2. Жұмыстың орындалуы
Қажетті құрал-жабдықтар: жұмыс математикалық маятник арқылы жүргізіледі (3-сурет). Табанға (1) екі кронштейндері (3,4) бағана (2) бекітілген. Жоғарғы кронштейнге (4) жіпке (5) шарик (6) ілінген.
Кронштейннің орнын тұтқа (рукоять) (7) арқылы реттеуге болады. Маятниктің ұзындығын тұтқаның (8) көмегімен реттеуге болады және оның ұзындықтың шамасын бағанадағы (2) шкала арқылы анықтауға болады. Төменгі кронштейнде (5) фотоэлектрлік датчик (9) бекітілген, ол секундомермен (10) байланысты. Кронштейнді датчигімен бағана бойымен еркін жылжытуға болады.
3. Жұмыстың орындалу тәртібі
1) Маятниктің қажетті ұзындығын бекітіп (1>50 см), мәнін 1-кестеге енгізіңіз.
2) Төменгі кронштейннің датчигінің корпусындағы сызық, шарик бетіндегі сызықпен сәйкестендіріліп қойылуы керек.
3) «Сетьң тетігін басып, қондырғыны қорек көзіне қосу керек.
4) «Сбросң тетігін басу арқылы секундомерді нольге келтіріңіз.
5)
Тепе-теңдік жағдайдан маятникті
бұрышқа ауытқытып, содан соң жіберіңіз.
6) Маятник n тербеліс жасағаннан кейін «стопң тетігін басыңыз (n-ді оқытушы береді).
7) Секундомер n тербелістің уақытын өлшейді. t және n шамаларын кестеге енгізіңіз.
8) Уақытты өлшеуді 5 рет қайталаңыз.
9)
шамаларын есептеңіз.
10)
Тербеліс периодын
формула арқылы есептеңіз.
Периодтың
қателігін
өрнегі арқылы табыңыз.
11)
(13) формуласы арқылы еркін түсу үдеуін
анықтаңыз
.
12) (15) формуласы арқылы өлшеулердің салыстырмалы қателігін есептеңіз.
13)
(14) формуласы бойынша
абсолют қателікті анықтаңыз.
14) Қорытынды нәтижелерді мына түрде беріңіз:
.
1-кесте
4. Бақылау сұрақтары
1. Еркін түсу үдеуі g:
2. Гармоникалық тербелістер:
3. Математикалық маятник дегеніміз: