Ќўрысып тырысу синдромы

Ќўрысулар –дене жјне аяќ-ћолдардыѕ тї-сипатыныѕ ґзгерісін тудыратын еріктен тыс болатын бўлшыќ еттердіѕ жиырылуы.

Фебрильді ќўрысулар – жоєары температура кезінде.

Афебрильді – туылу кезіндегі жараќаттарда, бас миыныѕ заќымдануында болады. Ырєаќты ќўрысулар – кґбіне эпилепсия кезінде. Ќўрысулардыѕ жергілікті жјне жайылєан тїрлері бар.

Ќўрысу синдромыныѕ кезеѕдері:

І.Тоникалыќ:

а) сыртќы ортамен байланыстыѕ кенет жоєалуы;

б) кґз ќарасы бір орында тўрмайды, одан јрі жоєары жјне бір жаќќа тігіледі;

в) басын артќа шалќайту;

г) ќолдары бїгілген жјне аяќтары тік жазылєан.

ІІ.Клоникалыќ:

а) басында бет, одан јрі дене, аяќ-ќолдарыныѕ бўлшыќ еттері жиырылады жјне жылдам жайылады;

б)тері ќабаттары бозарєан.

Жедел кґмек алгоритмі:

1. Баланы тґсекке жатќызу.

2. Ќысып тўрєан тар киімін босату.

3. Таза ауаныѕ болуын ќамтамасыз ету.

4. Кїрек тістерініѕ арасына шиыршыќталєан салфетка немесе маќтамен (бинтпен) оралєан шпатель салу.

5. Ќўрысуєа ќарсы препараттар енгізу (кґк тамырєа немесе бўлшыќ етке): - реланиум (седуксен) – 0,1мл/жасына (0,3-0,5мг/кг) немесе - дроперидол – 0,2мл/кг немесе - 25% магний сульфат – 0,2мл/кг немесе - ГОМК 50-100мг/кг (1мл-200мг)

6. Оттегі беру.

7. Ќўрысудыѕ себебін аныќтау жјне жою.

Ларингоспазм

Ларингоспазм – айќын спазмофилияныѕ тїрі. Ерте жастаєы балаларда дамиды. Ауру аєзада кальцийдіѕ мґлшерініѕ тґмендеуі себебінен ќўрысуєа бейімділікпен жјне жоєарєы жїйке – бўлшыќ ет ќозєыштыќпен сипатталады.

Ларингоспазм – дыбыс желбезегініѕ тарылуы. Кґбіне жылау, айєайлау, баланыѕ ќорќуы кезінде дамиды. Шулы жјне сырылдаєан тыныс алумен жјне дем алысыныѕ бірнеше секундќа тоќталуымен аныќталады. Бўл кезде бала бозарады, одан јрі цианоз жјне ќысќа мерзімді есін жоєалту пайда болады, ўстама тереѕ-шулы «јтеш айќайы» тјріздес тыныс алумен аяќталады. Ўстамадан кейін бала ўйќыєа кетеді.

Жедел кґмек алгоритмі:

1. Баланы тегіс жерге басын жоєары кґтеріп жатќызу немесе отырєызу немесе ќолєа алу.

2. Ќысып тўрєан тар киімін босату.

3. Таза ауаныѕ болуын ќамьамасыз ету.

4. Тыныштыќ жаєдай жасау.

5. Балаєа суыќ су шашу, жамбастан шапалаќтау, шпательмен тілдіѕ тїбін басу, маќтамен тґменгі мўрын жолдарын тітіркендіру, мўрнына їрлеу.

6. Бўлшыќ етке реланиум (0,1мл/жасына) енгізу.

7. Міндетті тїрде кґк тамырєа 10% кальций глюконат енгізу (1,0 мл/жасына).

8. Шара тиімсіз болса – трахеяныѕ инкубациясы.

9. Жїрек тоќтаєан жаєдайда – жїрекке тікелей емес массаж.

10. Тыныс алуы ќалпына келгенде – оттегі беру.

Мўрыннан ќан кету

Жедел кґмек алгоритмі:

1. Баланы басын тґмен ќарай тїсіріп отырєызу..

2. Ќысып тўрєан тар киімін босату.

3. Таза ауаныѕ болуын ќамьамасыз ету.

4. Тыныштыќ жаєдай жасау.

5. Ќан аєып жатќан жаќтыѕ мўрын ќанатын мўрын ќырына басып ўстау.

6. Кеѕірсек маѕына, желке тўсына мўзды мўйыќ, аяќтарына жылытќыш ќою.

7. Ќан кетіп жатќан мўрын ќуысына тампон ќою: 3% су асќын тотыєымен, немесе суыќ сумен (тўзды ерітінді, ерте жастаєы балаларда ана сїтімен); мўрын ќабырєасына орамалєа оралєан мўз кесектерін ќою.

8. Бўлшыќ етке енгізу: - витамин К – жасына сјйкес дозада; - 10%Са глюконат – 1 мл жасына.

9. Шара тиімсіз болєан жаєдайда артќы тампонада жасау ќажет.

10. Ќан кетудіѕ себебін аныќтау жјне жою.