Тэма 26. Нацыянальна-дзяржаўнае будаўніцтва на Беларусі ў

1919-1926 гг.

1. Утварэнне БССР.

2. Аб'яднанне Беларускай ССР з Літоўскай ССР.

3. Аднаўленне Беларускай ССР.

4. Пашырэнне межаў БССР у 1924 і 1926 гг. Адміністрацыйна-тэрытарыяльная рэформа. Канстытуцыя БССР 1927 г.

Літаратура:

1 Борьба коммунистов-белорусов за создание национального государства на советской основе // Государственность Беларуси: Проблемы формирования в программах политических партий / В.К.Коршук, Р.П.Платонов, И.Ф. Романовский, Е.Г. Богданович. – Минск: БГУ, 1999.

2 Гартны Ц. (3. Жылуновіч). Напярэдадні абвяшчэння рэспублікі. // Маладосць. – 1988. – № 10.

3 Гісторыя Беларусі: у 2 ч. Ч. 2. ХІХ – ХХ ст / П.І. Брыгадзін, У.Ф. Ладысеў і інш. – Мінск: РІВШ БДУ, 2002.

4 Игнатенко И.М. Октябрьская революция и самоопределение Белоруссии. – Минск: Наука и техника, 1992.

5 Калубовіч А. Айцы БССР і іх лес. // Спадчына. – 1990. – № 3–4.

6 Круталевич В.А. На путях самоопределения: БНР–БССР–РБ. – Минск: Право и экономика, 1995.

7 Круталевич В.А. Рождение Белорусской советской республики. – Минск: Наука и техника, 1975.

8 Нарысы гісторыі Беларусі: У 2 ч. / Пад рэд. Касцюка М.П., Біча М.В., Ігнаценкі І.М. і інш. – Ч.2. – Мінск: Беларусь, 1995.

9 Талкачоў В. Цяжкі студзень 1919 г. Да пытання аб стварэнні Літ-Бел ССР // Беларуская думка. – 1994. – № 1.

10 Юхо Я. Беларускія ўрады 1918–1921 гг. і іх паўнамоцтвы // Беларускі гістарычны часопіс. – 1993. – № 4.

Разглядаючы першае пытанне, неабходна прааналізаваць дзейнасць Беларускага нацыянальнага камісарыята пры Наркамнацы РСФСР на справах нацыянальнасцей (Белнацкама) і беларускіх секцый РКП(б) у адносінах да беларускай дзяржаўнасці. Вызначце прычыны выступленняў Аблвыканкамзаха, прадстаўнікоў бальшавіцкага і савецкага кіраўніцтва на Беларусі супраць самавызначэння Беларусі. Якімі органамі, установамі і асобамі прымалася рашэнне аб утварэнні на Беларусі суверэннай Савецкай рэспублікі? У якіх межах была абвешчана Беларуская ССР і якія змены былі ўнесены ў студзені 1919 г.? Прасачыце працэс фарміравання першага ўрада БССР і іншых кіруючых органаў.

Адказваючы на другое пытанне, высветліце прычыны стварэння ЛітБел ССР, дайце ацэнку I з'езду Саветаў БССР і яго рашэнням. Як ішло фарміраванне кіруючых органаў ЛітБел ССР, хто ўвайшоў у іх склад?

У трэцім пытанні вызначце, пад уплывам якіх падзей адбылося другое абвяшчэнне БССР, якую ролю ў гэтым працэсе адыграў Мірны дагавор паміж Расіяй і Літвой ад 12 ліпеня 1920 г.? Якая тэрыторыя ўвайшла ў склад БССР? II Усебеларускі з'езд Саветаў і яго пастановы.

У заключнай частцы работы пакажыце, як змянялася тэрыторыя БССР на працягу 20-х гадоў, чым гэта было выклікана? Вызначце змест адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформы. Канстытуцыя 1927 г. і яе асаблівасці.

Тэма 27. Сацыяльна-эканамічны і культурны ўздым 20-х гг.

1. Асаблівасці пасляваеннай сітуацыі на Беларусі.

2. Сацыяльна-эканамічнае развіццё рэспублікі ва ўмовах новай эканамічнай палітыкі ў 1921-1928 гг.

3. Палітыка беларусізацыі. Развіцце культуры.