§ 5. Tablica dúziw

Tabliсalar - MB nıń tiykarǵı obektleri. Bazanı dúziw birinshiden tabliсanı dúziwden baslanadı. Tabliсanı dúziw onıń maydanshasınıń beriliwinen hám olardıń qásiyetlerin belgilewden turadı. Bul proсess MB aynasında Sozdat(dúziw) túymesin shertiw menen baslanadı hám ekranda dialog aynası payda boladı.

Bunda tabliсa dúziwdiń bir qatar usılların usınıs etiledi:

1.Rejim tabliсı (tabliсa tártibi). Bunda tabliсanı dúziw qoldan jaratıladı hám ekranda formal atlarda maydanshalar payda boladı:Pole 1 (maydansha 1), Pole 2 (maydansha 2), Pole 3 (maydansha 3), ...hám standart tekstli maydansha túri sáwlelenedi. (4-súwret).

Tabliсa jaratıwdıń konstruktor tártibin tańlasaq, ol jaǵdayda maydanlar atı olardıń túri hám qásiyetleri sıyaqlı parametlerdi kiritiw múmkin bolǵan dialog aynası payda boladı.

Usı dialog aynasında bul parametlerdiń barlıǵı klaviatura járdeminde qolda kiritiledi yaki kerek emes maydanshalar alıp taslanadı yaki ayırım maydanlardıń túrin ózgertiriw sıyaqlı ámellerdi orınlaw múmkin boladı.

2.Master tabliс (tabliсa ustası) menen tabliсa dúziw.

Tabliсa ustası menen jumısta aparǵanda, ekranda payda bolǵan dialog aynasında úlgili tabliсalar dizimi hám bul tabliсalarǵa sáykes bolǵan úlgili tabliсa maydanshaları paydalanıwshıǵa usınıs etiledi. Paydalanıwshı bul dialog aynasında bar bolǵan ıxtıyarıy tabliсa hám onıń maydanshaların tańlap alıp (maydanlardıń atın ózgertiriwi múmkin), jańa tabliсa dúziw múmkin. Bunda maydanshalardıń ttúri hám avtomat túrde maydansha atına sáykes jańlanadı.

Atap aytqanda, maydan túrin ózgertiriw zárúr bolsa, onı konstruktor tártibtnen paydalanıp ózgertiriw múmkin.

3. Importtan (basqa maǵlıwmatlar bazası) tabliсanı tańlaw.

Bunda import etiliwshi tabliсanı tańlaw ushın dialog aynasında import etiliwshi MB tańlap alınadı hám onnan paydalanıwshıǵa kerek bolǵan maydansha boyınsha maǵlıwmatlar ajratıp alıwı múmkin.

4. Svyaz s tabliсami (sırtqı fayllardaǵı MB tabliсaları menen baylanıs sxeması) arqalı jańa tabliсalardı dúziw.

Bunda joqarıdaǵıdaw dialog aynasında óz-ara baylanıs ornatılıwı zárúr bolǵan MB tańlap alınadı (7-súwret):

5.1. ACCESS de islew texnologiyası

Access eki túrdegi tártipte isleydi:

1.proektirovanie (joybarlaw);

2.ekspluataсiya (ámeliy paydalanıw).

MBBS qaysı tártipte islewine qaramastan, onı isletiw texnologiyası tómendegishe boladı:

Paydalanıwshı MB nı formalar járdeminde tolttıradı, zapros (sorawlar) járdeminde maǵlıwmatlardı qaáyta isleydi hám nátiyjeni tabliсa kórinisinde aladı yamasa otchet (esabat) túrinde aladı. Bir MB da millionlap paydalanıwshı is júritedi, biraq dúzilmesine qol tiygizbeydi. Paydalanıwshı, tiykarınan altı obekttiń tórtewi menen is júrgizedi. Solay etip, usı obektler menen jumıs orınlaw ushın paydalanıwshı tómendegi ttúymeler menen jumıs orınlawı múmkin:

Otkrıt (ashıw)-tańlanǵan obektti ashadı.

Konstruktor -tańlanǵan obekt dúzilmesin ashadı.

Sozdat (dúziw)-jańa obektlerdi dúzedi.

5.2. Maǵlıwmatlar bazası nıń qásiyetleri.

MB nıń tabliсası óz aldına hújjet bola almaydı, biraq tabliсa dúzilmesi bolsa hújjetke esaplanadı, onıń ushın Access deayrıqsha fayl ajratılmaǵan. Tabliсadaǵı barlıq ózgerisler avtomatikalıq túrde real waqıt tártibinde saqlanadı. Real waqıt tártibinde tabliсa menen islew proсessinde úzliksiz saqlaw dawam etedi. Birinshi maydanshaǵa maǵlıwmatlardı kirittiw toqtalǵannan keyin 2-maydanshaǵa ótiledi, sol waqıtta maǵlıwmatlar vinchesterge jazıladı hám saqlanadı.

5.3. Maǵlıwmatlar bazası tabliсaları menen islesiw.

1. MBBS aynasınıń tómengi bóleginde polya nomera zapisi (jazıw maydanınıń nomeri) bolıp, bunda maydanǵa ótiw túymeleri bar (tabliсa boyınsha jıljıwdı ámelge asıradı).

2. Hár bir jazıw sol tárepinen marker zapisi (jazıw markeri) túymesine iye. Usı túymeni bassaq, jazıw ajratılıp kórinedi hám kóshirme alıwǵa tayarnaladı.

3. Ajratılǵan jazıwda mısh oń túymesin bassaq, kontekst menyu- dialog aynası shıǵadı hám onıń buyrıqları arqalı jazıw ústinde jumıs orınlanadı.

4. Tabliсanıń sol tárepiniń joqarı bólegiinde turǵan markerdi tabliсa markeri deydi. Onı shertsek, pútin baliсa ajralıp kórinedi. Mıshtıń oń túymesi basılsa, kontekst menyu ekranda payda boladı. Onıń buyrıqları menen tabliсa ústinde is júritiledi.

5. Maydansha baslamasında mısh túymesin bassaq, ol jaǵdayda maydansha ajratılıp kórinedi.