Қорытынды

Жер пайдаланушылықтардың кейбірінде жердің тиімді пайдалануына кедергі келтіретін бірқатар кемшіліктер болады. Жер пайдаланушылықтың ауданын, орналасуын немесе межелерін өзгерту арқылы оларды жоюға бағыттылған жер пайдаланушылықты жетілдіру деп атайды.

Жер пайдаланушылықтардың кемшіліктері оларды мұқият зерттеу барысында анықталады. Айқындалған кемшіліктерді жою нәтижесінде шаруашылықтар территориясының реттілігі едәуір жақсаруға тиіс.

Жер пайдаланушылықтардың айқындалған кемшіліктерін жою жолдарын таңдау үшін бұл кемшіліктер бағалануға тиісті. Осы мақсатпен әрбір Жер пайдаланушылық бойынша ауыл шаруашылық алаптардың орналасуы, өндіріс орталығына дейінгі орташа арақашықтығы зерттеледі.

ҚР Жер Кодексінің 10,11 бабтарына сәйкес нақты жер учаскелерінің кадастрлық құны базалық ставкалар мен түзету коэф арқылы есептеледі.

Қазақстан Республикасының Жер Кодексі (2003ж) және «Ш(Ф)Қ туралы» (1998ж) заңдары бойынша шаруа қожалығы жерді сатып немесе пайдалануға алу негізінде құрылуы мүмкін. Оның жалпы ауданы шектеулермен реттеліп отырады. Нақты жағдайларда жер пайдаланушылық (жер иелігі) ауданы экономикалық бағдарламасында қамтылған көрсеткіштермен себептеледі. Соңғыларына мыналар жатады:

• Шаруашылықтың мамандандырылуы;

• Өндірісінің салалық құрылымы;

• Өндірістің жалпы көлемі.

Бұл көрсеткіштердің негізі болып аймақтық табиғи-экономикалық және әлеуметтік жағдайлар табылады.

Жобалық шешімдерді әр-түрлі есептерді жүргізе отырып экономикалық тұр-ғыдан негіздеу аса күрделі және жауапты іс. Оның мазмұны күрделі қаржы-лардың (бірреттік шығындардың) көлемін, жыл сайынғы шығындардың, жалпы өнімнің құны мен таза кірістің мөлшерін анықтауды қамтиды. Негісдеу күрделі қаржылардың өтелу мерзімін есептеумен аяқталады. Күрделі қаржылардың құрамына қора қопсы салуға, мал мен техниканы сатып алуға қажетті шығындар енеді.

Қолданылған әдебиеттер тізімі

1. Земельный кодекс Республики Казахстан от 20 июня 2003 года.

2. Волков С.Н. Землеустройство в условиях земельной реформы (экономика, экология, право): Учебное пособие.- М.: Былина, 1998.

3. Землеустроительное проектирование: Учебник / Под. ред. М.А. Гендельмана. – М.: Агропромиздат, 1986.

4. Землеустроительное проектирование: Учебник / Под ред. Гендельмана М.А. – Алматы: ЭВЛЮ, 1999.

5. Озеранская Н.Л. Внутрихозяйственное землеустройство агроформирований; Методические указания, Астана 2011

6. Условные знаки и обозначения, применяемые при землеустройстве. - Алма-Ата,1974

7. Ж.Қ.Қырықбаев, Т.Е. Карбозов «Шаруашылықаралық жерге орналастырудың теориялық және әдістемелік негіздері», Астана 2004

8. Ж.Қ. Қырықбаев, «Шаруашылықаралық жерге орналастыру», Ақмола 1995

9. Ж.Қ.Қырықбаев, Т.Е. Карбозов «Шаруа шаруашылығының жер пайдаланушылығын құру», Астана 2002

10. Карбозов Т.Е. «Агроқұрылымдарды ішкішаруашылық жерге орналастыру», Астана 2013