қауіптілік.
Қазақстан территориясындағы табиғи және жасанды биогеохимиялық аймақтар және оларға сипаттама. Қазақстан территориясындағы антропогенді биогеохимиялық аймақтар.
Білім берудің және оқытудың әдістері: кіші топтармен жұмыс, жағдайлық есептерді шығару, пікірталас.
6. Әдебиет:
Кенесариев Ү.И., Жақашов Н.Ж. Экология және халық денсаулығы, 2003 – 200 б.,
51 - 63 беттер.
Асқарова Ұ.Б. Экология және қоршаған ортаны қорғау, 2007 – 497 б., 15 - 18 беттер.
Бейсенова Ә.С. және т.б. Экология және табиғатты тиімді пайдалану, 2005 – 1000 б., 50-62 беттер.
Қуатбаев А. Экология және қоршаған орта проблемалары : оқу құралы – 2011. – 350 б., 49 - 56 беттер.
Колумбаева С., Білдебаева Р., Шәріпова М. Экология және тұрақты даму: оқу құралы – 2012. – 153 б., 52 - 64 беттер.
Экология: оқу құралы / C.А. Сергейчик. - Минск: Современная школа, 2010. -400 с., стр. 5 -15.
Учение об окружающей среде: оқу құралы / Г.К. Ерубаева: Алматы, казак универс 2011 -153 б., 5 - 10 беттер.
Экология и устойчивое развитие. учеб. пособие / Колумбаева С.Ж., Бильдебаева Р.М., Шарипова М.А. Алматы, Қазақ университеті, 2012 - 133 б., 3 – 6 беттер.
Экология: оқу құралы / В.И. Коробкин, Л.В.Предельский: Феникс, 2008.- 315б, 5 - 14 беттер.
7. Бақылау:
Бастапқы білімін ауызша сұрау арқылы (білім құзіреттілігі):
Судың негізгі ластаушылары қандай ?
Жер үсті және жер асты суларының негізгі ластау көздері қандай ?
Гидросфера ластануының экологиялық салдары қандай ?
Арал теңізіндегі экологиялық апаттың себебі неде ?
Гидросфера ластануы тұрғындар денсаулығына қалай әсер етед і ?
Топырақтың негізгі ластау көздері қандай ?
«Топырақ деградациясы» дегеніміз не ? және оның себептері ?
Топыраққа антропогенді әсердің экологиялық зардаптары. Адам денсаулығына әсері.
Табиғи және жасанды биогеохимиялық аймақтарға түсінік.
Топырақ ластануының тұрғындар денсаулығына әсері.
Топырақ арқылы қандай аурулар жұғады?
1.Тақырып: Табиғи қорлармен адам қоғамын қамтамасыз ету мәселелері.
2.Мақсаты: табиғи қорлармен қоғамды қамтамасыз етудің мәселелері жөніндегі білімдерін қалыптастыру
3.Оқыту міндеттері:
Табиғи қорлар, жіктелуі, қормен қамтамасыз етілуі жөніндегі білімдерін қалыптастыру;
Табиғатты рационалды пайдалану және табиғатты қорғау қағидалары бойынша білімдерін қалыптастыру;
Отындық - минералды, жер, су және биологиялық қорларды қолданумен байланысты экологиялық мәселелер жөніндегі білімдерін қалыптастыру;
- Энергияның басқа балама көздерін, олардың келешегі мен қолдану жағдайлары жөніндегі білімдерін қалыптастыру;
4. Тақырыптың негізгі сұрақтары (білім құзіреттілігі, практикалық дағдылар)
1.Табиғи қорлар, табиғи қорлардың жіктелуі;
2.Табиғи қорлармен қамтамасыздалуы, табиғи қорларды тиімді және тиімсіз пайдалану;
3.Табиғи қорлармен қамтамасыздалу теңсіздігінің мәселелері;
4.Отындық минералды қорларды пайдаланумен байланысты экологиялық мәселелер. Рационалды қолдану қағидаларын енгізу;
5.Жер қорлары: адамның іс әрекетінің нәтижесінде пайда болған топырақтың эрозиясы, шөлдену шөлейттену мәселелері, жердің ластануы. Рационалды қолдану қағидалары.
Су қорлары. Су қорларын қолдану сипаттамасы: суды пайдалану мен суды қолдану, тұтыну түрлері мен суды пайдаланушылар. Су қорларының сарқылуы, әлем шарындағы таза су мәселелері, су қорларын тиімді пайдалану мәселелері;
Биологиялық қорлар – өсімдік және жануарлар әлемінің қорлары. Экологиялық мәселелері: санының азайуы, түрлердің жоғалуы, тіршілік ету ареалдарының қысқаруы.
Энергияның баламалы көздері мен оларды пайдалану жолдары және болашағы; 5.Оқыту және сабақ беру әдістері: дискуссия, кіші топтарда жұмыс істеу.