1 Блок. Тест сұрақтары.

1. Энергия көздерінің қайсысы экологиялық тұрғыдан алғанда қауіпті болып есептеледі?

1. жел қуаты;

2. теңіз толқындарының энергиясы;

3. жылу электр станциялары;

4. күн радиациясы;

5. жоғарыда келтірілген энергия көздерінің құндылығы шамалас.

2. Топырақ түзуші биотикалық факторлар:

1. түпкі тау жыныстары;

2. климат;

3. мемлекеттің жасы;

4. өсімдіктер мен жануарлар;

5. жергілікті рельеф.

3. Жер бетiнде алқашқы пайда болған алғашқы организмдер, мыналар болатын:

1. сүтқоректілер;

2. эукариоттар;

3. жоғарғы сатыдағы өсімдіктер;

4. прокариоттар;

5. тұяқтылар.

4. Биосфераның тірі затының жинақтаушылық (концентрациялаушы) қызметінің (функциясының) нәтижесінде биосферада болатын өзгеріс:

1. қоршаған ортада шашыраңқы кездесетiн химиялық элементтерiнiң организмдерде жинақталуы;

2. өлі органикалық заттардың ыдырауы;

3. жер қыртысындағы тектоникалық процесстер;

4. планетаның көп бөлігінде су тасқынының болуы;

5. құрлық тақталарының қозғалысының жылдамдауы.

5. Альпі тауларының геологиясы жөніндегі ғылыми еңбегінде биосфера терминін алғашқы болып қолданған:

1. М.В.Ломоносов;

2. В.И.Вернадский;

3. Э.Зюсс;

4. Л.Маргулис;

5. Л.Пастер.

6. Автотрофты организмдер сулық экожүйелерде қандай систематикалық топ түрiнде кездеседi:

1. зоопланктон;

2. шаян тәрiздiлер;

3. су құстары;

4. моллюскалар;

5. планктон.

7. В.И.Вернадскийдің түсінігі бойынша ноосфера дегеніміз:

1. адамның ақыл-ойы мен еңбегінің нәтижесінде өзгерген биосфера;

2. гидросфераның терең қабаттары;

3. Жердің озон қабаты;

4. биосферадан жоғары орналасқан жердің жұқа қабықшасы;

5. Жердің барлық геосфера қабаттарының жиынтығы.

8. Жердегі тіршілік пионерлері:

1. ағаш тәріздес өсімдіктер;

2. балықтар;

3. бактериялар;

4. шөптесін өсімдіктер;

5. құстар.

9. Рио-де-Жанейрода болған дүниежүзілік экологиялық форум қай жылы өтті:

1. 1500 ж;

2. 1892 ж;

3. 1900 ж;

4. 2004 ж;

5. 1992 ж.

10. Биосфераның тұрақтылығына әсер ететін негізгі фактор:

1. литосфераның химиялық құрамы;

2. әлемдік Мұхиттың көлемі;

3. атмосфераның химиялық құрамы;

4. биологиялық әралуандылық;

5. судың химиялық құрамы.

11. Биологиялық ырғақтар дегеніміз, бұл:

1. кейбір организмдердің дыбысқа (мысала, музыкаға) жауап қайтару қабілеті;

2. зиянкестер мен паразиттердің санының оқтын-оқтын қауырт көбейіп кетуі;

3. тірі организмдердегі биохимиялық реакциялардық өту жылдамдығы;

4. биологиялық процестердің циклды тербелістері;

5. таулы жерлерде өсімдік жамылғысының вертикаль бағытта белгілі бір заңдылық бойынша өзгеруі.

12. Жануарлар өз тіршілігі барысында энергияның қандай түрін пайдаланады:

1. электр энергиясын;

2. механикалық энергияны;

3. химиялық энергияны;

4. биологиялық энергиясын;

5. дыбыс энегиясын.

13. Табиғатты қорғау дегеніміз - бұл:

1. биосфера компоненттерінің өзгеруіне жол бермейтін, табиғи ресурстарды үнемді пайдалануға және олардың қалпына келуінің неғұрлым ұтымды режимін қамтамасыз етуге бағытталған шаралар жүйесі;

2. даяр өнімдердің белгілі бір түрін шығару үшін пайдаланылатын ресурстардың мөлшері;

3. табиғи ресурстарды қалпына келтіруге бағытталған шаралар кешені;

4. территориялардың табиғи-ресурстың мүмкіндіктерін пайдаланудың барлық түрлерінің жиынтығы;

5. қоғамның материалдық және мәдени мұқтаждықтарын өтеу үшін, табиғи ресурстарды қоғамдық өндіріс процесінде пайдалану.

14. Берілген организмдер жұптарының қайсына "жыртқыш-жемтік" қарым-қатынасы тән:

1. жыртқыш ханқызы қоңызы - шөпшiркей;

2. акула - жабысқақ балық;

3. тиін - бұлан;

4. бұқпа шаян - актиния;

5. бұршақ тұқымдас өсімдіктер - азотфиксациялаушы бактериялар.

15. Жер бедерінің таулы болуын қандай фактор мысалы ретінде қарастыруға болады?

1. эдафикалық;

2. климаттық;

3. антропогендік;

4. орографиялық;

5. зоогендік.

16. Төменде келтірілгендердің қайсысы глобалдық (әлемдік) экологиялық проблемалар қатарына жатады:

1. биологиялық алуантүрліліктің кемуі;

2. мекемелердің төңрегіндегі территориялардың ластануы;

3. қоқыстың мезгілімен шығарылмауы;

4. сапасы төмен бензинді пайдалану;

5. мекемелердің шайынды суларында ластаушы заттардың болуы.

17. В.И.Вернадский Жердің қандай аймағын Биосфера деп түсінген?

1. жер планетасының өткен дәуірлерде және қазіргі кезде тіршілік таралған және тіршіліктің ықпалында болған аймақтарын;

2. планетаның қазіргі кезде тіршілік жоқ аймақтарын;

3. жердің қазіргі кездегі тіршілік таралған аймағын;

4. жер планетасының өткен дәуірлерде тіршілік таралған және тіршіліктің ықпалында болған аймақтарын;

5. жер планетасының қазіргі кезеңде тіршіліктің негізгі биомассасы шоғырланған аймағын.