7. Cat, less, head, more, tail, od, tac командаларының мәтіндік ақпаратты экранға шығару

cat filename – файлдан экранға мәтіндік ақпаратты шығару үшін қолданылады. cat командасының бірнеше параметрлері бар, олар: -b (--number-nonblank) – барлық бос емес жолдарды номерлеп шығу; -n (--number) – барлық жолдарды номерлеп шығу; -s (--squeeze-blank) – бірінен соң бірі орналасқан бірнеше бос жолдарды бір бос жол түрінде көрсету; -T (--show-tabs) – “^|” сияқты көрсетілген табуляция символдарын көрсету; -E (--show-ends) – жол соңының символдарын “$” сияқты көрсету. tac filename – бұл команда экранға ақпаратты файлдан кері ретпен шығару үшін қолданылады. Бірақ экранға сия алатын жол санынан асып кететін файлдар өлшемі болатындай жағдай туындауы мүмкін. Ондай жағдайда cat утилитін қолданған кезде біз файлды ыңғайлы оқи алмаймыз, өйткені ол өте тез шығып кетуі мүмкін. Мұндай жағдаймен күресу үшін бізге more және less командалары көмектеседі. more filename – бұл команда ұзын файлдарды бөліктеп қарауға мүмкіндік береді. more командасы екі пернені жүргізу үшін қолданылады – пробел (келесі экранды көрсету) және Enter (келесі жолды көрсету).бұл команданың бір кемшілігі бар – ол мәтінді тек алдыға ғана жүргізе алады.егер сіз екінші экранды қарап жатсаңыз, онда біріншіге қайта оралу мүмкін емес болып қалады. Бұл проблеманы lessшешеді: less filename – кез келген ұзындықтағы файлды кез келген жаққа жүргізіп қарауға мүмкіндік береді. less командасы келесі пернелер комбинациясын түсінеді: Enter (стрелка төменге) – бір жолға төменге түсу; Пробел (Page Down) – мәтін бойынша бір бетке төмен түсу; Page Up – мәтін бойынша бір бетке жоғары көтерілу; стрелка жоғарыға – мәтін бойынша бір жолға жоғарыға өту; / - іздеу; Home – мәтіннің басына бару; End – мәтіннің соңына бару; q – less программасынан шығу. head filename1 [filename2 …] – үнсіздік бойынша файлдың 10 алғашқы жолдарын шығарады. Head командасына параметрлер беруге болады, төменде солардың ең көп қолданылатыны келтірілген: -n – 10 емес lines болатын файл басынан жолдар шығару; -c bytes – файл басынан bytes байт шығару; -q – шығару алдында файлдардың тақырыптарын басып шығармау. tail filename – үнсіздік бойынша файлдың соңғы 10 жолын шығарады. Төменде оның ең көп қолданылатын параметрлері келтірілген: -n – 10 емес lines болатын соңғы жолдарды шығару; -c bytes – файлдың bytes соңғы байттарын шығару; -f – Файл соңын оқу бойынша тұрақты циклге кіру. Осылайша, файлға жаңа ақпарат түскен кезде қолданушы оған шынайы уақытта мониторинг жүргізе алады. Бұл режимнен шығу + пернелер комбинациясымен жүргізіледі. od filename – дампа байттар түріндегі бинарлы файлдарды қарастырады. od командасының белгілі параметрлері: - A radix – адресстер көрсетілген есептеу жүйесін көрсету. radix параметрі келесі мәндерді қабылдауы мүмкін: d – ондық, o – сегіздік (үнсіздік бойынша), x – он алтылық, n – адресстер шығармайды. - j bytes – файл басынан bytes байттар жіберу. -v – тізбектелген бірдей жолдардың шыығуын қосу. Үнсіздік бойынша od жиыннан тек бірінші жолды шығарады, ал басқаларының орнына – “*” символы.