18. Ажырамайтын біріктірулер.

Ажырамайтын – біріктіруді қалыптастыратын бөлшектердің, болмағанда біреуін зақымдамай ажыратуға болмайтын бөлшектердің біріктірулері. Ажырамайтын біріктірулерге пісірмелі, дәнекерленген, желімделген, армирленген, тойтармаланған және кейбір басқа да біріктіруерді жатқызуға болады.

19. Ажырамайтын біріктірулер. Пісірмелі біріктірулердің түрлері. Пісірмелі біріктірулерді кескіндеу.

Пісіру - металл бөлшектерді жергілікті немесе жалпы қыздыру кезінде, не болмаса пластикалық деформациялау кезінде немесе олардың алғашқысы мен соңғысының біріге әрекет етуінің (ГОСТ 2601-84) нәтижесінде біріктіруді алу процесі. Пісірмелі біріктірулердің негізгі типтерін,конструктивтік элементтерін және өлшемдерін ГОСТ 5254-80 тағайындайды. Пісірмелі жапсар деп – пісірілетін бөлшектерді біріктіруші, балқыған соң, қайта қатып қалған металды, ал пісірмелі жапсармен біріктірілген бөлшектердің жиынтығын – пісірмелі біріктіру деп атайды.

Орындалу әдісі бойынша балқытып пісіру және қысыммен пісіру деп  ажыратылады. Балқытып пісіру: доғалық, электршлактық, газдық,  газэлектрлік және термиттік болып бөлінеді. Қысыммен пісіруге: электрлік  контактілі, газпресстік пісіру, үйкеліспен қыздыра пісіру, суық пісіру жатады. Пісіріп біріктірілетін бөлшектер бөліктерінің өзара орналасу әдісі бойынша біріктірулерді былай ажыратады: түйістірілген (С), беттестірілген (Н), бұрыштық (У) және таврлық (Т).

Бұрыштық және таврлық біріктірулердің жапсарлары, сондай-ақ  қапсыра біріктіру жапсарлары үшін көрсетілетін өлшемнің бірі – ол  жапсардың көлденең қимасының катет өлшемі.  Пісіру жапсарлары жүргізу санына байланысты және пісірмелі доғаның  жүргізілу санына тәуелді бір жүрмелі және көп жүрмелі болып бөлінеді.  Жапсар мінездемесі пісірілетін жапсарлардың қалыңдығына, пісірудің  техникалық шарттарына тәуелді, және олар бір жақты немесе екі жақты  болулары мүмкін. Жиектерді дайындау пішіні пісірілетін бөлшектердің  қалыңдығына, жапсардың кеңістіктегі орналасуына және өзгеде мәліметтерге тәуелді. 

ГОСТ 5264-80 (қолмен істелінетін доғалы пісіру), ГОСТ 8713-79 (флюс астында пісіру), ГОСТ 14771-76 (қорғағыш газда доғалы пісіру) болаттан, темір никельді және никельді негіздердегі қорытпалардан жасалынған пісірмелі біріктірулердің негізгі типтерін, конструктивтік элементтерін және өлшемдерін тағайындайды. Пісіру жұмыстарын орындау үшін сызбаларда пісірмелі жапсарлардың орналасу орындары, стандартты жапсардың немесе жекелеген пісірмелі нүктенің шартты белгілеуі, стандартты емес жапсар болса, онда оның өлшемдері көрсетілулері тиіс. ГОСТ 2.312-72 конструкторлық құжаттарда өнеркәсіптің барлық салаларының бұйымдарындағы пісірмелі біріктіру жапсарларының шартты кескіндері мен белгілеулерін тағайындайды. Пісірмелі біріктірудің жапсарларын пісіру әдісіне қарамастан, егер ол көрінетін жапсар болса, шартты түрде негізгі тұтас сызықпен, ал егер көрінбейтін жапсар болса, жіңішке үзілмелі сызықпен (6.48 сурет) кескіндейді.

20. Ажырамайтын біріктірулер. Ажырамайтын біріктірулердің түрлері. Дәңекерлік, желімдік және тойтармалы біріктірулерді кескіндеу.

Ажырамайтын біріктірулер дегеніміз сызбаға өзгеріс енгізген кезде зақымданатын біріктірулер. Оның мынандай түрлері бар: дәнекерлік, желімдік, тойтармалық.

6.1 Соединения сварные

Сварка — один из наиболее прогрессивных способов соединения сос­тавных частей изделия. Сварка — это процесс получения неразъемного со­единения пу­тем сплавления металлов дета­лей и сварочного электрода. При сплавлении об­разуется сварной шов.

Сварные соединения (швы) делятся на следующие виды:

• стыковое, обозначаемое буквой С 

• угловое, обозначаемое буквой У 

• тавровое, обозначаемое буквой Т 

• нахлесточное, обозначаемое буквой Н 

Соединения паяные

В паяных соединениях детали соединяются путем схватывания металлов припоя и де­талей. Пайку применяют для получения герметичности, об­разования покрытия от коррозии (лу­жения), при соединении деталей, и т.д. В ряде случаев способ соединения пайкой имеет преимущество перед сваркой, его широко применяют в радиотехнике, электро­нике, приборострое­нии.

Соединение заклепками

Такие соединения применяют для деталей из несвариваемых, а также не до­пускающих нагрева материалов в самых различных областях техники – металлоконструкциях, котлах, судо- и самоле­тостроении.

Заклепки изготавливают из достаточно пластичных для образования голо­вок материалов: сталей марок Ст2, Ст3, Стали 10, латуни, меди и др. Материал заклепок должен быть однородным с материалом соединяемых ме­таллических деталей.

Наиболее широко применяют заклепки с полукруглой, потайной, полупо­тайной, плоской го­ловкой, классов точности В и С, с покрытием и без него.