Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Mediologia-egzamin.docx
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
124 Кб
Скачать
☆

27. Parsons a Luhmann różnice w definicji komunikacji

Niklas Luhmann – niemiecki socjolog. Poszerzył i rozbudował on teorię systemów autopoietycznych opierając ją o pojęcie komunikacji w społeczeństwie. Najważniejsze tezy teorii systemów autopoietycznych:

Warunkiem istnienia systemów, w tym systemów społecznych, jest różnica pomiędzy systemem i otoczeniem. Trwanie systemu zależy od wykonywanych przez niego operacji. Systemy trwają, ale także zmieniają się i znikają w procesie ewolucji.

Procesy autopoesis to procesy komunikacji i analiza życia społecznego musi zaczynać się od refleksji nad ich warunkami możliwości.

Systemy autopoietyczne istnieją w czasie i dążą do przetrwania. Ewolucja to proces, w którym systemy podlegają selekcji ze względu na możliwość przetrwania.

Luhmann wskazuje na trzy podstawowe formy zróżnicowania systemów społecznych, jakie pojawiły się w procesie ewolucji:

1. Społeczeństwa segmentarne – system operuje przez wyróżnianie części w oparciu o taką samą zasadę (np. klany kruków i wilków).

2. Społeczeństwa stratyfikacyjne – system operuje przez wyróżnianie części traktowanych jako elementy zhierarchizowane (np. szlachta, duchowieństwo, chłopi).

3. Społeczeństwo funkcjonalnie zróżnicowane – system operuje przez wyróżnicowanie się podsystemów pozostających ze sobą w specyficznych relacjach.

Talcott Parsons - amerykański socjolog, uważany za jednego z najwybitniejszych teoretyków socjologicznych. Jest twórcą funkcjonalno-strukturalistycznej teorii systemów społecznych. Dla Parsonsa generalna teoria socjologiczna musi rozpocząć się od teorii

działania, a więc w jaki sposób przebiegają działania społeczne. Jego woluntarystyczna teoria działania była swoistą syntezą założeń utylitaryzmu, pozytywizmu i idealizmu.

Dla Parsonsa generalna teoria społeczeństwa musi być teorią systemów społecznych. Systemy społeczne są systemami całościami wyodrębnionymi ze środowiska zewnętrznego i różnią się wyraźnie. Są całościami zamkniętymi, nie zaś otwartymi sieciami. Zadaniem każdego systemu jest przetrwanie. Każdy system społeczny dzieli się na podsystemy, które specjalizują się funkcjonalnie i dzielą na dalsze podsystemy.

Podstawowy schemat analityczny stworzony przez Parsonsa nosi nazwę AGIL. Jest to skrótowiec złożony z pierwszych liter czterech podstawowych funkcji, które musi spełniać każdy system społeczny: adaptacja, osiąganie celów, integracja, system podtrzymywania wzorów oraz usuwania napięć.

Teoria społeczna Parsonsa zawiera rozbudowaną teorię rozwoju społecznego o charakterze neoewolucjonistycznym.

Jego zdaniem istnieją cztery podstawowe mechanizmu ewolucji:

•różnicowanie: podział systemu na podsystemy,

• doskonalenie adaptacyjne: wzrost efektywności podsystemów,

• inkluzja: włączanie nowych podsystemów do społeczeństwa,

• uogólnienia wartości: formułowanie standardów normatywnych na ogólnym poziomie.

W toku ewolucji społeczeństwa przechodzą przez kolejne stadia rozwojowe.

Najwyżej rozwinięte społeczeństwo nowoczesne cechuje się:

• rozwiniętym w pełni podziałem na cztery podsystemy funkcjonalne (AGIL);

• dominującą rolą gospodarki;

• rozwiniętym systemem prawnym jako systemem koordynacji i kontroli;

• systemem stratyfikacji opartym o kryterium osiągnięć;

• rozwiniętą siecią bezosobowych i złożonych relacji społecznych.

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]