- •7. Unix way дегеніміз не?
- •8. Unix тарихы.
- •9. Unix-тің түрлері.
- •10. Linux, Linux ядросы, Dos интерфейстері және Windows дегеніміз не?
- •11. Жүйелік ақпаратты көру шаралары(uname, free командалары).
- •12. Linux дистрибутивтері. Ең танымал дистрибутивтер.
- •25. Linux файлдарының түрлері. Қарапайым файлдар. Каталогтар. Орнастыру файлдары.
- •26. Файлдық жүйе бойынша навигация : cd, pushd, popd, pwd.
- •27. Файлды құру, жою және көшіру. Touch, rm, cp командалары.
- •28. Mkdir, rmdir команда каталогтарымен операция жасау.
- •29. Linux файодық жүйесінің ең маңызды каталогтері: /bin каталогтері.
- •30. Linux файодық жүйесінің ең маңызды каталогтері: /boot.
- •11. /Etc/group файлдары..
- •12. /Etc/shadow файлдары..
- •13. /Etc/gshadow файлдары..
- •14. Root тіркеу жазбасы.
- •15. Linux-тегі парольдер .
- •16. Login, su, newgrp командалары.
- •17. Passwd, gpasswd, chage командалары.
- •18. Тіркеу жазбасын құру және жою.
- •7. Linux –тегі тіркеу жазбасының құқықтарын ұйымдастыру. Оқу . Жазу. Орындау .
- •8. Каталогтардың құқықтарының ерекшеліктері .
- •9. Chmod командасының рұқсат құқығын тағайындау.
- •10. Chown командасының рұқсат құқығын тағайындау..
- •11. Chgrp командасының рұқсат құқығын тағайындау..
- •12. Sticky bit.
- •7. Cat, less, head, more, tail, od, tac командаларының мәтіндік ақпаратты экранға шығару
- •8. Man анықтамалық басшылықты көру программасы.
- •9. Шығаруды қайта бағыттау. Stdin, stdout, stderr жайлы түсінік. Каналдар.
- •11. Ақпаратты фильтрлеу. Регулярлы өрнектер . Grep командасы.
- •12. Архивтендіру. Tar және gzip утилиттері.
- •6. Linux-тегі процесстер . Процесстердің идентификаторлары. Демондар.
- •7. Ps командасы.
- •8. Процесстердің рұқсат құқықтары. Нақты және эффективті идентификаторлар. Suid және sgid биттары.
- •9. Процесстерді басқару. Сигналдар.
- •10. Nice, nohup, kill, killall командалары.
- •7. Командалық қабыршақтар жайлы түсінік. Командалық қабыршақтарға шолу жасау.
- •9. Консольдің күрделілігі.Тапсырмалар.Тапсырмаларды басқару.
- •10. Ауыспалы орталар.
- •11. Midnight commander.
10. Nice, nohup, kill, killall командалары.
nice -n command - іске қосылғаннан кейін процесстермен орындалатын приоритетті өзгертуге мүкіндік береді. Command командасын көрсетусіз ағымдағы жұмыс приоритетін береді. n үнсіздік бойынша 10 –ға тең. Приоритеттер диапазоны -20 мен ( ең жоғарғы приоритет) 19 (ең төмен) аралығында орналасқан. Приоритет цифрлерін салыстыра отырып, less командасы бірінші жағдайда 80 пр иоритетімен, ал екінщіде 99 бен орындалып жатырғанын байқаймыз. Сонда nice командасы өз жұмысын жасады – есеп приоритетін төмендетті. nohup command – процесске басқарушы терминалды (SIGHUP) жоғалтқан кезде де орындалуды жалғастыруға мүмкіндік береді. Бұл команданы жалғастарушы әрекеті бар команданың орындалуы қажет болғанда қолданған тиімді. Сіз команданы жібересіз және терминалдық сеансты жабасыз, ал ол бұл кезде орындалуы жалғасып жатады. kill -SINAL pid –pid идентификаторы бар процесске сигнал жібереді. Егер сигнал көрсетілмесе, онда команда процесске SIGTERM сигналын жібереді. killall -s SIGNAL процесс – процесс аты бар барлық процесстерге сигнал жібереді. Егер сигнал көрсетілмесе, SIGTERM –ді жібереді. Бұл команданың сигналын SIG атауысыз көрсету керек. Сәйкес сандқ түрді және сигнал атын алу үшін killall командасының -l опциясы қолданылады.
Командалық қабыршақтар
7. Командалық қабыршақтар жайлы түсінік. Командалық қабыршақтарға шолу жасау.
Командалық қабықшалар. Linux және Unix жүйесінде компьютерде жұмыс жасау командалық қабықша (shell) түсінігімен тығыз байланысты - ол қолданушыға арналған енгізу құралы және командаларды орындау жүйесі арқылы байланыс орнататын программа. Сонда да командалық қабықша қарапайым программа болып табылады. Оны үнсіздік бойынша қолданушыға passwd файлында басқа программаны командалық қабықша ретінде орнатуға болатынын дәлелдеуге болады. Бірақ жүйе оны қабықша ретінде қабылдау үшін /etc/shells - ға абсолютті файл атын қосуға болады. Linux құрамына бірнеше командалық қабықшалар кіреді, олардың құрамы дистрибутивтерге байланысты өзгеруі мүмкін,бірақ әрқашан сіз мынаны білуіңіз керек: Unix жүйесіне арналған ең көне және ең таралған командалық қабықша. Unix жүйесінің барлығында ол қолданылған.кеңейтілген Bourne Shell. Көптеген басмдылықтарға ие, сондықтан соңғы кезде танымал болып келеді. Linux –тің барлық дистрибутивтері үшін “үнсіздік бойынша ” қабықша болып табылады. Және де танымал қабықшалар болып мыналар табылады: csh – С программалау тілінет жақын командалар жүйесі, қабықша tclsh – Tcl программалау тіліне жақын командалар жүйесі, қабықша zsh - ең кеңейтілген мүмкіндіктерге ие қабықша. Sh(borne shell) кеңейтілуі болып табылады.
8. bash командалық қабыршағы. Жұмыс істеу ерекшеліктері (командалар тарихы, “!” операторы, <tab> пернешесін басқаннан кейінгі іс-әрекет ).
Linux –те үнсіздік бойынша bash қолданылады. Bash командалық қабықшасы алғашында еркін таралатын Burn Shell аналогы болып келді. Оның мүмкіндіктері көбейе келе оны өзіндік өнім деп есептей бастады. Bash –тың негізгі мүмкіндіктері мыналар: bash жұмысының ерекшелігі: Bash қолданушы ~/.bash_history файлына жазылатын барлық командаларды автоматты түрде жазады Бұл файлды басқару үшін history командасы қолданылады. History – бұл bash-қа орнатылған команда. Яғни, бұл командаға сәйкес орындаушы файл болмайды. Командалық қабықшаның өзі барлық әрекетті орындайды. Параметрсіз енізілен бұл команда файлда сақталатын және cat ~/.bash_history командасына ұқсас барлық командалар тізімін шығарады. Команда тарихы жиі қолданылатын командалар жиынтығын оңайлату үшін пайда болған. Командалар тарихын тізім бойынша <жоғары> және <төмен> батырмалары арқылы қарап шығуға болады. Екінші тәсіл – командалық жолда ! және команда басын теріп және батырмасын басу керек. Алғашқы әріптері терілен әріптермен сәйкес келетін тарихтан алынған соңғы команда орындалатын болады.
