Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Mediologia-egzamin.docx
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
124 Кб
Скачать
☆

23. Komunikacja a teoria systemu społecznego według Parsonsa.

Istnieje nieskończona liczba systemów społecznych – może to być partia, rodzina, kolektyw pracowniczy, a nawet para.

Każdy system działa w obrębie 4 wzajemnie warunkujących się podsystemów:

• podsystem organizmu

• podsystem osobowości

• podsystem kultury

• podsystem społeczny

W obrębie każdego systemu wyróżniamy też 4 ogólne systemy działania:

• skierowane na zewnątrz i instrumentalne: adaptacja (system organizmu)

• skierowane na zewnątrz i konsumpcyjne: osiąganie celu (system osobowości)

• skierowane do wewnątrz i instrumentalne: kultywowanie wzorów (system kultury)

• skierowane do wewnątrz i konsumpcyjne: integracja (system społeczny)

Systemy społeczne realizują imperatywy funkcjonalne w różnych wymiarach. Każdy system który trwa musi realizować imperatywy funkcjonalne, spełniające potrzeby 4 podsystemów, bez ich realizacji system nie mógłby istnieć. Systemy społeczne są otwarte – następuje między nimi wymiana; są inkluzywne – większe zawierają w sobie mniejsze;

Parsons analizuje systemy społeczne na 3 płaszczyznach:

-rozwojowej (koncepcja powszechników kulturowych)

- porównawczej – analizuje 2 systemy społeczne znajdujące się w jednym czasie fizycznym, ale różniące się czasem strukturalnym (stopniem rozwoju)

- wewnętrznej – szczególne znaczenie ma tu fakt, że wszystkie podsystemy są ze sobą powiązane i wzajemnie się warunkują

Charakterystyka jednostki funkcjonującej w obrębie systemu:

Parsons ujmuje jednostkę przedmiotowo. Osoba jest aktorem działającym w narzuconej jej przez społeczeństwo roli społecznej. Jednostka spostrzega wybiórczo otoczenie społeczne, zauważa te elementy które mają dla niej znaczenie. W działaniu kieruje się motywacjami, postawami, wcześniejszymi doświadczeniami.

24. Rola społeczna – status - instytucja według Parsonsa

Warstwy społeczne składają się z jednostek których położenie ocenia się pod względami:

• członkostwa w komórce pokrewieństwa

• właściwości przypisanych

• osiągnięć

• dóbr

• władzy

• władzy autoryzowanej

Członkostwo w komórce pokrewieństwa – to przynależność do rodziny, w zależności od tego w jakiej rodzinie się urodziliśmy mamy przynależność klasową.

Właściwości przypisane – to cechy jednostki na które jednostka nie ma wpływu, są wrodzone, przynależą niezależnie od jej działalności (płeć, wiek, uroda, siła fizyczna)

Osiągnięcia – to cenione wyniki dokonań jednostki, czyli np. wiedza, doświadczenie, napisana książka, także pieniądze które zarabiamy, a więc nasze osiągnięcia.

Dobra – Parsons wyodrębnia dobra, których posiadanie możemy osiągnąć lub je odziedziczyć ( dobra przypisane), wyodrębnia dobra na zasadzie „ile posiadamy”. Władza – Parsons odwołuje się do Webera, czyli władza to możliwość przeprowadzenia własnej woli w stosunku do innych osób również wbrew ich woli ( poprzez groźbę, przemoc itp.) Włada autoryzowana – to władza pełniona w obrębie instytucji, autoryzowana czyli taka którą pełnimy za zgodą ludzi jej poddanych.

Te sześć w/w kryteriów decyduje o poleżeniu jednostki w systemie wyższości i niższości w stosunku do innych jednostek, tworzy system stratyfikacji społecznej.

Co zrobić gdy ktoś w jednej dziedzinie jest wyżej a w drugiej niżej?

Parsons mówi: „W każdym społeczeństwie niektóre kryteria można nazwać pierwotnymi (najważniejszymi), a inne wtórnymi czyli pomocniczymi. Główne kryterium zależy od systemu wartości w danym społeczeństwie. Socjolog nie może tego sam ocenić, jest to tzw. świadomość moralna społeczeństwa”.

Wg Personsa w Stanach Zjednoczonych uniwersalistyczni – osiągnięciowy system wartości, oznacza to, że ceni się osiągnięcia niezależnie od dziedziny w której się dokonały.

W Związku Radzieckim wg Parsonsa jest system partykularystyczno – osiągnięciowy, ważne są osiągnięcia tylko w dziedzinie polityki.

Parsons sam nie ustala ile jest klas w społeczeństwie, mówi tylko o kryteriach. Poza zróżnicowaniem warstwowym Parsons wprowadza pojęcie struktury klasowej w hierarchii klas. Różnica między hierarchią klas i hierarchią warstw polega na tym, że we współczesnych wspólnotach i w większości dawnych wspólnot jednostka nie jest oceniana przez pryzmat własnych cech i osiągnięć lecz wspólnie z całą rodziną. Hierarchia klas to hierarchia rodzin przy założeniu, że wszyscy mają ten sam status co status ojca rodziny, rzutuje tu pozycja „głowy” rodziny.

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]