2. Стварэнне музея.

Шольныя экспазіцыі прынята падзяляць на музейныя куткі (пакоі, залы) і непасрэдна музеі. Розніца паміж гэтымі катэгорыямі досыць адчувальная.

Музейнымі куткамі прынята называць адзін або некалькі аформленых стэндаў або вітрын ў навучальным класе, або рэкрэацыі ці зале. Пры гэтым для кутка не прынцыпова ўтрыманне сапраўдных помнікаў гісторыі і культуры, тут можна абмежавацца толькі копіямі дакументаў, і рэкамендавана весці ўлік гэтых матэрыялаў, а стварэнне музея – вынік доўгачасовай пошукавай дзейнасці (афармлення матэрыялаў ў тэматычныя выставы, асваення шматлікіх формаў метадаў краязнаўчай працы, збору вялікай колькасці фактычнага і інфармацыйнага матэрыяла), якая дазваляе аформіць музей.

Пачынаць працу па стварэнню музея можна пры наступных умовах:

• існуе грамадская патрэбнасць у стварэнні музея;

• вызначана тэматыка музея, выбраны профіль гэтага музея (гл. вызначэнне профілю музея);

• завершаны збор і пошук прадметаў музейнага значэння – будучых экспанатаў музея;

• арганізаваны ўлік матэрыялаў (па вызначанаму ўзору музейнага ўліку і камплектавання);

• вывучана гісторыя той падзеі, якой будзе прысвечаны музей;

• распрацавана ўзгоджаная і зацверджаная навуковая канцэпцыя музея і тэматыка-экспазіцыйны план;

• маецца ізаляванае памяшканне для размяшчэння экспазіцыі і фондаў;

• наяўнасць фінансавання будучага музея, заахвочванне дзяржаўных устаноў і прадпрыемстваў да спонсарскай дапамогі;

• створаны савет музея, маецца актыў (гл. структура музея) і зацікаўленныя кіраўнікі;

• усталяваны сувязі з раённым метадыстам па турысцка-краязнаўчай работы, абласным ці гарадскім аддзеламі краязнаўства цэнтраў дзіцяча-юнацкага турызму, спецыялістамі дзяржаўных музеяў (гл. пункт №13).

Галоўнымі асаблівасцямі пры стварэнні музея ўстановы адукацыі павінна быць:

• адраснасць (музей павінен падабацца дзецям);

• у стварэнні музея павінны прымаць удзел дзеці;

Навуковая канцэпцыя – першы этап стварэння будучага музея. Гэта своеасаблівая доўгатэрміновая праграма дзейнасці музея ўстановы адукацыі. Пад час рэалізацыі праекта сюды можна ўносіць невялікія змены, якія не замінаюць мэтаўстаноўкам музея. Пры стварэнні музея трэба зыходзіць з рэальных магчымасцяў дадзенай установы адукацыі. Рэкамендавана для распрацоўкі канцэпцыі праводзіць на базе ўстановы адукацыі спецыяльныя пасяджэнні, конкурсы, сустрэчы, тым самым выслухаць усе меркаванні актыва.

Праца над стварэннем канцэпцыі адбываецца пачаргова:

• Месца музея: яго назва, прыналежнасць яго да ўстановы адукацыі.

• Мэта: вызначыць канцавую мэту музея, вылучыць катэгорыю наведвальнікаў, склад Савета музея.

• Ідэя музея: вызначыць асноўную ідэю экспазіцыі.

• Змест экспазіцыі: занатаваць экспазіцыю будучага музея ў аўтарскім уяўленні, зыходзячы з наяўнасці фондаў, ці пошукова-даследчай дзейнасці, раскрыць экспазіцыйныя паясы і паслядоўнасць іх дэманстрацыі, азначыць плошчу экспазіцыі, зрабіць яе характэрыстыку.

• Прынцып пабудовы экспазіцыі: праблемны, мемарыяльны, калекцыйны, вобразно-сюжэтны.

• Прапрацоўка тэматычнай структуры.

• Камплектаванне фондаў музея: складанне праграмы каплектавання фондаў, арганізацыя ўліку і захавання музейных прадметаў і калекцый.

• Выкананне мастацкага эскізнага праекта экспазіцыі: складанне плана памяшкання, абазначэнне на ім стэндаў, вітрын, подыюмаў, інтэрактыўных зон і інш.

• Вызначэнне асноўных затратаў на экспазіцыйнае абсталяванне, тэхнічныя сродкі, мастацкае вырашэнне, далейшае функцыянаванне і падтрыманне ў належным выглядзе музея.