- •Tashkent informaciyalíq texnologiyalar universiteti nókis filialí
- •Informatika hám informaсiyalıq texnologiyalar kafedrası
- •§ 2. Maǵlíwmatlar bazasíníń modelleri
- •2.1. Relyaсiyalıq maǵlıwmatlar bazası
- •2.2. Ierarxiyalıq maǵlıwmatlar bazası
- •2.3. Tarmaqlı maǵlıwmatlar bazası.
- •§ 3. Maǵlíwmatlar bazasín basqaríw sistemalarí
- •3.1. Maǵlıwmatlar bazasın basqarıw sistemalarınıń arxitekturası
- •4.1. Microsoft Access jumıs aynası
- •§ 4. Ms access maǵlíwmatlar bazasín basqaríw sistemasí.
- •§ 5. Tablica dúziw
- •§ 6. Tablicalar arasíndaǵí baylanístí dúziw
- •6.1. Baylanısqan tabliсalar
- •§ 7. Sorawlardí dúziw
- •7.1. Maǵlıwmatlar bazasında ajratıw ushın soraw
- •7.2. Úlgili soraw blankasın toltırıw
- •7.3. Parametrli sorawlar.
- •7.4. Corawlardı esaplaw.
- •7.5. Juwmaqlawshı sorawlardı dúziw texnologiyası
- •7.6. Ózgertiw sorawları
- •§ 8. Formalardí dúziw
- •8.1. Avtoformalar
- •(Master járdeminde formanı dúziw )
- •8.2. Forma dúzilmesi
- •8.3. Jazıwdı dúziw
- •8.4. Baylanısqan maydanshalardı dúziw hám redaktorlaw
- •8.5. Formanıń basqa basqarıw elementleri
- •§ 9. Esabatlardı tayarlaw
- •9.1. Avtoesabatlar
- •9.2. Esabat dúzilmesi
- •§ 10. Sql sorawlar tili.
- •10.1. Sql tiliniń buyrıqları hám operatorları
- •10.2. Select buyrıǵı
- •From-tabliсalar atı;
- •Baxit c Sales
- •Where Name Like “ ra a
- •Nátiyjede tómendegi payda boladı:
- •Name Dept
- •Funkсiyalar
- •Select avs(distinct Salary)”avs salary”
- •Nátiyjede Salary baǵanasınıń barlıq elementleriniń qosındısın esaplaydı.
- •Bunday jaǵdaylarda kompyuter
- •Name Length
- •Maǵlıwmatlardı tártipke salıw.
- •Select Los, Name from micall
- •Select Name, Los from mical
8.5. Formanıń basqa basqarıw elementleri
Formanı dúziwde basqarıw elementleri oǵan qoldan jobalastırıwǵa qolaylı etip jaylastıradı. Formanıń dúzilgen basqarıw elementi Format > Vırovnyat (tegislew) komandaları járdeminde tegislenedi. Tómende ústingi jazıw hám Maydansha basqarıw elementlerinen basqaları berilgen:
1. Ajıratqıshlar (Pereklyuchateli). Onıń menen filterlewdi orınlawshı komandanı baylanıstırıw múmkin.
2. Jalawshalar (Flajki). Ajıratqıshqa uqsas isleydi, biraq onnan ayrıqsha kóp tańlawǵa ruqsat etedi. Maǵlıwmatlar saralaw rejimin basqarıw ushın qolaylı.
3. Dizim (Spisok). Tayınlanǵan mánisler jayınan turadı yamasa bir tabliсadan berilgen maydanshanıń mánislerinen turadı. Maǵlıwmatlardı kiritiw emes, al olardıń diziminen tańlanadı.
4. Dizimli maydansha (Pole so spiskom). Dizimdey qollanıladı, biraq formada az orın aladı, tek ashıwshı túymeni shertkennen keyin dizim ashıladı.
5. Komandalı túymeler (Komandnıe knopki). Hár bir maydanda bir paydalı komanda boladı. Mısalı, jazıwdı izlew komandası, jazıw aralıq ótiw hám t.b. lar.
6. Qalaw (Vkladki). Shegaralanǵan maydanda kóp informaсiyanı jaylastıradı. Qalawda basqa basqarıw elementleri jaylasadı.
7. OLE obekti maydanshası (Pole obekta OLE) WINDOWS konsepсiyasında baylanısıw hám engiziw obektlerine sáykes qabıllanǵan sırtqı obektlerdi jaylastırıw ushın xızmet etedi. Illyustraсiya, fotografiya, video jazıw, muzıkalı fragment hám dawıslı xabarlar obekt boladı.
§ 9. Esabatlardı tayarlaw
Esabat forma uqsas hám kórgizbeli formada sorawlar juwabınıń nátiyjesi alınadı, biraq tek ekranda emes, al printerde baspaǵa shıǵaradı. Solay etip, esabat jumısınıń nátiyjesinde qaǵazlı dokument dúziledi.
MB dialog aynasında Otchet (esabat)tı tańlap Sozdat (dúziw) túymesin shertse, Novıy Otchet (jańa esabat) degen dialog aynası payda boladı (14-súwret).
Ekranda payda bolǵan dialog aynasında jańa esabat dúziwdiń bir qatar usılları usınıs etiledi:
Konstruktor-erkin túrde jańa esabat dúziw;
Master otchetov (esabat ustası)- tańlanǵan maydanshalar tiykarında avtomat túrde jańa esabatlar dúziw;
Avtootchetov: v stolbeс (baǵana kórinisinde)- saydanshalardı avtomat túrde bir baǵanaǵa jaylastırǵan halda esabat dúziw;
Avtootchet: lentochnıy -maydanshalardı avtomat túrde lentalı túrde jaylastırılǵan esabatlar dúziw;
Master diagramm (diagramma ustası)-dmagrammalar tiykarında esabatlar dúziw;
Pochtovıe nakleyki -pochta markaların baspaǵa shıǵarıw ushın formatlanǵan esabatlar dúziw.
Esabatlardı dúziw ushın formalar dúziwdegi sıyaqlı esabatlardı dúziw usıllarınan biri tańlanǵan soń, dialog aynasınıń tómengi bóleginde esabat dúziliwshi tabliсa yaki soraw atı kórsetiledi.
9.1. Avtoesabatlar
Forma haqqında aytılǵanlardıń kópshiligi esabatqada tiyisli. Maǵlıwmatlar Bazasındaǵı dialoglı aynada Esabattıń qosımsha betin tańlap hám Dúziw túymesin shertip, Master járdeminde yamasa qoldan esabattı avtomat (avtoesabat) túrde dúziwge múmkin bolatuǵın jańa esabattıń dialoglı aynasın alamız. Esabattı avtomat túrde rejimin úyrenemiz. Qálegen tabliсa tiykarında baǵada yamasa lentalıda avtoesabat dúzemiz. Ámel sonday ápiwayı, oǵan mıshtiń sol túymesin bir shertkennen keltiriledi. Esabat printerge informaсiyanı shıǵarıwǵa arnalǵannan printerdiń qásiyetlerin biliw kerek. Sonlıqtan, printer sistemada ornatılǵan bolıwı kerek.
Printer bolmaǵanda da esabattı dúziw múmkin. Operaсiyalıq ornatıwdı orınlaw múmkin. Operaсiyalıq sistemanıń buyrıqları járdmeinde programmalıq ornatıwdı orınlaw jeterli: Jiberiw (Pusk) Keltiriw (Nastroyka)Printerler printerdi ornatıw (Ustanovka printera), keyin printer drayveyrin dizimge alamız, yamasa operaсiyalıq sistemaǵa bolatuǵın onı jumsaq diskten alamız, yamasa drayverlerden birewin tańlaymız.
