3.Қарахан мемлекетінің аумағын карта бойынша көрсетіңіз.

Қарахан мемлекеті түркі тайпаларынан тұрған, әсіресе, қарлұқ, қаңлы, шігіл, яғма тайпалары үлкен рөл атқарған. Билеушілер яғма тайпасынан шыққан. Ол тайпалар Іле, Шу өзендерінің бойын, Тараз аймағын мекендеген.

Орта ғасырлық тарихшы-шежіреші Б.Әбілғазының айтуынша, бұл кезде Қ. м-ндегі тайпалардың күштісі Ыстықкөл, Шу, Талас аймақтарын мекендеген қаңлылар еді. Шігілдер Жетісу жерінің едәуір бөлігі мен Ыстықкөлдің солт. жағалауын иемденді. Шігілдердің бір тармағы Іле алқабын, Құяс өңірін мекендеді [Махмұт Қашқари (11 ғ.)]. Ал бұрын Батыс Алтайда тұрған қарлұқтар бұл кезде Шу, Талас алқаптарын қоныстанды. 11 ғ-дың 60 – 70-жылдарында Қ. м. салжұқтармен қақтығысып, соның салдарынан бір орталыққа бағынуы әлсіреді, іштен алауыздықтар туып, салжұқтарға тәуелді болып қалды. Бұл, әсіресе, салжұқ сұлтаны Санжардың тұсында (1118 – 57) көбірек байқалды. 12 ғ-дың 30 – 40-жылдарының басында қидандар басып кіріп, Қ. м-н өздеріне бағындырды. Мына картада Карахан мемлекетінің қай аумақты иеленіп жатқаны көрсетілген.

Яғни Карахан мемлекеті Іле, Шу өзендерінің бойын, Тараз аймағын, Жетісу жерінің едәуір бөлігі мен Ыстықкөлдің солт. жағалауын иемденді.

ІІ нұсқа

2-билет 1 сұрақ

1.Мезолит адамдарының өміріндегі өзгерістер.

Мезолит дәуірі палеолит пен неолиттің ортасы.

Бұл уақытта рулық қауымда «Саналы адам» өмір сүрген. Туыстық қарым-қатынастар яғни жақынына көмектесу, қорғау, туысым деп сезіну пайда болды. Мезолит заманында рулық қауым күшейді. Ерлер мен әйелдердің арасында еңбек бөлінісі қалыптасты. Оның мәнісі ер адамдар, негізінен аң аулаумен шұғылданса, әйелдер көбінесе терімшілікпен айналысты. Қоғамда қауым мүшелерінің құқығы тең болды. Бірақ балалар мен ересектердің жас ерекшеліктеріне қарай міндеттері әртүрлі еді. Қариялар қауым ішіндегі берекені сақтады, әдет-ғұрыптарды іске асырды, ақылшы болды. Ересектер тамақ тапты, баспана салды, қауым мүшелерін жаудан қорғады. Балалар қауымнан өзіне тиісті үлестін –тамақ, киім алғанымен, қауым жиалысына қатыса алмады. Балалар тобынан ересектер тобына өту – бағыштау (инициация) ғұрыптары арқылы жүзеге асырылып отырды. Мысалы, ұлдар аң аулау әдістерінен, садақ атудан,қыздар үй шаруасы, тамақ дайындаудан сынақ тапсырды. Әдетте мұндай сынақтарға ұлдар мен қыз балалар кішкене кездерінен бастап дағдылана бастады. Қауым: қариялар, ересектер, балалар болып үш топқа бөлінді.

ІІ нұсқа

2-билет 2 сұрақ 2.Қасым мен Тәуке хандардың билігін салыстыра отырып, ішкі, сыртқы саясатындағы ұқсастықтарды анықтаңдар.

Қасым мен Тәуке хандардың билігінің ішкі саясатындағы ұқсастықтары	Қасым мен Тәуке хандардың билігінің сыртқы саясатындағы ұқсастықтары
Таққа отырмастан екеуі де қазақ елі арасында танылған даңқты жауынгерлер болды.	Екеуінің де сыртқы саясатындағы ортақ белгі Ресеймен сауда‑саттық дипломатиялық қарым‑қатынастың жасалуы.
Ішкі жағдайы екеуі де заң арқылы реттеуге тырысты.	Территориялар үшін күрес жүргізілді;
Екеуі де «Жарғы» заңын күшейткен. Қасым ханның «Қасым ханның қасқа жолы»заңдар жинағында: мүлік заңы, қылмыс заңы, егіншілік жоралары, жұртшылық заңы қарастылған. Тәуке ханның «Жеті жарғысында»: жер дауы, үй іші мен бала тәрбиелеу, ұрлық‑қарлық, бір халық пен басқа ру арасындағы дау, ұлтын жаудан қорғау, құн дауы, жер дауы қарастырылған.	Екеуі де қайтыс болған соң, қазақ жері алауыздықтан, тұрақсыздықтан әлсірей бастайды.

ІІ нұсқа

2-билет 3 сұрақ