DÓRETIWSHI TULǴALAR
.pdf
SADÍQLÍQ SARAYÍNIŃ MÁŃGI MALIKASÍ
ZULFIYAXANÍM
(Esseden úzindi)
VII
…Mıń toǵız júz otız jetinshi jıllar…
Ulıstıń kózi ashıq ullı perzentleriniń basında oq gúwlep, qılıshlar oynaǵan, qamaqxanalar tolıp-tasıp, Sibir toǵaylarında adamlar suwıq qatıp, qurban bolıp atırǵan ayanıshlı gezler…
Tashkentte jasap atırǵan Isroilovlar shańaraǵı da matamda qaldı. Shańaraq birden eki jigerbentinen ayırıladı. Dáslep Xorezm wálayatında basshı lawazımda islep atırǵan tuwısqanı Ismayıl Isroilovtan ayırıladı.
Sońınan Tashkent qalası hákimiyatında islep atırǵan Normat Isroilov.
Shıńǵıs Aytmatovtıń atası, Osh wálayatınıń basshısı Tórequl Aytmatov bir júz otız jeti qırǵız xalqınıń perzenti menen bir gerbish zavodınıń oshaǵında qanday atıp taslanǵan bolsa, Ismayıl hám Normat Isroilovlar da áne sonday óltirildi.
251
Bul azap-uqıbetli, dárt-ıza, bul sheksiz músiybetti kótere bilmek ushın Zulfiya Isroilova bolıw kerek edi.
Eger Qırǵızstan ǵárezsizlikke erispegende ustaz Aytmatov ákesiniń qay jerde hám qashan óltirilgenin bilmey ótip keter edi.
Bul qayǵılı waqıyanı túnde qoy baǵıp júrgen bir shopan kórip qaladı hám ólimi aldınan hesh kimge aytpawdı tayınlap, qızına aytadı. Sovet awqamı tarqaǵannan soń ǵana kempir bul waqıyanı adamlarǵa aytıp beredi. Ulıwma bir tóbege-qábirge kómilgen bir júz otız jeti kisiniń denesiniń qaldıqların tabadı. Shıńǵıs aǵanıń usınısı menen shıǵarmalarındaǵı Anabeyit kibi bul mánzildi qırǵız xalqınıń dańqlı, sharapatlı insanları sońǵı mákan tabatuǵın Atabeyitke aylandıradı.
óanshama ashınarlı hám qayǵılı, seksen jasına tolıwǵa sanawlı aylar qalǵanda ápiwayı ayazlawdan ómirden kóz jumǵan ullı Shıńǵıs Aytmatov ta endi usı jerde. Sheyit ákesiniń janında jatır…
Eki aǵa da tergewge alınǵan. Músápir qarındası Zulfiya qolında túyinshik penen hesh bolmasa olardıń qay jerlerde, tiri-ólisin biliw ushın qamaqxanama-qamaqxana tentirep júrdi. Qay jerge barmasın, úmit nıshanı joq edi. Sol waqıtlarda kimdur yarım keshesi esik qaǵıp, úylerine keledi. Ózin tanıtpaydı, qolındaǵı xattı berip ǵayıp boladı.
Gazeta párshesinde mınaday sózler jazılǵan edi «Biz sol jerdemiz. Erteń ne bolıwı namálim. Zulfiya menen Hámidjan tınısh pa? Olarǵa tiymedi me? Diydar qıyametke qalǵan qusaydı. Aman bolıńlar…»
Awa, aǵajanım-aw, ózi qanday awhalda bolsa da bizdi oylaptı-aw, dep xattı kóz jasları aǵıp atırǵan júzine basadı Zulfiya.
Bul qorqınıshlı, sóz benen túsindirip bolmas halat hám tragediyaǵa júregi qanday shıdam bergen, elege shekem aqılım jetpeydi, deytuǵın edi apa qırshın ketken tuwısqanların eslep.
Biraq, Zulfiya apa súyikli aǵalarınıń súyeklerin taba almadı. Onıń názik denesi, názik qálbi hám ziyrek kewlinde sheksiz ullı árman hám hásiret jasar edi. Bul tuwısqanları hám súyikli yarınıń ashshı táǵdiri, sóz benen táriplep bolmas awır, shanshıwlı awırıw hám azap edi.
Eki ullı shaxsiyat, Zulfiyabegim hám Shıńǵıs Aytmatov táǵdirles, qısmetles dóretiwshi edi. Olardıń bul ashshı jıllar hásiretin bir-birine aytıp dártleskenleriniń gúwası bolǵanman.
252
«Kúy de kúygennen shıǵadı» degenlerindey, bul azap hám qıyınshılıqlar hár eki dóretiwshiniń de ómirge ózgeshe kóz menen qarawǵa, hárdayım haqıyqat janında turıwǵa úyretti.
Zulfiya apa bul qıyınshılıqlardı bılay túsindiredi:
Ele isenimim haqıyqat, haqdur,
Sóyleymen, júzimdi tutıp Káabaǵa.
Jemire almaydı ótkinshi táǵdir,
Tınısh ótedi ruwxım máńgi baqıyǵa.
Abdulla Qadiriy, Abdulhamid Sholpan, Usman Nasır sıyaqlı júzlep talantlar Stalinoberiya myasorubkasına túsip, sheyit ketedi. Vahid Zahidov hám Mirzakalon Ismoiliy kibi júzlep zıyalılar bolsa, Sibir qaraǵayzarlarında, temir pánjereler artında azap-uqıbetlerge duwshar boladı.
Tań atıp, kún batıp, ómirler jelge suwırılıp, biyhuwda ótip atırǵan músiybetli demler. Baxıt ta, músiybet te qosa-qosa degenindey, onıń ústine jáne Ekinshi jáhán urısı baslandı.
Ózbekstan Jazıwshılar awqamına basshılıq etip atırǵan Hámid Álimjan hám jámáátke Pushkin, Lermontov kibi rus, Shekspir kibi jáhán klassikleriniń shıǵarmaların ózbek tilinde qayta basıp shıǵarıw wazıypası tapsırıladı. Shayır hám basshınıń bası qatadı. Aqırı bul shıǵarmalardı endi xalıq dushpanına aylanǵan onıń keshegi dosları, kásiplesleri awdarǵan edi. Kimge bermesin, olar dárejasinde awdara almaydı. Oylap-oylap máseleniń sıx ta, kábap ta kúymeytuǵın usılın tabadı.
«Baxshasaray fontanı» (Usman Nasır awdarması), «Boris Godunov» (Sholpan awdarması), Shekspir tańlamalı shıǵarmaları (Vohid Zohidov awdarması) baspaǵa tayarlanıp, basıp shıǵarıladı. Kitaplardıń oń betinde awdarmashınıń ismifamiliyası kórsetilmegen halda Hamid álimjan, Zulfiya, Hamid Ǵulam redaktorlıǵı astında degen jazıw bar edi.
Ziyrek kitapqumar bul názik isharadan shıǵarmalardıń negizgi awdarmashıları kimler ekenligin pámler edi.
«Tek usı payıtta qıynalıp jasap atırǵan shańaraqlarǵa qálem haqını jetkeriwdiń imkanı bolmaǵan edi» degen edi Zulfiya qıynalıp.
Áyne usı payıtta Twxtasin Jalolov tayarlaǵan dáslepki «Wzbek adabiyoti xrestomatiyasi» Mirzakalon Ismoiliy awdarǵan Lermontovtıń «Zamanımız
253
qaharmanı» sıyaqlı qatar shıǵarmalar awdarmasına óz atın qoyıp bastırǵan, Maqsud Shayxzadanı Sibirge jollap, úyin iyelep alǵan dóretiwshiler hám bar edi, olardı da aytıp ótiw kerek.
VIII
Dańqlı, aqıllı kisi hár qanday awır hám jeńil, qıyın minutlarda millet, el-jurt kóz aldında bir kelbette, haqıyqat hám ádalat tárepinde turadı. Onda insanıylıq iymanı hám dóretiwshilik hújdanı pútin eken, hesh qashan úlken-kishi qısqılarǵa moyın iyip, zaman hám dáwrannıń ótkinshi epkinlerine berilip aldanbaydı. Tuwrı joldan adaspaydı. Aqtı aq, qaranı qara deydi.
Gá zawıqlı, gá ǵamlı sáwbetimiz uzaq dawam eter eken, apa sol, basına dúnya ǵamı awdarılǵan qayǵıdan soń, qırıq altınshı jılǵı ruwxıy hám mánawiy zulımnan keyin uzaq múddet qolına qálem almaǵanın aytadı. Abdulla aǵanıń «altı aydur qosıq jazbayman, júregim zada» degen qatarlarında jan bar eken-dá, deymen apanıń kewlin alǵan bolıp. «Tuwrı, Abdulla haq. Bunı basınan keshirgen biledi. Dóretiwshiniń qálbi názik boladı. Kishigirim nárseden bası kókke jetip, júregi tolıp-tasıp qosıq jazsa, usınday kishkene bir qısımnan ayrıqsha óksinedi» dedi. Men, ádalatsızlıq hám nahaqlıq qurbanı bolǵan haqıyqıy dóretiwshi bunnan tásirlenip, jáne de jaqsıraq, kerek bolsa kamerada da jaza beredi dep oylaǵanımdı ayttım.
Biz apa menen hámme nárseni, hátte siyasat hám onıń ne bir qırları haqqında hám ashıq, bir-birimizge isenip sáwbetleser edik. «Kewil gáwharı shıtnaǵanda onıń pitiwi qıyın boladı eken. Oaqıt kerek bolar eken. Onnan tısqarı qanday jámiyette jasap atırǵanıńızdı umıtpań. Ilayım, basıńızǵa onday kúnler túspesin» dep apa ómir tájiriybelerinen kelip shıǵıp duwa eter edi.
Zamanlar kelip, ókinish penen bul dana hám aqıllı, joqarı parasatlı, hesh bir úlkenkishi nárseni dıqqattan shette qaldırmaytuǵın pútin shaxstıń qanshelli haqlıǵına ámin boldım. Adam balası sonday, jaman kúnlerdi kórmey, jaqsı kúnlerdiń, jaman adamlardı kórmey turıp, jaqsılardıń qádirine jetpes eken.
Xalqımızdıń shın mánidegi pidayı perzentleri hám kórkem óner iyeleri Hámid Álimjan hám Zulfiyabegim iyman-isenimlerinen, júrekleriniń túbinen kelgen eń joqarı sezim-tuyǵı adamlarǵa, el-jurtına bolǵan sheksiz mehir-muhabbat, sadıqlıq, shın júreklilik qanatında búgingi kúndegi ardaqlı bálentlikke kóterildi.
Geyde uzaq otırıp sáwbetlesip qalar edik. óısılǵan demlerinde telefon etip shaqıratuǵın edi. Jizzaq, jizzaqlı aǵayin-tuwǵanlar, wálayattaǵı dóretiwshiler
254
haqqında sorap, dodalaw hám talqılanbaǵan temamız qalmas edi. «Sizden bir ótinishim bar» dedi bir kúni sáwbetimiz juwmaqlanar waqtında muńlı túrde.
Sergeklenip, dártli hám muńlı kózlerine qaradım. «Kóriskenińizde Sharafjanǵa aytıń, meni Hámid álimjannıń janına qoysın»…
Ekewimiz de únsiz qatıp qalıp, uzaq otırıp qaldıq. Tilimizge hesh bir káliyma kelmes edi.
Turmıstıń pás-bálentlikleri tolıqtırǵan, óz qısmetin isenip tapsırıp atırǵan, ózlerinen jas insannıń bul sáwbetten kóp ótpey qaza sharabın simire jaǵın apa biyshara qaydan bilsin.
Apa Hámid Álimjan ómirden kóz jumǵan payıttan baslap janında turǵan, ómiriniń eń awır kúnlerinde tayanısh bolǵan insannan, Hámid Álimjannıń sadıq shákirti hám soratniginen ayırılǵan edi.
Onıń bul kúndegi awhalı-ruwxıyatı haqqında sóylemekke til, jazbaqqa qálem ázzilik etedi.
Hámid Álimjan hám Zulfiyaxanım máńgilikke bas qoyǵan muqaddes mánzilde haqılarına duwa etip, Quranı kárim súrelerin tákirarlayman. Alladan ráhmet tileymen.
Olardıń janlarında ne bolıp atırǵanın sorap atırǵanday Aybek domla balalardiki sıyaqlı biyazar kózlerin sizge tigedi. Sol tamanda ótkir názerli Abdulla Qahhar, dostımız Uktam Usmanov. Olardıń artınan Adil aǵa, Pirimqul aǵa ketti. Bul insanlarǵa shákirtlik, kásipleslik minnetin kewildegidey atqara almadıq…
Endilikte Sharaf Rashidov ta olar menen qatar jatır…
Tawlar… Adam uzaqlasqan sayın olardıń ullılıǵı hám biyikligi jáne de anıq hám ayqın kórine baslaydı. Ozod aǵa Sharafuddinov «Sizdi saǵındım, Zulfiya apa!» degende jáne usı ullılıq, tiriligimizde bir-birimizdiń qádirimizge jetpesliktey ǵayrıinsanıy hám watanlıq tuyǵılardı sezingen bolsa, ájep emes.
Sonıń menen qatar, men de sol halattaman. Ulısımızǵa xızmeti sińgen sharapatlı adamlarımızdı, ata-analarımızdı zıyarat etken kibi mudam joqlap turıwımız kerekligin ádettegidey kesh ańlaymız hám ókinemiz. Oaqıt bolsa óz bilgenin isley beredi.
255
Usı orında Ozod aǵanıń joqarıda atap ótilgen bitiklerindegi mına sózler dıqqatqa ılayıq «Shayıranıń qosıqları haqqında, olardıń názik, insanıy tartımı, tereńligi haqqında kóp sóz etiw múmkin. Lekin, men basqa bir sawalǵa juwap izlep atırman.
Zulfiyanı adamlarǵa ardaqlı etken, ádebiyatımızdıń jarqın juldızlarınan birine aylandırǵan, XX ásirdiń ullı hayallarınıń qatarına qosqan faktor ne? Menińshe, bul onıń iyman-isenimi, júdá bálent mánawiy hám ádepli pazıyletleri, dili menen tiliniń birligi, qosıqlarında súwretlegen insanıylıq, sadıqlıq hám diyanat degen isenimlerge ózi turmısta ámel qılǵanında. Talant — ullı jemis. Lekin, talanttıń ózi menen is pitpeydi, menińshe. Mıń ókinish, bizde ayırım talantlı shayırlar hám shayıralar bar. Biraq, olar ózleriniń talantlarına berilip ketedi de, soǵan jarasa insan sıpatında da ullı bolıw kerekligin umıtıp qoyadı. Olar hújdanlarına qılap is etiwden de, ózleri ulıǵlaǵan qádiriyatlardı kók tiyinǵa satıp jiberiwden de taymaydı. Bunday adamnıń dóretiwshiligi bir tiyinǵa qımbat yaki salmaqqa iye bolması ózózinen ayan. Zulfiya apanıń ibratı sonnan dárek beredi, hár qanday talanttıń janına insanıylıq pazıyletler qosılsa ǵana dóretiwshilik málim salmaqqa iye boladı. Oǵan bolsa, pútkil ómir boyı dawam etetuǵın mashaqatlı miyneti menen, shın júrekten jan kúydiriw menen erisiledi».
IX
Xalıq óz kemshilik hám nuqsanların kórip, tallay bilse hám sın kóz benen qaray alsa ǵana onıń millet bolıp qáliplesiwi hám rawajlanıwı tuwrı joldan ketedi. Bolmasa, barlıq salalar, ekonomika, siyasat, ádebiyat hám kórkem óner, mádeniyat-máriypatta artqa ketiw júz beredi.
Ásir baslarında júz bergen inqilab, grajdanlıq urıs, qulaqlastırıw, sońında stalinoberiya qataǵanı, onısız da úsh qalaq xanlıq ortasındaǵı sawashlar dińkesin qurtqan Turan qáwimin haldan taydırǵan, ilim-bilim, mádeniyat hám máriypattıń awhalı Sadriddin Ayniy súwretlegen halda edi.
Biz awzımızdı toltırıp aytıp, bizde sonsha meshit-medreseler bar edi dep jar salmaqshı bolamız. Biraq, bul medreselerde Ibn Sino, Beruniy, ál-Xorezmiy hám Zamaxshariy, Ulıǵbek hám Ali Qusshı, Nawayı hám Jámiy zamanlarındaǵıday dúnyalıq ilimler, matematika, astronomiya, geometriya, filosofiya, logika hám poeziya ilimleri kibi pánler keń oqıtılmaǵan.
Óziniń joqarı potencialı, talantı hám miyneti menen jetilip shıqqan Munavvar qari, Fitrat hám Avloniy hám de Fayzulla Xojaev kibi millettiń aldında júriwi múmkin bolǵan shaxsiyatlar bolsa qurban etildi.
256
Hamid álimjan hám Zulfiyalardıń turmısı hám dóretiwshiligi áne usı qorqınıshlı, es-aqılı pútin, kózi ashıq adamnıń basında qılısh oynap turǵan zamanlarǵa tuwra keldi.
Bul qırǵın, qataǵan dáwirinen júdá kemnen-kem ataqlı shayır, prozaiklar qolı hám hújdanı qanǵa batpay shıǵa aldı.
Biz kitaplardı oqıp tálim alǵanımız qatar kórnekli dóretiwshilerimiz kásiplesler ústinen shaǵım arza jazıp, olardıń esesine qurban bolıwǵa májbúr bolıp hám bul gúna azabın ómirleriniń sońǵı demlerine deyin kóterip júrdi.
Qataǵan siyasatı sonday shólkemlestirilgen edi, hawanı pataslap turǵan balshıq hámme ushın barabar, hámme oǵan batıwı kerek edi.
Shıńǵıs Aytmatovtay adamnıń ákesin, áke turıp ulın qaharman dep járiyalap, mámlekettiń eń joqarı nagradası Lenin sıylıǵı menen sıylıqladı, sonnan soń ol sál basın kóterip, óz pikirin bildire baslasa, Habib Abdullaev kibi joldan alıp taslay berer edi. Negizinde dúzim bunday ataqlı shaxslardı jetistirip, yaki jasap, óz ideyasın úgit-násiyatlaw ushın paydalanǵan.
Sebebi, jámiyet hám dúzimde muqaddesliktiń, muqaddes nárseniń ózi joq edi. Ateizm kóz-kóreki sawatsızlıq hám mádeniyatsızlarsha mámleket siyasatına aylandırılǵan jámiyette bul muqaddesliktiń bolıwı da múmkin emes edi.
Bunnan tısqarı el qáliplesiwi keshigip atırǵan xalıqtan jetilisip shıqqan basshılar qay bir el hám elatta bolmasın, bir-birlerin jey beredi. Olardıń alım hám basshı, shayırları da ulıs kibi qáliplespegen boladı.
Biziń ótmish tariyxımızda usınday opırılıw tragediyalarǵa tolı. Eń qorqınıshlısı, Sholpan hám óadiriy, Elbek hám Usman Nasır sıyaqlı belgili shaxslardıń jawlap alınıwında misli solar sıyaqlı kórnekli ǵayratkerlerdiń qolları bolǵan.
Hámid Álimjan sol waqıttaǵı Ózbekstannıń birinshi basshısı Usman Yusupovqa Sharaf Rashidovtı usınıs etip, sonday bir mámleketlik hám jámiyetlik ǵayratkerdiń jetilisip shıǵıwına sebepshi bolǵan shaxsiyat.
Zulfiya da jámiyet qutırǵan teńiz kibi shayqalıp turǵan demlerde ótkinshi, jawız, óltiriw, bayraqpazlıqlarǵa berilmey, hesh bir kásiplesine qıyanet etpey, bir tislem nanǵa shúkirlik etip jasaǵan, hadal hám tuwrı insan, kórkem óner adamı edi.
257
Mıń toǵız júz alpıs jetinshi jılı «Temur tuzikleri» járiyalanıp, Samarqandta temuriyler dáwiri mádeniyatına baǵıshlanıp xalıqaralıq ánjuman ótkeriliwiniń qayırlı epkinleri esken jıllar.
Ibrahim Muminovtıń usı temaǵa baǵıshlanǵan kitapshası qolma-qol bolǵan dáwir.
«O’zbekiston adabiyoti va san'ati» baspasında qataǵanda qurban ketken shayırlardıń qosıqları jámlenip «tiri qatarlar» toplamı tayarlanǵan. Alım hám shayırlar, redaktorlar, baspa xızmetkerleri qoljazbanı talqılamaqta.
Tórda kórnekli jazıwshılar, Zulfiya apa da olar qatarında. Sholpan dóretiwshiligi hám shaxsiyatı haqqında gáp-sóz qızǵın. Hesh bir adam júrek jutıp onıń júzege shıǵıwı ushın jan kúydire almaydı.
Sóylew náwbeti Zulfiya apaǵa beriledi.
— Sholpan «tiri qatarlar»dan orın alǵan shayırlardıń bárshesinen bálent, — dep márdana sóz basladı apa hám gápin dawam etti. — Sholpan óz atı menen tań juldızı. Ol shınnan da jańa túrk-ózbek poeziyasınıń juldızı. Onı «tiri qatarlar»daǵı shayırlar qatarına qoyıw tań juldızın kókten jerge túsiriw bolmas pa eken… Men Sholpan qosıqların bólek kitap etip basıp shıǵarıwdıń tárepdarıman.
Apanıń bul márdana pikirleri yarım túnde jańlaǵan gúldirmamaday bársheni birdey lárzege salǵan edi.
Bul sol payıt, sol zamanda haqıyqıy mártlik, jasorat, haqıyqıy kórkem óner hújdanınıń sazası edi.
Alpıs jetinshi jıldı qoya turıń, sekseninshi jıllardıń basında men bul haqqında húrmetli Sharaf Rashidov hám Sarvar Azimovlarǵa aytqanman.
Biraq, stalinoberiya qataǵanı japqan mánawiy jáhánnem esigin ashıwǵa hesh kim júreksine almas edi.
Zulfiya apanıń qálbinde árman bolıp kelgen bul arzıwdı ámelge asırıw bizge nesip etti. Tikkeley Birinshi Prezidentimiz benen sóylesip, «Juldızsha» baspasın shayır alǵan rámziy «Sholpan» juldızınıń atı menen atadıq hám Ozod Sharafuddinov hám Ibrahim Haqqul tayarlaǵan Abdulhamid Sholpannıń «Báhárdi saǵındım» atlı dáslepki kitabın bastırıp shıǵardıq.
Ol kisi hár qanday talantqa biyparq qaramas, jan-táni menen kómek berer edi.
Ustaz jazıwshımız Pirimqul óadirovtıń «Juldızlı túnler» romanı sol dáwir ádebiyatı hám mánawiy turmısı ushın inqılab kibi bir waqıya edi.
258
Roman ózbek tilinde tuńǵısh basıp shıǵarılıwı menen rus tiline awdarılıp, Moskvada izli-izinen úsh ret kitap bolıp shıqtı.
Biraq, bul roman kún júzin kórgenge deyin avtor Pirimqul Qadirovqa «anasın úshqorǵannan emes, tórtqorǵannan kórsetken». Shıǵarma baspa shkaflarında jeti jılday shań basıp qalıp ketkende jazıwshı qan jutqan edi.
«Juldızlı túnler»diń júzege shıǵıwında Sharaf Rashidov hám Kamil Yashin ustazlar qatarında Zulfiya apanıń da ayrıqsha xızmetleri bar edi.
Ózbek tilinen awdarǵan Keńesbay REYMOV.
259
SEGIZINSHI BÁNDIRGI: KÁRIMBAY QURAMBAEV
BIZIŃ SÁWBET
SEGIZINSHI BÁNDIRGI
Ózbekstan, Qaraqalpaqstan hám Túrkmenstan Respublikalarına belgili alımpedagog, filologiya ilimleriniń doktorı, professor Kárimbay aǵa Qurambaev úsh xalıqtıń, yaǵnıy qaraqalpaq, ózbek, túrkmen ádebiyatlarınıń baylanısı máseleleri menen tınımsız shuǵıllanıp kiyatırǵan búgingi kúnniń eń záberdes hám talapshań alımlarınıń biri sanaladı.
Kárimbay aǵa 1942-jılı 10-noyabrde Túrkmenstan Respublikasınıń Tashawız oblastınıń Tashawız rayonına qaraslı ―Altmısh‖ awılında (bul awıl házir «Nawrız» dep ataladı) zıyalılar shańaraǵında tuwıladı. Kárimbay aǵanıń pútkil sanalı ómiri Qaraqalpaqstan menen tıǵız baylanıslı. ―Daraqta bir jerde kámalǵa keler‖ degenindey, bir adam eline qanday xızmet islese, ol óz ómiriniń qırıq bes jılǵa shamalas dáwirinde óziniń ilimiy izertlewleri menen xalqımızdıń kórkem ádebiyatı menen mádeniyatın, ádebiyattanıw ilimi menen bilimlendiriw tarawların hár tárepleme rawajlandırıwǵa salmaqlı úles qosıp kelmekte. Sol sebepli biz Kárimbay aǵanı tájiriybeli ilimpaz-pedagog sıpatında basıp ótken ómir jolı hám jeke ilimiy dóretiwshiligi menen kitap oqıwshıların jaqınıraq tanıstırıw maqsetinde sáwbetlesiw alıp barǵan edik.
Soraw: – Ustaz siz kórkem ádebiyatqa mektepte oqıǵan dáwirlerińizden baslap-aq qızıqqan bolsańız kerek? Dóretiwshilik – meyli ol kórkem ádebiyat bolsın, ilim bolsın, iyne menen qudıq qazǵanday mashaqatlı, ómir boyı izleniwden, úyreniwden hám qayta islewden jalıqpaytuǵın talap desek te boladı. Usınday mashaqatına qaramastan, usı tarawǵa keliwińizge neler sebep boldı? Eger de ómir eki márte berilip, basqa kásip tańlaw imkaniyatı bolǵanında, siz qaysı kásipti tańlar edińiz?
Juwap: – Kópshilik oqıwshılarda bolǵanınday, mektepte oqıp júrgen dáwirlerimde mende de bir kásipke qızıǵıwshılıq bolǵan. Ádebiyatshı bolıwdı árman etkenmen. Kórkem ádebiyattı jaqsı kórip, kóp kórkem shıǵarmalar oqıǵanman, qosıqlar
260