- •1.Өндірістік орта,жұмыс аймағы,жұмыс орны дегеніміз не?
- •2. Қауіпті және зиянды өндірістік факторларға түсінік беріңіздер
- •3. «Өндірістік санитария» және еңбек гигиенасының негізгі мақсаттары
- •4. Өндірістегі қауіпті және зиянды факторлардың жүйеленуі
- •5. Еңбек түрлеріне сипаттама беріңіздер
- •6. Дене және ой еңбегі кезінде ағзада қандай физиологиялық өзгерулер болады?
- •7. Қажу, жалығу және зорығу себептері және оны болдырмау
- •8. Өндірістік микроклимат және оның адам ағзасына әсері. Өндірістік микроклиматты гигиеналық нормалау
- •10.Ағзаны қызудан және тоңазудан сақтау.
- •9. Ауа температурасы, ылғалдылығы, ауа ағыны ағзаға қалай әсер етеді?
- •11. Өндірістік желдету және конденцирлеу жүйелері
- •12.Табиғи және механикалық желдетудің ерекшелігі мен кемшілігі.
- •13.Жергілікті және жалпы желдету жүйелерін қолдану ерекшеліктері
- •14. Жарықтандырудың және жарықталған ортаның негізгі сипаттамасы, олардың өлшем бірліктері
- •15.Өндірісте қолданылатын жарықтандыру түрлері қандай?
- •16. Табиғи жарықтандыру түрлері және оны нормалау.
- •17. Өндірісте жасанды жарықтандыруда қандай шам түрлері қолданылады? Олардың артықшылықтары және кемшіліктері.
- •18.Жасанды жарықтандыру түрлері. Жасанды жарықтандыруға қойылатын гигиеналық талап
- •19. Электр тоғымен зақымдану себептері
- •20. Электр тоғымен зақымдану қаупі бар бөлмелердің жүйеленуі.
- •21.Өндірістік шаңның физика-химиялық қасиеті және шаң құрамының жүйеленуі.
- •23.Шу,оның өлшемі және жүйеленуі.
- •24. Шудың әсерінен адам ағзасындағы өзгерістер. Өндірістегі шуды төмендету шаралары
- •25. Инфра- және ультрадыбыс дегеніміз не? Олардың ағзаға әсерінтөмендету үшін жүргізілетін әдістер қандай?
- •26. Діріл, оның шығу көздері, дірілдің ағзаға әсері
- •27. Өндірістегі электромагниттік өріс және сәулелену көздері, адам ағзасына әсері және қорғанудың жалпы әдістері
- •28. Өндірістік бөлмелердегі лазер және ук-сәулелер және оларды санитарлық нормалау.
- •29. Кәсіби аурулар.
- •30. Маңызды өндірістік улар және кәсіби уланумен күресудің жалпы шаралары
- •31. Өндіріс бөлмелерінің температурасы және оны анықтау.
- •32.Өндіріс бөлмелерінің ылғалдылығы және оны анықтау .
- •33. Өндіріс бөлмелерінің ауа ағыны және оны анықтау
- •34.Табиғи жарықтандыруды бағалау .
- •35. Жасанды жарықтандыруды бағалау және есептеу
- •36. Шуды анықтау және санитарлық бағалау, шуды нормалау әдісі
- •37. Дірілді анықтау және өлшеу
- •38. Дірілден ұжымдық және жеке бас қорғаныс құралдары
- •Өндірістік бөлмедегі улы затттарды анықтау.
- •41. Еңбек жағдайын бағалау
- •42. Шудан қорғанудың жеке бас қорғаныс құралдары.
- •43.Шаңнан қорғанудың жеке бас қорғаныс құралдары.
- •45. Иондаушы сәулелерден қорғанудың ұжымдық және жеке бас қорғаныс құралдары.
- •46. Ук және лазер сәулелерінен қорғанудың жеке бас қорғаныс құралдары
- •47. Иондаушы сәулелерді нормалау, бақылау және өлшеу құралдары
- •48. Дірілді нормалау әдістері, бақылау-өлшеу құралдары
- •49. Өндірістік шаңды анықтау әдістері мен құралдары
- •50. Өндірістегі шуды бақылау әдістері қандай және шуды өлшеу үшін қолданылатын құралдың жұмыс істеу приципі.
- •51.Өндіріс ауасындағы шаңды анықтау және есептеу әдістері
- •52. Өндіріс ауасын шаңнан, т.Б зиянды заттардан тазарту әдістері
- •53. Өрт қауіпсіздігінің пассивті және активті шаралары.
- •54. Жарықтандыру параметрлерін бақылау (өлшеу) әдістері
- •55. Желдету жүйелеріне қойылатын санитарлық-гигиеналық талап
- •56. Жарықтандыру параметрлерінің адам ағзасына әсері.
- •57. Электр тоғынан туатын ағзадағы зақымданулар
- •58. Электр тоғынан адамды босату жолдары және алғашқы көмек көрсету шаралары
- •59. Діріл деңгейін төмендететін әдістер. Дірілден қорғанудың гигиеналық және емдік-профилактикалық шаралары
- •60. Электр тоғынан зақымдануды болдырмау үшін жүргізілетін ұжымдық, техникалық қорғаныс шаралары
- •39. Өндірісітік шаңды анықтау әдістері мен құралдары.
3. «Өндірістік санитария» және еңбек гигиенасының негізгі мақсаттары
Өндірістік санитария – жұмыс орындарында адамдарға әсер ететін зиянды және қауіпті өндірістік факторларды жоюға бағытталған ұйымдастырушылық, гигиеналық, санитарлық-технологиялық шаралар және құралдар жүйесі.
Міндеттері:
Ауа ортасын сауықтыру және жұмыс аймағында микроклимат параметрлерін нормалау;
Жұмысшыларды шудаң, шаңнаң, дірілден, электромагниттік сәулелерден және т.б. өндірістің зиянды, қауіпті факторларынан қорғау;
Табиғи және жасанды жарықтандыру нормаларымен қамтамасыз ету;
Өнеркәсіп аймағын, негізгі және қосымша бөлмелерді санитарлық талаптарға сай ұстау.
Еңбек гигиенасы – еңбек жағдайы мен еңбек түрлерінің денсаулыққа әсерін зерттеп, өндірістің зиянды және қауіпті факторлардың алдын алуға бағытталған ғылыми негізде нормаларының практикалық шараларын жасап шығаратын ғылым және медицина саласы.
Еңбек гигиенасының негізгі бағыты: еңбекті қорғау мәселелерін Қазақстанда шаруашылық және кәсіподақ органдары медицина мекемелерімен бірлесе отырып, еңбек туралы заңға сәйкес комплексті түрде шешу. Өнеркәсіп орындарында жұмысшылардың денсаулығын медициналық санитариялық бөлімдер, сауықтыру пункттері, фельдшерлік-акушерлік пункттер қадағалап отырады.
Денсаулық сақтау,сауықтыру шараларының тиімділігіне баға беру еңбек гигиенасының негізгі мәселелерінің бірі.
Еңбек гигиенасы 2 бөлімге бөлінеді: жалпы және жеке еңбек гигиенасы.
Жалпы еңбек гигиенасы өндірістің барлық саласына тән физикалық факторлардың, шаңның, токсикалық заттардың әсер ету заңдылықтарын зерттейді. Жақын арада шешімді талап ететін сұрақтар тізімі:
- өндірістік желдету мен газдардан тазарту және өндірістік тастамаларды зарарсыздандыру әдістерінің тиімділігі;
- өндірістің санитарлы жағдайына әсер ететін өндірістік құрылыс факторларын зерттеу;
- мекеменің ауа бассейнінің гигиеналық сұрақтары (құрылыс тығыздығын, ғимараттардың арасындағы үзіліс өлшемдерін негіздеу);
- радиотехника, электроника, электровакуумды, жартылай өткізгішті өндірістің дамуына байланысты жаңа жарық көздеріне қойылатын талаптарды құрастырады;
- жоғары бірлікті қуатты агрегаттарды (мысалы, қуатты электр пешінде 100 – 200 т болатты алу) қолданумен байланысты жаңа эргономикалық сұрақтар дамиды;
- ауылдық жерлердің жалпы гигиеналық проблемасы пестицидтердің зиянды әсерінің алдын алу.
Жеке еңбек гигиенасы ТМД-да жақсы дамуда. Жеке еңбек гигиенасы ауыл шаруашылығының жеке салаларындағы еңбек жағдайын, жеке мамандықтардың еңбек гигиенасын (еңбек сипаты, зияндылықтар, шаң, шу, химиялық заттар, еңбек тәртібі ж.б.) зерттейді. Жеке еңбек гигиенасының міндеті кәсіптік зияндылықтардың денсаулыққа және жұмыс қабілеттілігіне кешенді әсерін зерттеу және оларды болдырмау шараларының жүйесін құрастыру.
Жалпы және жеке еңбек гигиенасының жетістіктерінің негізінде жалпы мемлекеттік өндірістік-санитарлы заңдылықтар, өндірістік мекемелерді жоспарлаудың санитарлы нормалары құрастырылады.