- •050708- «Мұнай газ ісі» мамандығына арналған
- •1.2 Пән жайлы мәлімет.
- •1.3 Перереквизиттер:
- •1.4 Постреквизиттер:
- •1.5 Қысқаша мәлімдеме.
- •1.6 Тапсырмалар мен графиктердің орындалу кестесі:
- •1.7 Әдебиеттер тізімі
- •1.8 Бақылау және білімді бағалау
- •2 Модуль бойынша бақылау сұрақтары:
- •1.9 Саясат және өткізілу ережелері
- •1 Модуль бойынша бақылау сұрақтары:
- •2. Белсенді тарату материалының құрамы
- •2.2 Дәріс сабақтарының конспектісі
- •1.2 Ұңғы айналасындағы қысымдағы қысымды бөлу теңдігінің нәтижесі
- •1.3 Мұнай кен орындарын игеру режимдері.
- •Лекция №2 Мұнай кенішіне әсер етудің техника және технологиясы. Қабат қысымын су айдау арқылы ұстау.
- •2.1 Әсер етудің мақсаты және жолдары.
- •Қабат қысымын газ айдау арқылы ұстау
- •Жылу арқылы әсер ету
- •2.2. Ќабат ќысымын ±стау ж‰йесін сумен ќамтамасыз ету
- •2.3 Ќабат ќысымын ±стау ‰шін терењ суларын пайдаланудыњ техника- технологиясы.
- •Ќабат ќысымын айдау арќылы ±стау.
- •Кенішке жылу єдісімен єсер ету.
- •Ќабат ішінен жану
- •¦Њѓыныњ т‰п жабдыќтары.
- •¦Њѓыны перфорациалау техникасы
- •М±най ±њѓыларын мењгеру єдістері
- •Қабатты гидравликалық жолмен жару
- •Ұңғының түп аймағын жылумен өңдеу.
- •Орнатылған режимде ұңғыны зерттеу.
- •Зерттелмеген режимдегі ұңғыларды зерттеу.
- •7.1 Көлденең құбырдағы газды қоспаның физикалық процесі.
- •7.2 Қысым балансының теңдеуі
- •7.3 Газдысұйық қоспасының тығыздығы
- •Модуль 2.
- •8.1 Артезиянды фонтандау. Газ энергиясы есебінен фонтандау
- •1 Сурет. Ұңғыны фонтандау кезіндегі схемасы.
- •8.2 Фонтандау шарты.
- •9.2.Фонтанды ұңғыма жұмысын реттеу.
- •9.3.Фонтанды ұңғыманың жұмысы кезінде кезінде болатын қиындықтар және олардың алдын-алу.
- •10.1. Газлифтілі пайдаланудың жалпы принциптері
- •10.2. Газлифт көтергіштерінің конструкциясы
- •10.3. Газлифт ұңғыманы пайдалануға жіберу
- •11.2 Газлифтті клапандар
- •Лекция №12. Ұңғымаларды штангалы ұңғымалық сораптармен пайдалану. Жер үсті және жер асты жабдықтар.
- •Жер үсті жабдықтары
- •12.2 Ұңғыма сағасын жабдықтау
- •Арқанды алқа
- •12.3 Жер асты жабдықтары
- •Лекция №13. Штангалық қондырғының жұмысына әсер ететін жағдайлар. Тереңдік сораптың жұмысы кезінде статикалық және динамикалық жүктемелер.
- •Тереңдік сорап жұмысы кезіндегі статикалық жүктеме
- •13.3 Динамикалық күштер
- •Сорапты штангалардың балансир басына іліну нүктесіндегі максималды жүктемені анықтау
- •Лекция №14. Тербелмелі-станоктың тепе-теңдік принципі. Ұңғыманы қиын жағдайда штангалы сораппен пайдалану?
- •4.2 Күрделі жағдайда ұңғыманы штангалық сораптармен пайдалану
- •Лекция №15. Штангалық сораптық қондырғымен жабдықталған ұңғымаларды зерттеу. Ұңғыманы батырылмалы ортадан тепкіш электрсораптармен пайдалану.
- •15.3. Боэс ілу терењдігін аныќтау
- •2.3. Практикалыќ (семинарлыќ) сабаќтыњ жоспары
- •2.4. Лабораториялыќ сабаќтардыњ жоспары
- •2.5 Оќытушыныњ н±сќауымен студенттіњ µзіндік ж±мысы шењберінде сабаќтар жоспары (со¤ж)
- •2.7. Тест сұрақтары
- •2.8. Курс бойынша емтихан сұрақтары
- •Мазмұны
2.5 Оќытушыныњ н±сќауымен студенттіњ µзіндік ж±мысы шењберінде сабаќтар жоспары (со¤ж)
№ |
Тапсырма |
¤ткізу түрі |
Әдістемелік ұсыныс |
¦сынылѓан єдебиет |
1 |
Ќабат жаѓдайында м±найдыњ физикалыќ ќасиетін есептеу |
Есепті шыѓару |
Зат к‰йініњ негізгі термодин-амикалыќ параметрлерін, к‰й тењдеуін аныќтау жєне оны есеп-теу кезінде ќолдану |
8.[12-20] 9.[19-34]
|
2 |
Ќабат суында еріген т±здыњ массалыќ конц-ентрациясын, ќабат суыныњ кµлемдік коэф-фициентін аныќтау |
Есепті шыѓару |
Зат к‰йініњ негізгі термоди-намикалыќ параметрлерін, к‰й тењдеуін аныќтау жєне оны есеп-теу кезінде ќолдану |
8.[20-30] 9.[30-40]
|
3 |
Домалаќ ќималы ќ±б-ырда ‰йкелістегі жоѓал-туларды, саќиналы сањылаудаѓы ‰йкелістегі жоѓалтуларды есептеу. Жергілікті ќарсы-ласуы бар (муфта) саќи-налы сањылаудаѓы ‰йкеліс-тегі жоѓалтуларды табу |
Есепті шыѓару |
Есептеу кезінде, ламинарлы жєне турбулентті режим кезінде Ньютондыќ жєне Ньютондыќ емес т±тќыр пластикалы с±йыќ-тар ќозѓалысын ќарастыру |
8.[75-86] 9.[76-94]
|
4 |
Т‰птік аймаќты т±з ќыш-ќылымен µњдеу ‰шін ќажетті реагент мµлшерін аныќтау жєне µњдеусіз жоспарын ќ±ру |
Есепті шыѓару |
Зат к‰йініњ негізгі термоди-намикалыќ параметрлерін, к‰й тењдеуін аныќтау жєне оны есептеу кезінде ќолдану |
8.[88-92] 9.[210-215]
|
5 |
¤німділік коэффицие-нтінен жєне депрессия ‰лесін аныќтау, т‰птік аймаќтыњ гидроµткіз-гіштігін жєне µткізгіш-тігін баѓалау. ¦њѓы-маныњ жетілмеуініњ µткізгіштікке єсерін баѓалау |
Есепті шыѓару |
Ќалыптасќан шыѓым єдсімен зерттеу берілгендерін µњдеу кезінде индикаторлыќ диаграм-ма т±рѓызылады. Индик-аторлыќ т‰зуде екі н‰к-тені алып, ±њѓыманыњ µнімділік коэффиц-иентін аныќтайды. Кейінгі есептеу Дюпюм форм-уласымен есептеледі |
8.[30-47] 9.[94-97]
|
6 |
Газ с±йыќ аѓынныњ гидродинамикалыќ пара-метрлерін есептеу |
Есепті шыѓару |
¦њѓымадаѓы газ с±йыќ ќоспа-сыныњ ќозѓалысын гидрав-ликалыќ есептеуосы ќозѓалысты сипаттайтын тењдеулер ж‰йесін шешуге алып келеді |
8.[96-129]
|
7 |
¦њѓыма ‰шін фонтан-даудыњ басы мен аяѓы-ндаѓы жаѓдайды ескере отырып, фонтанды кµте-ргіштіњ диаметрін аныќтау |
Есепті шыѓару |
¦њѓыманыњ фонтандауы ‰шін кµтергіштіњ оптималды ж±мысы кезігде газ факторы салыс-тырмалы газ шыѓысынан ‰лкен немесе оѓан тењ болу ќажет |
8.[144-154] 9.[127-132]
|
8 |
Єрт‰рлі ж‰йелі кµтер-гіш ‰шін жіберу ќысы-мын есептеу. Жіберу клапанныњ орнату тере-њдігін, оныњ техноло-гиялыќ параметр-лерін жєне типµлшемдерін, тарировка параметрлерін аныќтау |
Есепті шыѓару |
Жіберу ќысымын есептеу кезінде, с±йыќтыњ ќабатпен ж±тылуын, жарымжарты ж±тылуын жєне ж±тылудыњ жоќ болу жаѓдайын ќарастыру |
8.[164-181] 9.[134-139]
|
9 |
¦њѓымалы штангалы сорапты т‰сіру терењ-дігін, плунжер диам-етрін жєне ±њѓымалы |
Есепті шыѓару |
¦њѓымалы штангалы сораппен пайдалануда жобалау кезінде тербелмелі станоктыњ жєне электроќозѓалтќыштыњ типµл- |
8.[183-190] 9.[147-153]
|
|
штангалы сорап т‰рін, сорапты компрес-сорлы ќ±быр баѓанасыныњ конструкциясын аныќтау |
|
шемін ±њѓымалы сораптыњ типін жєне диаметрін кµтеру баѓасыныњ конструкциясын тањдайды |
|
10 |
Сорапты ќабылдауын-даѓы газдыњ салыстыр-малы ќозѓалыс жылдам-дыѓын ќ±бырлы газ факторын бос газдыњ жєне газ с±йыќ ќосп-аныњ шыѓынын аныќ-тау. Сораптыњ шыѓу-ында ќысымды есептеу |
Есепті шыѓару |
Ќ±бырлы газ факторына сєйкес келетін ќаныѓу ќысымын жєне ќ±бырлы газ факторын аныќтауѓа арналѓанформуланы ќолдану кезінде, сораптыњ ќабылдауын-даѓы температура кезінде ќаныѓу ќысымыныњ орнына ќабат температурасы кезінде сєйкес келетін мєнді ќолданады |
8.[189-194] 9.[156-165]
|
11 |
Газдыњ зиянды єсерін ескере отырып, терењдік сораптыњ толу коэффициентін аныќтау |
Есепті шыѓару |
¦њѓыманыњ сорап цилиндірінде ж‰ретін процестердіњ толыќ есептеу с±лбасы, сораптыњ ж±мысы кезінде цилиндрдегі газ с±йыќ ќоспаныњ сипаттамасы µзгеруініњ алты шекті жаѓдайын ќамтыѓан |
8.[194-198] 9.[165-167]
|
12 |
Штанга материалыныњ маркасын тањдау, ќаж-етті сатылар санын єр сатыныњ штангасыныњ диаметрін жєне ±зын-дыѓын аныќтау |
Есепті шыѓару |
Арнайы кесте бойынша штанга баѓанасыныњ еострукциясын тањдау |
8.[199-202] 9.[169-174]
|
13 |
Статикалыќ жєне динамикалыќ ж‰ктемені аныќтау. Ќарсыласу к‰шін аныќтау |
Есепті шыѓару |
Практикалыќ есептеулер ‰шін максималды жєне минималды ж‰ктемені аныќтауѓа арналѓан жењілдетілген формуланы ќол-дану |
8.[202-212] 9.[174-177]
|
14 |
Штанганыњ іліну н‰ктесіндегі келтірілген ќуатты аныќтау |
Есепті шыѓару |
Ќуаттыњ µзгеру циклыныњ жалѓыз сипаттамасы ретінде шартты шамакелтірілген ќуат циклін ќолдану |
8.[212-213] 9.[178-179]
|
15 |
БОЭС ќабылдауында оптималды, м‰мкін жєне шекті ќысымды есептеу |
Есепті шыѓару |
Бос газдыњ мµлшеріне байла-нысты, БОЭС фактылы сипат-тамасы µзгереді, ал белгілі газќ±рам кезінде сорап с±йыќты беруді тоќтатады |
8.[224-228] 9.[182-184]
|
2.6 Студенттің өзіндік жұмысы (СӨЖ) шеңберінде сабақтар жоспары
№ |
Тасырма |
Методикалық нұсқаулар |
Ұсынылған әдебиет |
1 |
Өндіру ұңғымадағы қабатты гидравлика-лық жару |
Бірнеше рет жаруды және қабатты құмды қышқылмен көпсатылы жаруды қарастыру |
[1], [7], [8] |
2 |
Өндіру ұңғыманың түбін тұз қышқылы-мен өңдеу |
Ұңғыманың түбін тұз қышқылымен өңдеудің есептеу көрсеткіштерін анықтау |
[1], [6], [7], [8], [9] |
3 |
Ұңғыманың түп маңы аймағын жылулық өң-деу |
Ұңғыманың бағанасы бойынша температураның таралуын кскптеу. Бұжылулық өңдеу кезінде, ұңғы бағанасы бойымен жылудың жоғалтуын есептеу |
[1], [3], [6], [7], [8], [9] |
4 |
Қабатты ашу және ұңғыманы меңгеру гидроқұмды ағысты перфорация |
Ұңғыманың гидроқұмды ағысты перф-орацияны жүргізу үшін, жұмыс сұйы-ғының шығынын, сұйықтың, құмның, сорапты агрегаттың жалпы мөлшерін, тегеуріннің гидравликалық жоғалтуын анықтау қажет. |
[1], [3], [6], [7], [8], [9] |
5 |
Ұңғыманы компрес-сорлы әдіспен игеру |
Жіберу желісіндегі газ қысымы қажетті қысымнан төмен блған жағдайда, жіберу клапандарын қолданады. Жіберу клапандары орнатылатын орынды есептеу |
[1], [2], [3], [7], [8], [9]
|
6 |
Ұңғыманы сұйықты алмастыру әдісімен игеру |
Ламинарлы және турбулентті режим кезінде, ньтондық және ньбтондық емес тұтқыр пластикалы құбырда және сақиналы саңылауда үйкелісінен бастап жоғалтуларды анықтау |
[1], [6] [7], [8], [9] |
7 |
Ұңғыманы және қаб-атты гидродимика-лық зерттеу, оның нәтиж-елерін өңдеу әдістері |
Қалыптасқан және қалыптаспаған режим кезінде ұңғымаларды зерттеуді қарасытыру |
[1], [3], [6], [7], [8], [9] |
8 |
Фонтандаудың соңғы және бастапқы жағд-жайлары бойынша фонтанды көтергішті есептеу |
Фонтанды көтергіш және қабаттың ортақ жұмыс жағдайын қарастыру |
[1], [3], [6], [7], [8], [9] |
9 |
Штангалы ұңғымалы сораптың толу коэф-фициентін анықтау |
Сораптың жіберуін төмендететін фактордызерттеу |
[1], [3], [6], [7], [8], [9] |
10 |
Штангалы ұңғымалы сораптың динпми-калық деңгейге түс-іру тереңдігін анық-тау |
Штангалы сораптың қондырғыны жобалау бөлімін зерттеу |
[1], [3], [6], [7], [8], [9] |
11 |
Плунжер және сорап цилиндрі арасындағы саңылауда және сор-аптың құбырда сұйы-қтың ағып кетуін аны-қтау |
Штангалы қондырғының жұмысына әсер ететін жағдайларды зерттеу |
[1], [3], [6], [7], [8], [9] |
12 |
Сораптың максимал өнімділігін қамтама-сыз ететін, плун-жердің жүріс ұзын-дығын және диаме-трін анықтау |
Статикалық және динамикалық теорияны қолдану (И.А. Чарный және Л.С. Лейбензон ыормуласы) |
[1], [3], [6], [7], [8], [9] |
13 |
Газды және газ құмды якорьді таңдау және есептеу |
Ұңғыманы штангалы сораптармен қиын жағдайда пайдалануды зерттеу |
[1], [3], [6], [7], [8], [9] |
14 |
Тербелмелі станок-тың тепетеңдігін есептеу |
Тербелмелі-станоктың теңестірудің теориялық принципін зерттеу |
[1], [3], [6], [7], [8], [9] |
15 |
Батырмалы ортадан тепкіш электросорап-тың есептік жіберуін анықтау |
Ұңғыманы батырмалы ортадан тепкіш электросорабымен пайдалануды қарас-тыру |
[1], [3], [6], [7], [8], [9] |
