1. Грамматикалық тақырыптарға мысалдарды мәтіндерден табу.

2. Тапсырмаларды орындау.

3. Мәтіндерден жаңа сөздерді сөздікпен аударту.

4. Өтілген тақырыптар бойынша студенттерге сұрақтар қою.

5. Кәсіби мәтіндерді оқып, аударту.

Экономикалық тәуелсіздік

Егемендік, тәуелсіздіктің екі жағы бар. Бір жағы саяси тәуелсіздік. Саяси тәуелсіздік алу – өз алдына ұлттық мемлекет болу, жеке ел болу. Екінші жағы – экономикалық тәуелсіздік. Ғылыми тұрғыдан алғанда экономикалық тәуелсіздік саяси тәуелсіздіктің негізі болып табылады. Экономикалық тәуелсіздігі жоқ елдің тәуелсіз болуы екіталай. Елдің экономикалық тәуелсіздігі үшін не қажет? Ол үшін ең алдымен, ел экономикасын көтеру, экономика тиімділігін арттыру, халықтың әл-ауқатын көтеру қажет.

АҚШ пен Батыс Еуропаны айтпағанда, мына өзіміздің алып көршіміз Қытайды алайық. Қытайдың ақыл-оймен асықпай жасаған реформасы қазір миллиардтан астам

халықтың тұрмысын көтеруде.

Бар ісін техника атқаратын АҚШ, Англия, Жапония сияқты елдердің ауыл шаруашылығына мемлекет дотация береді. Ауыл шаруашылығы өнеркәсіп өндірісіне ұқсамайтын ерекше шаруашылық, себебі ол табиғатқа тәуелді. Мал өсуі үшін уақыт керек, егін өсіп шығуы үшін уақыт керек. Ең қиыны ауыл шаруашылығын дамытпай бірде-бір ел ел болмайды. Ауыл шаруашылығы деген – азық-түлік. Ал, азық-түліктің 50-60 пайызын өзі өндірмей, шетелден әкелетін ел экономикалық тәуелділікке түседі.

Тапсырмалар:

1. Мәтінді оқыңыз, аударыңыз.

2. Мәтінді әңгімелеуге қажетті сөздер мен сөз тіркестерін жазыңыз.

3. Мәтінді әңгімелеңіз.

4. Сұрақтарға жауап жазыңыз.

• Саяси тәуелсіздік деген не?

• Экономикалық тәуелсіздік деген не?

• Ауыл шаруашылығы қандай шаруашылық?

5. Жалқы зат есімдерді табыңыздар.

6. Жаңа сөздерді жаттаңыз.

ӘДЕП ЖӘНЕ ҚАЗІРГІ БАСҚАРУ

Әдеп дұрыс және дұрыс емес іс-әрекетті анықтайтын принциптермен тығыз байланыста.

Бизнес әдебі тек қана әлеуметтік жауапкершілікті іс-әрекет мәселесін қозғамайды. Ол басқарушы мен бағынушылардың іс-әрекеттеріне де байланысты.

Ұйымдар жетекшілер мен қатардағы жұмысшылардың іс-әрекет әдептілігінің сипатын жоғарлату мақсатында түрлі шаралар жасайды. Мұндай шараларға әдеп нормативтерін жасау, әлеуметтік тексерулерді жүргізу және әдеп іс-әрекеттерін оқыту жатады.

Әдеп нормативтері ұйымның жұмысшылары ұстанатын жалпы құндылықтар мен әдеп ережелері жүйесін сипаттайды.

Әдеп бойынша комитеттер. Кейбір ұйымдар күнделікті тәжірибеде әдеп көзқарасы тарапынан бағалау үшін үнемі комитеттер құрады. Мұндай комитеттердің барлық мүшелері – жоғары деңгейлі жетекшілер. Кейде комитеттің орнына бизнес әдебі бойынша маман жалданады. Ол әдеп сұрақтары бойынша бақылау жасауды шығарады, ұйымның «әлеуметтік жауапкершілік» функцияларын орындайды.

Әлеуметтік тексерулер – ұйымының бағдарламасы мен әлеуметтік қозғалысы туралы есепті құру мен бағалау үшін ұсынылады.

Әдепті іс-әрекетке оқыту – жетекшілер мен қатардағы жұмысшыларды әдепті іс-әрекет көрсеткіштерін жоғарлату үшін ұйымдарда қолданылатын амал.

Тапсырмалар:

1. Мәтінді оқып, аударыңыз.

2. Мәтінді әңгімелеуге қажетті сөздер мен сөз тіркестерін жазыңыз.

4. Мәтіннен құрмалас сөйлемдерді табыңыз.

5. Мәтіннің мазмұнын әңгімелеңіз.

6. Жаңа сөздерді жаттаңыз.

Ұсынылатын әдебиеттер:

1. Күзекова З. Қазақ тілінің практикалық курсы (гуманит). Алматы: Ғылым, 2001.

2. Күзекова З. Қазақ тілі. Жоғары оқу орындарына арналған оқулық (тілдерді оқытып үйретудің ортаңғы кезеңі үшін). Астана: Таным, 2003.

3. Қарабаева Қ. Қазақ тілі. Алматы: Қазақ университеті, 2004.

4. Күзекова З., Қарақұсова Г. Қазақ тілі (ЖОО экономика факультеттеріне арналған). Алматы: Қаржы-қаражат, 1997.

5. Әкімбеков С. Баймұхамбетова А. Жанайдаров У. Экономикалық теория. Алматы, 2001.

6. Байгісиев М., Халықаралық экономикалық қатынастар. Алматы, 1998.

7. БайжомартовҮ.С., Жүнісов Б.А., Мүсіров Ғ.М. Экономикалық ілімдер тарихы. Ақтөбе, 2005.

СӨЖ арналған бақылау тапсырмалары (1-тақырып) [қосымша 1,15]

1 Әңгіме «Қазақстан экономикасының дамуы»

2 «Эконмикалық тәуелсіздік» жайлы өз ойыңызды жазыңыз

8-тақырып. Нарық. Салық. Жарнама. Сөйлемнің айтылу мақсатына қарай түрлері.

Практикалық (семинарлық) сабақтың жоспары: