Гипогликемиялыќ кома

Гипогликемиялыќ кома – бўл бас ми клеткаларыныѕ глюкозаны сіѕіру ќабілетініѕ тґмендеуіне жјне ми гипоксиясына јкелетін ќандаєы ќант мґлшерініѕ кїрт тґмендеуі. Диабеттік комаєа ќараєанда жиі дамиды.

Себептері:

1. Инсулин дозасыныѕ артыќ болуы.

2. Физикалыќ салмаќтар

3. Инсулин енгізгеннен кейін тамаќтанбау.

4. Тамаќ ќабылдау ара ќашыќтыєыныѕ ўзаќќа созылуы.

Симптомдары:

Кома тез дамиды. Ґткір аштыќ сезімі, тершеѕдік артады, шаршаєандыќ, аяќ-ќолдарыныѕ дірілі. Ерін мен тілдіѕ жансыздануы тјн болады. Одан јрі ауру ашуланєыш, агрессивті, кґз алдында елестеулер болуы мїмкін. Тершеѕдік ґте жоєары, сыртќы ортада баєытталуыныѕ бўзылуы, кґз ќарашыєыныѕ кеѕеюі, ќўрысып-тырысу пайда болады, ауру есін жоєалтады. Ќан ќысымы ќалыпты жаєдайда.

Шўєыл кґмек:

Команыѕ ауырлыєына байланысты:

1. Гипогликемияныѕ бастапќы белгілері тјтті шай, бал, тосап, тоќаш ќабылдаумен жойылады.

2. Ауыр жаєдайда, есін жоєалтќанда – тез арада кґк тамырєа аєынды тїрінде 20-30мл-20%-40% глюкоза ерітіндісі енгізіледі.

3. Егер 10-15 мин кейін тиімділігі болмаса глюкоза енгізуді ќайталау ќажет.

4. Кґк тамырєа тамшылатып 5-10% глюкоза ерітіндісіне кокарбоксилаза ќосып бала есін жиєанша жјне ґздігінен тамаќ ќабылдауы мїмкіншілігі пайда болєанєа дейін ќоюєа болады.

5. Оксигенотерапия.

6. Ауыр жаєдайда – тері астына 0,1% адреналин ерітіндісі.

Кїн ґту

Кїн ґту –кїн сјулесініѕ ќарќынды немесе ўзаќ јсерініѕ себебінен дамитын жїйке жїйесініѕ жјне оныѕ ўзыншаќ мида орналасќан маѕызды орталыќтарыныѕ заќымдануы. Кґбіне кїн ґту ерте жастаєы балалар бас киімсіз ашыќ кїн сјулесініѕ астында жїргеннен болады.

Белгілері: бастыѕ ауыруы жјне айналуы, ќўлаќтыѕ шулауы, јлсіздік, лоќсу, ќўсу. Ќалтырау болуы мїмкін, дене температурасы 40^оС жјне одан да жоєары кґтеріледі, мўрыннан ќан кету.

Тексергенде: беті ќызарєан, тершеѕдік артады, пульсі жјне дем алуы жиілейді, ауыр жаєдайда – есінен тану.

Шўєыл кґмек:

1. Баланы кґлеѕке жерге ауыстыру, шешіндіру.

2. Суыќ су ішкізу.

3. Басына суыќ компресс немесе мўз ќою.

4. Баланы тґсекке жатќызу.

5. Кґп мґлшерде салќын сўйыќтыќ беру.

6. Дымќыл сїлгімен сїрту.

7. Тері астына – 1-2мл 10% кофеин немесе 0,1-0,2мл кордиамин ерітіндісін енгізу – жїрек-тамыр ќызметініѕ бўзылуында.

8. Керек жаєдайда – жасанды дем беру.

9. Ауыр жаєдайда – госпитализациялау.

Жылу ґту

Жылу ґту – аєзаныѕ жалпы ќызып кетуіне байланысты жјне жылу факторларыныѕ јсерінен дамитын патологиялыќ жаєдай. Жылу ґту синдромыныѕ негізінде жылу жасау артып жылу бґлінуініѕ азаюы жатады.

Себептері:

• ылєалдылыєы жоєары ыстыќ бґлмеде болу

• ауаны нашар ґткізетін ќалыѕ киім кию

• баланыѕ жылу кґзініѕ немесе пештіѕ маѕындаєы тґсекте жатуы.

Белгілері: бастыѕ ауыруы жјне айналуы, јлсіздік, ўйќышылдыќ, ќўлаќтыѕ шулауы, лоќсу. Терісі ќызарєан, басында дымќыл, одан јрі ќўрєаќтанады. Мўрыннан ќан кетуі мїмкін. Дене температурасы 40-41^оС кґтеріледі, ќўрысу болады. Пульсі жјне дем алуы жиілейді, ауыр жаєдайда – есінен тану.

Шўєыл кґмек:

1. Баланы салќын, желдетілетін бґлмеге ауыстыру.

2. Ќысып тўрєан жјне ќалыѕ киімінен босату.

3. Таза ауамен ќамтамасыз ету.

4. Салќын су беру.

5. Басына суыќ компресс, ірі тамырларына мўзды мўйыќ ќою.

6. t +18+20^оС салќын суєа малынєан жаймамен орау.

7. Тері астына – 1-2мл 10% кофеин немесе 0,1-0,2мл кордиамин ерітіндісін енгізу.

8. Инфузионды терапия – физиологиялыќ ерітінді +5% глюкоза ерітіндісі.