16.Героіка-патрыятычная паэма Міцкевіча Гражына: матывы, вобразы, стылёвыя асаблівасці.

Паэма Гражына напісана ў 1822 у Шчорсах (праца ў бібл Храптовіча) Напіс за некалькі дзён пад дубам.

Гражына – гіст містыфікацыя (падключ урокі гіст да суч паліт сітуацыі, уздым патрыят руху) Патрыят тэма, закран мар-эт пытанні. Цана служэння Радзіме. Вітаўт не аддае Літавору пасаг жонкі – Ліда. Прыём пераапранання. Гражына ратуе радзіму і гонар мужа. Сутыкненне асабіст і агульнанац інтарэсаў. Літавор – прыдуманае імя (ушанаваў Літавор-Храптовічаў).

Уплыў Іліяды Гамэры, раманаў Вальтэра Скота, шатл эпасу. Псіхааналіз (усе з герояў пастаўлены перад праблемай выбару).

Вялдікую частку займ дыялогі, што надаюць дынаміку паэме. Увага аўтара да псіх хар-кі. Постаці галоў нгерояў паказв скульптурна, аб’ёмна. Перапляц клас і рамант.

АД клас: апеляцыя да высокіх пачуццў чалавека, сутыкненне асабіст і агульнадзярж, апіс батальн сцэны.

Ад рамант: загадкав, дынам дзеяння, інтрыга, рознаплан рамант героі (прыгаж жонка, смелы вой, мужны рыцар), рамант пейзаж.

Гражына распачынае творч засваенне гісторыі.

17.Паэма Міцкевіча Конрад Валенрод як метафара нац-патрыят змагання.

Сур'ёзнай працай гэтага часу была паэма "Конрад Валенрод", якую Міцкевіч пачаў пісаць у Маскве, а скончыў у Пецярбургу. У сюжэце паэмы «Конрад Валенрод» выкарыстаны матывы гістарычнага змагання старажытных ліцвінаў супраць крыжакоў.Паэма-падручнік барацьбы з ворагам. Эпіграф са славутага італ палітыка Макіявелі. Дарэчы, такое імя, сапраўды, меў магістр ордэна,

які прывёў крыжакоў пад сцены наваградскага замка ў 1391 г., але напад

гэты закончыўся беспаспяхова — замак не быў узяты, як і пазней у 1394 г.,

у апошні напад крыжакоў на Наваградак.

Тут жа, у Маск-

ве, напісаў ён і адзін з лепшых твораў, вершаваную “гістарычную аповесць”

ці паэму “Конрад Валенрод”, дзе на матэрыяле “літоўскай” гісторыі выка-

заў свае свабодалюбівыя ідэі. У 1828 годзе ён здолеў надрукаваць яе ў Пе-

цярбургу. Цэнзура прапусціла гэты твор толькі таму, што ў ім паказваліся

падзеі далёкага мінулага. Цэнзар выкрасліў толькі адзін радок, праўда, самы

характэрны, у якім лаканічна выказвалася галоўная ідэя гэтай “літоўскай”

аповесці: “Ты — раб, а адзіная зброя раба — хітрасць”. Прысвечаная гіст тэме, блізкай да Гражыны, паэма закранала этычныя пытанні, праз якія паэт імкнуўся сцвердзіць права прыгнечанага на барацьбу, нават коштам пранікнення ў лагер вр\орага і часовага служэння яму дзеля будучай помсты. Апраўданне прытворства героя ў стане непрыяцеля сведчыла, што гіст аповесцю конрад валенрод міцкевіч падступіўся да мастацкага асваення ўплыву на ход гісторыі.

1828 – выдае ў Расіі паэму Конрад Валенрод.

18.Архітэктоніка і паэтыка віленска-ковенскіх дзядоў.

У аснову Дзядоў Міцкевіч паклаў стараж памінальны абрад беларусаў, растлумачаны ім пасля ўступу Здань.

1 і 3 часткі напіс пазней. 2 і 4 часткі – віленска-ковенскія Дзяды. Насыч сімваламі. Спач напісаў касцяк 2 часткі, але не сконч (няма прывіду). Спачатку быў напісаны Міцкевічам касцяк другой часткі “Дзядоў”, —

сам абрад, на якім не з’яўлялася яшчэ ў канцы ні маўклівае відма з крыва-

вай ранай на месцы сэрца, ні пастушка ў чорнай жалобе. З’яв фрагменты 1 часткі (уперш надрук у 1861). Піша ўрывак Здань – пралог да ўсёй паэмы. Дапісв 2 частку, піша 4 частку. У гэты ж перыяд напіс 3 частка (паказ дзейн тайн арганіз). Не магла быць надрук. 3 частка да нас не дайшла. 4 частка (Густаў) – гісторыя няшчасн кахання Міцкевіча і Марылі. Густаў – пакутнік кахання. Чацвёртая частка паэмы “Дзяды” — гэта да канца народны, адзіны сплаў

зместу і формы як двух пачаткаў аднаго цэлага — рамантычнай літаратуры.

Змест гэты ідзе ад рамантычнага культу асобы — асабістай трагедыі паэта. У чацвёртай частцы паэмы “Дзяды” вобразы і матывы, звязаныя з бела-

рускім фальклорам, займаюць значнае месца. Так, вобраз Густава — далей-

шая распрацоўка вобраза ўпыра, хаця Густаў Міцкевіча і ўпыр па народных

уяўленнях далёкія адзін ад аднаго. Упыр, па ўяўленнях тагачаснага белару-

са — краважэрная, чалавеканенавісная істота. Міцкевіч бярэ ад яго толькі

знешнюю абалонку, удыхаючы ў яе зусім іншую сутнасць. Густаў — гэта

відма-ўпыр. Ён памёр, але смерць яго — адна сімволіка. Памёр Густаў для

тагачаснай сацыяльна-палітычнай рэчаіснасці, якая забівала ўсё жывое, пе-

радавое ў грамадстве. Імкнучыся да іншай рэчаіснасці, Густаў звязаны ўспа-

мінамі з данай рэчаіснасцю. Ён ведае, што шлях у будучае ляжыць цераз

сучаснае, цераз даную рэчаіснасць. Пратэстуючы супраць яе, Густаў пры-

ходзіць на зямлю з адной мэтай — аблічаць свет маны і гвалту, быць праро-

кам народнай праўды, быць адэптам і абаронцам народа, яго ацэнак і суда

над навакольнай рэчаіснасцю. 2 частка спачатку задумвалася як твор музычны, у духу грэч трагедыі, несла ў сабе эдементы відовішчнасці.Усе персанажы растаўлены ў адпаведнасці з іх рытуальным статусам.. У 2 частцы героі знаходзяцца на мяжы 2 светаў