36. Тәрҗемә итегез.

1) Вопрос, заданный мне, был очень легким. 2) Сестра, вернувшаяся с работы раныне нас всех, приготовила вкусный ужин. 3) Понравившаяся вам картина продавалась на послед-ней выставке. 4) Письмо, которое ты так долго ждал, сегодня наконец-то пришло. 5) Дети, которые всегда помогают своей маме, вырастают хорошими людьми. 6) Стол для гостей на-крыли в комнате, убранной по-праздничному. 7) Долго болев-ший мальчик сегодня вышел из больницы.

37. Хәзерге заман сыйфат фигыльләрне үткән заман сыйфат фигыльләргә үзгәртеп языгыз.

Үрнәк: Ял итүче картлар — ял иткән картлар.

Еш елаучы бала; укырга теләүче укучы; хуҗасын тыңламый торган эт; чиста җыештыручы апа; яхшы уйнаучы музы­кант; балаларны дәвалаучы табиб; начар ишетүче әби; еракка күчеп китүче туганнар; үзе йөри торган уенчык машина.

38. Тәрҗемә итегез.

Үрнәк: Укучы ясаган хата.— Ошибка, сделанная учеником. Хата ясаган укучы.— Ученик, сделавший ошибку.

1) Агач утырткан бабай. Бабай утырткан агач. 2) Өстәл ясаган оста. Оста ясаган өстәл. 3) Укытучы тикшергән дәфтәрләр. Дәфтәрләр тикшергән укытучы. 4) Туганнар язган хат. Хат язган туганнар. 5) Егет сатып алган чәчәкләр. Чәчәкләр

сатып алган егет. 6) Тәлинкә ваткан сеңлем. Сеңлем ваткан тәлинкә. 7) Туңдырма яраткан бала. Бала яраткан туңдырма.

39. Тәрҗемә итегез.

1) Дети, убиравшие комнату. Комната, убранная детьми. 2) Учитель, поставивший хорошую оценку. Хорошая оценка, поставленная учителем. 3) Швея, сшившая красивое платье. Красивое платье, сшитое швеей. 4) Друзья, давшие хорошие советы. Хорошие советы, данные друзьями. 5) Девочка, потерявшая ключи. Ключи, потерянные девочкой. 6) Писа-тель, написавший интересный рассказ. Интересный рассказ, написанный писателем. 7) Зрители, услышавшие новую пес-ню. Новая песня, услышанная зрителями.

40. Тәрҗемә итегез.

а) Бүләккә шатланган бала. Бала шатланган бүләк. Бала бүләккә шатланган.

ә) Шигырьләр язган шагыйрь. Шагыйрь язган шигырьләр. Шагыйрь шигырьләр язган.

б) Диванда йоклап киткән сеңлем. Сеңлем йоклап киткән диван. Сеңлем диванда йоклап киткән.

в) Безгә хат язган туганым. Туганым безгә язган хат. Туганым безгә хат язган.

41. Тәрҗемә итегез.

а) Безнең яраткан укытучыбыз җәй көне икенче шәһәргә күчеп киткән. Җәй көне икенче шәһәргә күчеп киткән укы­тучыбызны без бик ярата идек. Безнең яраткан укытучыбыз күчеп киткән шәһәр бик еракмы?

ә) Авыр сугыш елларында түзгән халыкның җиңүгә ышанычы нык булган. Халык түзгән авыр сугыш еллары күпме вакыт узса да онытылмыйлар. Җиңү киләсенә ышанып, халык нинди авыр сугыш елларында да түзгән.

б) Түбәдән егылып төшкән кечкенә малайның аягы нык авыртканмы? Теге кечкенә малай егылып төшкән түбә бик биек булганмы? Безнең күршеләрнең кечкенә малайлары, үзләре өйдә юкта, түбәдән егылып төшкән.

42. Тәрҗемә итегез.

а) Слова, сказанные нам этим человеком, были очень нуж-ные. Человек, сказавший әти нужные слова, нам незнаком. Этот человек сказал нам очень нужные слова.

ә) Люди, посадившие этот лее, оставили о себе хорошую память. Лее, посаженный этими людьми, приносит всем ра-дость и пользу. Когда-то давно хорошие люди посадили для нас этот лее.

б) Новый дом, построенный отцом, виден издалека. Отец, построивший новый дом, доволен своей работой. Еще до мое-го рождения (пока я не родилея), отец построил в деревне дом.

43. Сорауларга җавап бирегез.

1) Дәрескә әзерләнмәгән бала гадәттә нинди билгеләр ала? 2) Спорт белән шөгыльләнгән кеше еш авырыймы? 3) Дусларының акыллы киңәшләрен тыңламаган кеше дөрес эшлиме? 4) Фатирда газ исен сизгән кеше нишләргә тиеш? 5) Еш ялганлаган балага ышаналармы? 6) Синеңчә, тәмәке тарткан кешеләрнең сәламәтлекләре нинди була? 7) Дәрестә тыңламаган укучы яңа теманы яхшы аңлый аламы? 8) Җилләтелмәгән бүлмәдә йокларга рәхәтме? 9) «Ул пешмәгән» дип нинди кешегә әйтәләр?

44. Җөмләләрне тутырып языгыз.

Күптән күрешмәгән дусларыбыздан ....

Синең белән сөйләшкән кеше ....

Су сибелмәгән түтәлдә ... .

Яңа елны бергә каршылаган дусларыңның ... .

Син казыган чокырга ....

Әнием юган керләрне ... .

Бик салкын көнне җылы киенмәгән кешеләр ....

Диңгез буенда ял иткән апамнан ....

Бу сорауга җавап таба алмаган дустыңа ....

Урманда үскән чәчәкләрне ... .

Елга уртасына кадәр йөзеп җиткән кешенең ....

Бу авылда яшәгән кешеләрдән ....