Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Elektronika_d_1241_rister_zhina_1171_y.doc
Скачиваний:
1
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
32 Мб
Скачать
☆

38

Сұлбаның артықшылығы, базаға ығысу Eкдан Rк және Rб

арқылы

жасалатындықтан, арнайы ығысу тізбегі қажет етілмейді. Бірақ,

тізбекте

айнымалы құраушылары бойынша ТКБ болғаны, күшейту коэффициенті мен

кіріс кедергісін кемітеді, осы кемшілігі болып табылады.

7.4 Ис жн термотұрақтандыру

Күшейткіш каскадтардың ИС көп таралған

түрлерінің біреуі, 7.7 суретте көрсетілген сұлба

болып табылады, тек конденсаторларсыз, яғни

эмиттерлік термотұрақтандыру сұлбасы. Сонымен

қатар, шығысында эмиттерлік қайталағышы бар

сұлбада жиі қолданылады (7.7 сурет).

шығысы. Кернеу бойынша (Uшығ.күш. пен Uкір.КБ бір нүктеде жалғанған)

параллель КБ (Uкір.күш. пен Uшығ.КБ бір нүктеде жалғанған және өз ара параллель)

орын алады.

Кері байланыс теріс болады өйткені, Uшығ.КБ күшейткіштің кіріс

кернеуімен Uкір.күш. фаза бойынша қарама қарсы. VT1 (ОЭ бар) бірінші каскад

фазаны π бұрады, ал VT2 (ОК бар) екінші каскад фазаны өзгертпейді, яғни

жалпы фазалық ығысу π тең.

R3 қосымша ток бойынша тізбектей теріс жергілікті КБ туғызады.

7.5 Жұмыс нүктесін термокомпенсациялау

Жоғары тұрақтылықты алу және қуаттың шашырауын азайту үшін,

сызықсыз термосезімтал кедергілер: термисторлар, диодтар және ерекше

кедергінің температуралық коэффициенті (КТК) бар басқа да элементтерді,

қолдануға болады.

7.8 суретте режимнің термокомпенсациясы қолданылған. Базалық

бөлгіштің тізбегіндегі термистордың кедергісі Rt температураға тәуелді (t).

Температураны арттырсақ коллекторлық ауысудың жылулық тогы Iк0 арта

түседі, сәйкесінше коллектор тогы да Iк артады, сонымен бірге Rt кедергісі

азаяды, Uб ығысу кернеуі және коллектор тогы азаяды.

7.6 Күшейткіштердің шығыс каскадтары

Шығыс каскадтары – бұл, қуат күшейткіштері. Олар, максимал мүмкін

болатын ПӘКде және минимал сызықсыз бұрмалануларда, жүктемеде

максимал қуатты алу үшін қызымет атқарады.

7.7 сурет Мұнда R5 – КБ кедергісі. R4 – КБ кірісі, R1 – КБ

39

Микроэлектроникада А күшейту

класын ПӘК төмен болғандықтан, өте сирек

қолданады. Әйгілілеулері В және АВ

кластарының екі тактілі күшейткіштері.

Базалық тізбегінде кернеу бөлгіші бар

бестрансформатолық қуат күшейткішінің көп

түрінің бірін қарастырайық (7.9 сурет).

Мұндай сұлба қосымша симметриясы бар

сұлба деп те аталады. Мұндағы R1, R2, R3 – В

1 3

R R R2 шарты орындалуы қажет.

R2 ортаңғы нүктесінің нөлдік

потенциалы бары анық. Екі транзистордың да

базаларын айнымалы ток бойынша

тұйықталған деп есептеуге болады және кіріс

кернеуді базалардың біріне түсіруге болады.

Сигнал екі транзисторғада бір фазада

берілетіндіктен, олар кезектесе жұмыс істейді.

R2 орнына әдетте диодтар қояды. Әр диодта

U*= 0,7 В кернеу құлайды, ал ол В класс

Ортақ коллектормен қосылған транзисторлардың қосылу сұлбалары.

8 Дәріс №8. Дифференциалдық күшейткіш

Дәріс мазмұны:

– дифференциалдық күшейткіш;

– тұрақты ток генераторы бар дифференциалдық күшейткіш;

– динамикалық жүктемесі бар дифференциалдық күшейткіш.

Дәрістің мақсаттары:

– дифференциалдық күшейткішті оқып үйрену;

– дифференциалдық күшейткіштің жұмыс істеу режимдерін оқып

үйрену;

– синфазалық сигналдың әсерін, оны тұрақты ток генераторы бар

дифференциалдық күшейткіште (ТТГ ДК) азайту, ТТГ ерекшеліктерін оқып

үйрену;

– динамикалық жүктемесі бар дифференциалдық күшейткішті оқып

үйрену.

8.1 Дифференциалдық күшейткіш

8.1.1 Дифференциалдық күшейткіштің (ДК) сұлбасы.

7.9 сурет режимі қамтамасыз ететін ығысуды туғызады.

7.8 сурет класында ығысу тудыратын кернеу бөлгіш.

40

Тұрақты ток күшейткішінің (ТТК)

дрейфін азайтудың бір амалы – ол

параллельді балансты

(дифференциалдық) каскадтарды

қолдану болып табылады.

ДК сигналдардың арасындағы

айырмасын күшейтеді. Олар негізінен

БТ және ӨТ негізінде жасалады.

Балансты схема деп аталуы, бұл

күшейткіштің шығыс тізбегі

оның бір диагоналына - қоректену көзі қосылып, ал екінші диагоналына -

жүктеме кедергі қосылған. Көпірдің бірінші екі иығындағы біріне-бірі

параллель резисторлар RК1 мен RК2, біріне-бірі шама жағынан тең де, яғни RК1

= RК2. Ал екінші иығындағы біріне-бірі параллель екі транзистор VT1 мен

VT2 көрсеткіштері жағынан бірдей болатындай етіп орнатылады.

Сондықтан, жалпы түрде сұлба параллельді – балансты деп аталады.

RЭ резисторы, транзисторлардың тоғын тұрақтандыру үшін қойылады.

1) RК1= RК2;

2) VT1 және VT2 – көрсеткіштері бірдей болып алынады;

3) EК = ЕЭ қоректендіру екі қорек көзінен алынады;

4) жалпы сұлбаны қоректендіру ЕҚОР=ЕК+ЕЭ.

Дифференциалдық күшейткіштің кірісіне UКІР1 және UКІР2 сигналдарын

берсек, онда каскадтың шығысында кернеу:

UШЫҒ = UКІР1 - UКІР2 = КД (UКІР1 - UКІР2), (1)

КД – дифференциалдық күшейту коэффициенті.

Күшейткіштің дифференциалдық деп аталуы, ол тек қана

дифференциалдық (айырмашылдық) сигналдарды күшейтеді, яғни бірінші

және екінші кірістер арасындағы сигнал кернеуінің айырмасын күшейтеді,

UКІР1-UКІР2 айырымын.

1) UКІР1 мен UКІР2 кернеулерінің таңбалары әр түрлі болса, яғни фаза

бойынша қарама-қарсы болса, UКІР1-UКІР2 айырымы өте үлкен болады, өйткені

олардың абсолюттік мәндері қосылады, мұндай кіріс сигнал

дифференциалдық кіріс сигнал деп аталады.

2) Ал, егер UКІР1 мен UКІР2 бірдей фазада болса, онда сигнал синфазалы

деп аталады.

Дифференциалдық күшейткіштің кірісіне симметриялы синфазалы

сигнал берсек, яғни UКІР1=UКІР2, онда олардың айырымы UКІР1 - UКІР2 = 0 тең

болады, ал ДК-тің шығысында сигнал болмайды (1) формула бойынша.

Сөйтіп, ДК синфазалық сигналды әлсіретіп, дифференциалдық

сигналды күшейтеді.

ДК толығымен симметриялы бола алмайды, себебі дәлме-дәл бірдей RК1

мен RК2, VT1 мен VT2-ні таңдап алуға болмайды.

8.1 сурет балансталған көпір болып табылады,

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]