10. Linux, Linux ядросы, Dos интерфейстері және Windows дегеніміз не?

Linux ол Unix-ке ұқсас еркін таралатын көп-есепті көпқолданушылы операциялық жүйе болып табылады. Linux арнайы сұйық кристалды платформа үшін жасалған болатын және сәулет басымдылықтарына байланысты Unix жұмыс станциялары  қуатымен салыстарғандағы Linux өнімділікке қол жеткізуге көп мүмкіндік береді. Linux сонымен қатар басқа да платформаларға көшірілген, бірақ бұл нұсқалар сұйық кристалға арналған нұсқаларға ұқсас. Операциялық жүйені бір тұтас комплекс ретінде қарастырайық.  Linux ядросы :  Ядро  ­ бұл операциялық жүйенінің негізгі өзегі. Ол жадының таралуына, процесстерді және құрылғыларды басқаруға жауап береді. Оперативті жадының көп бөлігін компьютерде физикалық орнатумен салыстарғанда қолдау үшін ядро қатаң дискіге парақтың оперативті жадысын орналастыру арқылы ауа беру облысын қолдануға мүмкіндік береді. Linux  ядросы   FAT,  FAT32 қосқанда көптеген файлдық жүйелерді қолдайды. Linux  (ext2fs  и ext3fs) меншікті файлдық жүйелері дискілік кеңістікті оптималды түрде қолдану үшін жасалған.   DOS және Windows Интерфейстері : Linux  сұйық кристалды компьютерлерге арналғандықтан, өңдеушілер оны   MS­DOS программасымен біріктіруді қамтамасыз етуді қажет деп тапты. Linux-та  дистрибутив бөлігі ретінде DOS эмуляторы көрсетілген. Ол DOS­қосымшаларды тікелей Linux көмегімен орындауға мүмкіндік береді. Microsoft Windows  программасын жіберу үшін бірнеше шаралар өңделген болатын. Ішіндегі ең танымалы – WINE – Windows API еркін реализациясы. Wine  сонымен қатар көптеген Linux дистрибутивтеріне кіреді. Linux еш қиындықсыз DOS және  Windows файлдық жүйелер арасындағы файлдарды тасымалдауды қамтамасыз етеді, олар кейбір баптауларды қажет етсе де, дискідегі сәйкес тарауларға көңіл бөлуге мүмкіндік береді. 

11. Жүйелік ақпаратты көру шаралары(uname, free командалары).

TCP/IP – Unix және Linux қолданатын негізгі желілік жүйе болып табылады. TCP/IP – бұл Internet үшін жасалған протоколдардың жиыны. Бірақ ол Unix машиналарын локалдық желілерге біріктіру үшін де   қолданылады. Сонымен қатар Linux  IPX/SFX, AplleTalk және т.б. протоколдарды қамтамасыз етеді.  Компьютерде орнатылған операциялық жүйе қандай екенін білгіңіз келсе, ол туралы ақпаратты алу үшін uname (Unix NAME) утилиті бар. Параметрлерсіз жіберілген uname жүйенің базалық атын көрсетеді: Мысалы: gserg@ADM:~$ uname Linux Сонымен қатар ол келесі параметрлерді қабылдай алады: s – жүйенің ядро атын көрсетеді r – жүйе ядросының релиз атын v – нұсқасының атын және ядро компиляциясының датасын o – операциялық жүйені p – процессор типін  m – құрылғының типін (i386, i686, Alpha) a – барлық ақпаратты көрсетуге мүмкіндігі бар. free  командасы жадтың көлемін және оны қолдану көлемін көрсетеді, сонымен қатар swap қолдануын көрсетеді:Мысал: gserg@ADM:~$ free  total       used       free     shared    buffers     cached Mem:       498916     483332       15584          0       4392     112924 /+ buffers/cache:    366016      132900  Swap:     1453840     412532      1041308