49. Персоналды басқарудың негізгі тиімділік көрсеткіштері қандай?

Персоналды  басқару – іс-әрекеттің функционалды ортасы, оның мәселесі – кәсіпорынды керек уақытта, қажетті мөлшерде және талап етілетін сапада кадрлармен қамтамасыз ету, оларды дұрыс орналастыру және ынталандыру. Персоналды басқару мақсаты жалпы ұйымның игілігі мен жұмыскерлердің жеке мүдделерін ескере отырып, әрекет ететін еңбекке қабілетті ұжымды қалыптастыру болып табылады.

Персоналды басқару жүйесінің тиімділігі экономикалық және әлеуметтік жағдайда қарастырылады.

Әлеуметтік тиімділік келесі жағдайларда көрінеді:

-персоналға әлеуметтік қанағатты өмірлік деңгейін қамтамасыз ету ( еңбек жағдайы, еңбекақы, әлеуметтік жағдай)

-қызметкерлердің индивидуалды қабілеттілігін дамыту

-әлеуметтік психологиялық климат ( басшыға байланысты)

-әлеуметтік сандардың ұйымнан тыс жерде бағалау қажет ( компанияның жақсы имиджін қалыптастыру, аймақта жаңа жұмыс орындарын жасау)

экономикалық тиімділік келесі жағдайларда көрінеді:

-экономикалық тиімділік басты көрсеткіш ретінде, ал әлеуметтік тиімділік тек шектеу ретінде қарастырылады. (яғни тек әлеуметтік жобалар ғана қарастырылады)

- экономикалық және әлеуметтік тиімділігінің интегралды көрсеткіш қарастырылады. Бірақ бұл көрсеткіш сапалық есептеу түрінде өте қиын. Сондықтан бұл көз-қарас шартты сипаттама болады.

-алдымен экономикалық мақсаттардан тыс әлеуметтік тұрғыдан баламалар қарастырылады. Ал содан кейін іріктелген варианттардан ең тиімдісін таңдап алады.

Персоналды басқарудың тиімділік көрсеткіштері 3 топқа бөлінеді:

1.Сәйкестік деңгейінің көрсеткіштері

-сандық көрсеткіш

-сапалық көрсеткіш

2.Қызметкерлердің қанағаттану деңгейінің көрсеткіштері

3.Жанама тиімділік көрсеткіштері

-еңбек өнімділігі

-қызметкерлердің шағымдануы

-өндірістік травмотизм және кәсіби аурулардың деңгейі

50. Кадрлық аудиттің мәнін ашыңыз, оның құрамдас элементтері қандай?

Кадр (франц. cadre – жеке құрам) – кәсіпорындар мен мемлекеттік мекемелердің, қоғамдық ұйымдардың маманданған кәсіби қызметкерлерінің негізгі (штаттағы) құрамы; Біздің елімізде кадрды түрлі оқу орындарында арнайы оқытып, даярлау жан-жақты жолға қойылған. Білім беру.

Кадрлық аудит – ұйымның кадрлық потенциялдың компанияның мақсаттарына және стратегиясына сәйкес болуын бағалау. Бағалауға келесі 3 аспект жатады:

1.Кадрлық процесстер – персоналға қатысты ұйымның әрекет бағыттары.

2.Ұйымның құрылымы – негізгі элементтердің қатынасы және бағыну қатынасы.

3.Персоналдың сандық және сапалық сипаттамалары

Персоналды басқару бөлімшесінің сандық тұрғыдан тиімділігін бағалау есептік түрде ұйымның кадрлық саясатты жүргізуге қажетті шығындарды есептейді немесе анықтайды. Бұл жерде персоналға деген шығындарға оны персоналды оқытуға, персоналдың санын көбейтуге және сол сияқты.

Персонал шығындарына келесілер жатады: еңбек ақы, қосымша төлем, сыйақы, үстеме төлем, әлеуметтік сақтандыру, демалыс төлем, кездейсоқ жағдайлардан сақтандыру, медициналық қызметке, квалификациясын көтеру және персоналды қабылдау, іріктеу, босату, алу.

51.Жұмысшының кесімді прогрессивті жүйесін қолданып келесі мәліметтер бойынша еңбекақысын анықтаңыз:1 детальдің шығындар нормасы-2- адам-сагаты,100 деталь өндіріледі,әр қайсысына 1,537 у.е төленеді,22смена орындалады(8сағаттық). Нормадан үстеме өндірілген детальдар үшін1,5 есе артық төленеді.

Шешуі:1д=2адам сағ

100өнім өндірілді

P=1,537 y.e

22 смена 8сағат

Нормадан үстеме 1,5артық төл

22*8=176 саг 100-88=12 нор арт әзір

88*1,537+12*1,537*1,5=162,922 у.е

52.Жұмысшының еңбекақысын есептеңіз,уақыт нормасы 2 адам сағатын құрайды,ал бір айда (22 жұмыс күні)100 операция 1,76у.е ден орындалады.сонымен бірге,нормадан үстеме орындалған операциялар үшін төлем ақы 2 есе артық төленеді.

Шешуі:

22*8=176

=88 100-88=12

1,76 у.е*88+1,76 у.е*2есе *12=197,12

53.Жұмыс істеп жүрген әйелге 126 күнге (1.07.13-3.11.13) еңбекке жарамсыздық парағы берілді (босану алдындағы және босану демалысы себептен). Әйел 5 күндік жұмыс апта графигімен жұмыс істеді. Егер де оның орта күндік еңбекақысы 2600 теңгені құраса, жәрдемақының мөлшері қанша құрайды?

Шешуі:

1.07.2013-3.11.2013

Шілде

Пн Вт Ср Чт Пт Сб Вс

1 2 3 4 5 6 76 шілде демалыс

8 910 11 12 13 14

15 16 17 18 19 20 21

22 23 24 25 26 27 28

29 30 31

5 ай аралығындағы жұмыс күндері

Шілде 22 күн

Тамыз 21 күн

Қыркүйек 21 күн

Қазан 23 күн

Қараша 1 күн

Барлығы 88 жұмыс күн

88*2600=228 800

54. Жұмыскер 2013 жылдың 3-ші маусымынан 18 календарлы күнге еңбек демалысына шығады. Есеп мерзімі толығымен орындалған. Есеп мерзімінде оған 950000 теңге төленді.Еңбек демалысының төлемін есептеп табыңыз.

Шешуі:

июнь

Пн Вт Ср Чт Пт Сб Вс

1 2

3 4 5 6 7 8 9 14 жұмыс күн

10 11 12 13 14 15 16

17 18 19 20 21 22 23

ҚР демалыс және мейрам күндері

Д-демалыс,М-мейрам

Жаңа жыл 2күн М

7қаңтар 1күн Д

8наурыз 1күн М

22наурыз 3күн М

7мамыр 1күн М

8мамыр 1күн М

9мамыр 1күн М

6 шілде 1күн М

30тамыз 1күн М

Құрбан айт 1күн Д

1 желтоқсан 1күн М

16-17 желтоқсан 2күн М

Барлығы 16 күн

365-16-104=245жұмыс күндері 1 жыл ішіндегі

950 000/245=3877,551

3877,551*14=54285,71

55. жұмыскер 2013жылдың 1-ші шілдеден 18 календарлы күнге еңбек демалысына шығады. 2013 жылдың наурыз айынан тыс (01.03.13-16.03.13-еңбекке жарамсыздық парағы) есеп мерзімінің барлық айлары толығымен орындалған. Есеп мерзімінде оған 1000000 теңге төленген (еңбекке жарамсыздық парақтан тыс). Еңбек демалысының төлемін есептеп табыңыз.

Шешуі:

Күнтізбе бойынша (1-18) аралығында 15жұмыс күні бар. 6шілде мейрам куні болғаннан кейін 19на жылжиды, 20,21 и демалыс күндері болғаннан кейін 22си жұмысқа шығады.

365-16(ҚР демалыс және мейрам күндері)-104(сенбі,жексенбі)=245 1 жыл ішіндегі жұмыс күні

1 000 000/245=4081,633

4081,633*15=61224,49тг

56. Жұмыскер 2013 жылдың 1 қарашадан 18 календарлы күнге еңбек демалысына шығады. Өткен еңбек демалысы күндерінен (2012 ж 1желтоқсанынан – 20 желтоқсанды қоса) тыс есеп мерзімі толығымен орындалған. Есеп мерзімінде оған 980000теңге төленген (өткен демалысның төлемінен тыс). 1 қарашадан еңбек демалысының төлемін есептеп табыңыз.

Шешуі:

Қараша(күнтізбе бойынша 1-18) = 12 жұмыс күні

2 012 ж. 1 желтоқсан – 20 желтоқсан 14 жұмыс күні

365 – 16 – 104 – 14 =231 жұмыс күні

980000/231=4242,424

42426,424*12 демалыстағы жұмыс күні = 50909,09 тенге

57. Жұмыскер бір ұйымда 6 ай жұмыс істеді. 5 күндік жұмыс апта бойынша 2013 жылда 17 мамырдан 5 маусымды қоса ауырғаннан .... жұмыс күні жіберілді. Жұмыскердің онкүндік еңбекақысы 3500 теңгені құрады. Уақытша жұмысқа жарамсздық жәрдемақысын анықтаңыз.

Шешуі:

Мамыр

Пн Вт Ср Чт Пт Сб Вс

17 18 19

2 0 21 22 23 24 25 26 11 жұмыс күні

27 28 29 30 31

Маусым

12

3 және 5 3 жұмыс күні

МРП 2013 ж =1731 теңге

Мамыр: 11*3500=38500

1731*15=25965

3 8500>25965 25965 – мамыр

Маусым: 3*3500=10500

1 0500<25965 10500 – маусым

Жауабы: уақытша жарамсыздық жәрдемақысы=25965+10500= 36465 теңге

58.Зауытта 60 аппарат бар, әр аппаратты адам қызмет ету керек, жұмыс графигі 4 сменалық (смена-6 сағаттық ). Кәсіпорын үзіліссіз жұмыс істейді, ал әр жұмысшы – жылына 225 күн. Жұмысшылардың тізімді және келген санын табыңыз.

Шешуі:

60 аппарат x 3 адам= 180 адам – 1 сменада жұмыс істейді.

180 x 4 смена =720 адам – келген адам саны

720 адам – 1 тәулікте жұмыс істейді.

365 x 720 = 1168 адам тізімді саны

225

59. Цехта 70 станок орнатылған, жұмыс режимі 2-сменалық , қызмет ету нормасы – 1 наладчикке 7 станок; 1 жұмыскердің жоспарланған жұмыс уақытының қоры 220 күн құрайды, кәсіпорынның жұмыс режимі – үзіліссіз. Наладчиктердің тізімді санын анықтаңыз.

Шешуі:

70/7=10 адам – 1 сменада

10x2=20 адам - 1 күнде – келген адам саны

365 x 20 = 33 адам - тізімді сан

220

60. Цехта 15 құрал-жабдық орнатылған, қызметету нормасы – 1 наладчикке 5 дана. Кәсіпорын үзіліссіз 3 сменамен жұмыс істейді. 1 жұмысшының жылдық жоспарланған жұмысу ақытының қоры – 230 күн. Наладчиктердің тізімді санынанықтаңыз.

15/5=3 адам – 1 сменада

3x3=9 келген адам саны

365 x 9= 14 адам – тізімді сан

230