Літаратура:

1 Белорусизация как выражение политики КП(б)Б в национально-государственном и культурном строительстве // Государственность Беларуси: Проблемы формирования в программах политический партий / В.К.Коршук, Р.П. Платонов, И.Ф. Гомановский, Е.Г. Богданович. – Минск: БГУ, 1999.

2 Бяспалая М. Беларуская вёска ў першыя гады нэпа (1921–1923). – Мінск: БУК, 1999.

3 Бяспалая М. Эканамічнае развіццё беларускай вёскі (20-я гг. ХХ ст.) // Беларускі гістарычны часопіс. – 1997. – № 1.

4 Дубянецкі Э. Чаму вучыць мінулае. Як праходзіла беларусізацыя школ у 20-я гады // Настаўніцкая газета. 1991. 6 лютага.

5 Дубянецкі Э. Беларусізацыя ВНУ: вопыт 20-х гадоў // Настаўніцкая газета. 1991. 18 верасня.

6 Іофе Э. Развіццё беларускай савецкай навукі і культуры ў 1921–1925 гг. // Народная асвета. – 1982. – № 8.

7 Кароль А. Беларусізацыя – палітыка нацыянальнага адраджэння // Крыжовы шлях. – Мінск: Беларусь, 1993.

8 Ходзін С.М. Беларуская веска ад дэкрэта аб зямлі да суцэльнай калектывізацыі // Актуальныя пытанні гісторыі Беларусі ад старажытных часоў да нашых дзён: 3б. артыкулаў. – Мінск, 1992.

9 Эканамічная гісторыя Беларусі. Вучэбны дап. / Пад агульн. рэд. В.І.Галубовіча. – Мінск: Экаперспектыва, 1999.

У першым пытанні неабходна разгледзець асаблівасці пасляваеннай сітуацыі на Беларусі, у тым ліку палітычныя выступленні супраць савецкай улады, праявы незадаволенасці сялян і іх прычыны, утварэнне часцей асобага прызначэння (ЧАП). 3 чым было звязана абвастрэнне гаспадарчага крызісу і ў чым ён выявіўся?

Адказваючы на другое пытанне, прааналізуйце пераход да новай эканамічнай палітыкі ва ўмовах Беларусі, сутнасць НЭПа. Пералічыце мерапрыемствы НЭПа ў галіне сельскай гаспадаркі. Асвяціце дзейнасць Д. Ф. Прышчэпава. У чым выявіўся НЭП у прамысловасці? Падвядзіце вынікі эканамічнага развіцця Беларусі ва ўмовах новай эканамічнай палітыкі. Прааналізуйце супярэчнасці паміж НЭПам і канцэпцыяй безтаварнага сацыялізму, крызіс НЭПа, перадумовы яго згортвання і асноўныя ўрокі.

У трэцім пытанні дайце азначэнне беларусізацыі. Ахарактарызуйце кожны з этапаў беларусізацыі:

1. Складанне перадумоў (1921– пач. 1924 г.)

2. Рэальнае ажыццяўленне (1924–1928 гг.)

3. Згортванне (з 1929 г.)

Вызначце поспехі і дасягненні гэтай палітыкі, а таксама цяжкасці на яе шляху. Значэнне беларусізацыі для беларускага народа. Лес "нацдэмаў".

Тэма 28. Эканамічнае развіццё Беларусі ў гады першых пяцігодак. Усталяванне таталітарнага рэжыму (1928–чэрвень 1941 г.)

1. Сацыялістычная індустрыялізацыя.

2. Прымусовая калектывізацыя сельскай гаспадаркі.

3. Усталяванне таталітарнага рэжыму. Масавыя рэпрэсіі.

Літаратура:

1 Адамушка У. Палітычныя рэпрэсіі 20–50-х гадоў на Беларусі. – Мінск: Беларусь, 1994.

2 Аляхновіч Ф. У капцюрах ГПУ. – Мінск: Беларусь, 1994.

3 Возврашенные имена: Сотрудники АН Беларуси, пострадавшие в период сталинских репрессий // Сост. и автор предис. Н.В. Токарев. – Минск: Наука и техника, 1992.

4 Врублевский А.П., Протько Т.С. Из истории репрессий против белорусского крестьянства, 1929–1934 гг. – Минск: Наука и техника, 1992.

5 Вышынскі У.І. Індустрыялізацыя БССР // Актуальныя пытанні гісторыі БССР. Савецкі перыяд / Пад рэд. У.Н.Сідарцова. – Мінск: Нар.асвета, 1991.

6 Касцюк М. Бальшавіцкая сістэма ўлады на Беларусі. – Мінск: Экаперспектыва, 2000.

7 Кузнецов М.В. Коллективизация: трудные пути // Страницы истории компартии Белоруссии: Суждения, аргументы, факты. / Под ред. Р.П. Платонова. – Минск: Университетское, 1990.

8 Осмоловский В.П. Индустриализация республики: некоторые аспекты проблемы (1926–1935 гг.) // Страницы истории компартии Белоруссии: Суждения, аргументы, факты. / Под ред. Р.П. Платонова. – Минск: Университетское, 1990.

9 Платонаў Р. АДПУ–НКУС супраць беларускіх пісьменнікаў // Беларускі гістарычны часопіс. – 1994. – № 3.

10 Сарокін А.Церніі каллектывізацыі // Полымя. – 1990. – № 2.

Перш за ўсе неабходна высветліць, калі дзяржава бярэ курс на індустрыялізацыю, даць азначэнне гэтаму працэсу, вызначыць яго мэты і сродкі ажыццяўлення. Якія асаблівасці гэтай палітыкі выявіліся на Беларусі? Прааналізуйце прамысловае будаўніцтва ў гады першых пяцігодак, стварэнне энергетычнай базы, рост рабочага класа, укараненне розных форм спаборніцтва і выкарыстанне экстэнсіўных метадаў гаспадарання. Выдзяліце прычыны рэзкага зніжэння тэмпаў прамысловага росту ў другой і трэцяй пяцігодках. Падвядзіце вынікі індустрыялізацыі ў Савецкай Беларусі, якая была іх цана?

Адказваючы на другое пытанне, ахарактарызуйце становішча ў сельскай гаспадарцы ў канцы 20-х гг. Вызначце, з якой прычыны дзяржаўнае і партыйнае кіраўніцтва краіны адмовілася ад прынцыпаў кааперацыі і перайшло да палітыкі "суцэльнай калектывізацыі". Як праходзіў гэты працэс? Дайце ацэнку палітыкі "ліквідацыі кулацтва як класа". Якія формы супраціўлення сялянства калектывізацыі мелі месца на Беларусі? Хто такія дваццаціпяцітысячнікі? Прааналізуйце вынікі ажыццяўлення палітыкі калектывізацыі: рэзкі спад сельскагаспадарчай вытворчасці, пагаршэнне матэрыяльнага становішча народа, рэпрэсіі супраць сялян.

Разглядаючы апошняе пытанне, вызначце прычыны ўзмацнення таталітарнага рэжыму ў канцы 20-х – 30-я гг., выдзяліце рысы, характэрныя для таталітарнага грамадства, у эканоміцы і грамадска-палітычным жыцці. Вызначце прычыны масавых рэпрэсій супраць інтэлігенцыі ("нацдэмаў" і інш.), сялянства, рабочых, вайскоўцаў. Пакажыце трагічны лёс рээмігрантаў. Вынікі масавых рэпрэсій для Беларусі.

ТЭМА 29. Заходняя Беларусь пад уладай Польшчы (1921–1939 гг.)

1. Сацыяльна-эканамічнае і палітычнае становішча Заходняй Беларусі.

2. Нацыянальна-вызваленчы, сялянскі і рабочы рух.

3. Аб'яднанне беларускага народа ў складзе БССР.