Употребление числительных с существительные Թվականների գործածությունը գոյականների հետ

Числительные, сочетаясь с существительными, не согласуются с ними ни по числам, ни по падежам. Пример:

երեք փողոց	три улицы
երեք փողոցի	трех улиц
երեք փողոցով	тремя улицами
երեք փողոցում	на трех улицах

или:

երրորդ փողոց	третья улица
երրորդ փողոցի	третьей улицы
երրորդ փողոցով	третьей улицей
երրորդ փողոցում	на третьей улице

 

С количественными числительными существительное употребляется в единственном числе обычно в следующих случаях:

1. если является единицей меры, цены, времени: քսան կիլոմետր, տասներկու կիլոգրամ, հիսուն կոպեկ, երեսունհինգ օր, հարյուր տարի;

2. если в центре внимания не предмет (выраженный существительным), а количество (выраженное числительным): քսան ուսանող, յոթանասունհինգ աթոռ, տասներկու շարք, հազար ոչխար.

Существительное с количественными числительными употребляется во множественном числе, когда необходимо подчеркнуть каждый из предметов, названных данным существительным. При этом логическое ударение падает на существительное. В предложении Տասը հայ բժիշկներ մասնակցում էին կոնգրեսին (Десять армянских врачей участвовали в конгрессе) существительное բժիշկներ стоит во множественном числе, так как цель сообщения - подечеркнуть каждого врача в отдельности. Если ту же мысль выразим иначе: Տասը սովետական բժիշկ մասնակցում էր կոնգրեսին, значит, в центре нашего внимания количество врачей - տասը.

Синтаксические функции числительных Թվականների շարահյուսական գործառույթները

Числительные выполняют функции:

1) определения:  Նա ունի երեք երեխա: У него трое детей.  Նա սովորում է երրորդ դասարանում: Он учится в третьем классе.

2) Составной части именного сказуемого: Հարյուրի կեսը հիսուն է: Половина ста - пятьдесят. Իմ աթոռը յոթերորդն է: Мой стул седьмой.

3) подлежащего, прямого и косвенного дополнений, обстоятельств когда употребляется в субстантивированной форме. При субстантивации числительное получает определенный артикль, склоняется и относится к склонению ի.

а) Числительное - подлежащее:  Երեքը գնալու են համալսարան, երկուսը՝ տուն: Трое пойдут в университет, двое - домой.  Առաջին մեքենան գնում է, երկրորդը չի գնում: Первая машина идет, вторая не идет.

б) Числительное-дополнение: Սեղանին երկու գրիչ կա, մեկը տուր ինձ: На столе есть две ручки, одну дай мне.  Բոլորն ուզում են գնալ արշավի, բայց ուղարկելու են չորսին: Все хотят идти в поход, но пошлют четверых.  Առաջին մրցանակը տվեցին Արամին, երկրորդը՝ Աշոտին: Первую премию дали Араму, вторую - Ашоту.

в)Числительное-обстоятельство: Համերգն սկսվելու է ժամը հինգին: Концерт начинается в пять часов.  Ես առաջին տետրում շարադրություն եմ գրելու, երկրորդում՝ խնդիրներ եմ լուծելու: В первой тетради я напишу изложение, во второй буду решать задачи.

Прочитайте и переведите на русский язык:  Նրանք տասնհինգ օր հանգստանալու են Դիլիջանում Երևանում ձմեռը տևում է երեք կամ չորս ամիս: Ես ուզում եմ գնել երկու կիլոգրամ խաղող և երեք կիլոգրամ դեղձ: Մեկ կիլոգրամ կարտոֆիլն արժե երեսուն կոպեկ: Ես գնելու եմ չորս մետր չիթ և երեք մետր մետաքս: Երեխան առավոտյան խմում է երկու հարյուր գրամ կաթ: Ես կարող եմ ուտել հարյուր հիսուն գրամ պաղպաղակ: Շրջազգեստի համար պետք է երեք մետր կտոր: Նա զեկուցումը գրելու է յոթ օրում: Մեր ֆակուլտետն ունի հինգ հարյուր վաթսուն ուսանող: Մեր կուրսում կա տասնմեկ գերազանցիկ և երեսուներկու հարվածաին: Այդ հետաքրքիր դասախոսությունը լսում էր (լսում էին) յոթանասունհինգ հազար հեռուստադիտող (հեռուստադիտողներ): Արմենը երկու մտերիմ ընկեր (ընկերներ) ունի: Իմ սենյակում չորս աթոռ կա: Մեր շենքն ունի վեց մուտք: Ամեն մուտքում կա տասնհինգ բնակարան: Ես այս երկու գիրքը (գրքերը) վերցնում եմ, իսկ այդ երեքը չեմ վերցնում: Երկուսդ սենյակներն եք հավաքելու, իսկ ես ճաշ եմ պատրաստելու: Տարին ունի տասներկու ամիս: Շաբաթն ունի յոթ oր: Օրն ունի քսանչորս ժամ: ժամն ունի վաթսուն րոպե: Րոպեն ունի վաթսուն վայրկյան: Տարին ունի երեք հարյուր վաթսունհինգ կամ երեք հարյուր վաթսունվեց օր:

Переведите на армянский язык: Мы двадцать пять дней отдыхали в горной деревне. Наши занятия будут длиться четыре или пять месяцев. Он хотел купить два килограмма мяса и три килограмма фруктов. Один килограмм сахара стоит двести пятьдесят драмов. Я хотела купить двенадцать метров ситца и три метра шелка. Ребенок может выпить сто восемьдесят граммов молока. Для зимнего пальто надо купить четыре метра материала. Он здесь работает восемнадцать лет. В нашей школе учатся тысяча двести пятьдесят учеников. В (нашем классе шестнадцать девочек и девятнадцать мальчиков. Эту интересную передачу смотрели два миллиона сто двадцать пять тысяч телезрителей. В этой комнате два окна. В нашем доме четыре подъезда. В нашем подъезде двадцать пять квартир. Эти две книги Я должна купить сегодня, завтра куплю те две книги. Ребенок будет спать, а мы будем готовить обед и убирать комнаты. В году двенадцать месяцев. В неделе семь дней. В каждом дне Двадцать четыре часа. В одном часу шестьдесят минут. В минуте шестьдесят секунд. В году триста шестьдесят пять или триста шестьдесят шесть дней.