8)Рекреациялық туризмнің негізгі бес функцияларын атаңыз. Әр функциясын сипаттаңыз

Рекреацияның қоғамдық функциялары бес негізгі топқа бөлінеді: 1) медико-биологиялық; 2) мәдени-әлеуметтік; 3) экономикалық; 4) саяси; 5) экологиялық. Медико-биологиялық функциясы санаторлы-курорттық емделуде байқалады. Туризм арқылы сауықтыру – адамның өндіріс және өндірістен тыс уақыттағы психологиялық шаршауын басу жолы болып отыр. Мәдени-әлеуметтік функциясы – бұл рекреацияның ең басты жетекші функциясы. Мәдени талғам – бұл қоршаған ортаны, дүниені біліп-түсіну. Туризм еліміздегі ғана емес, бүкіл әлемдегі табиғаттың, тарихи-мәдени және әлеуметтік байлықтарымен адамның рухани түрде танысуына үлкен мүмкіндіктер туғызады. Рекреацияның экономикалық функциясының ішіндегі бастысы – жұмыс күшін қалпына келтіру. Рекреацияның арқасында адамның еңбек қабілеті артады. Тауар-ақша қатынасында рекреация басқа да экономикалық функциялар атқарады. Мысалы: 1) елдің белгілі бір бөлігінің аруашылық құрылымын жедел дамыту; 2) еңбек сферасын ұлғайту, яғни рекреациялық қызмет көрсету арқылы халықты жұмыспен қамтамасыз ету; 3) рекреациялық аудандардың пайдасын көздеп, халықтың ақша кірісі мен шығын балансының құрылымына үлкен әсерін тигізеді; 4) шетелдік валютаны алу көзі болатын шетелдік туризмді көтеру. Туризм халықаралық байланысты күшейтеді, адамдарды бір-бірімен жақындатады. Туризмнің экологиялық функциясы халықтың денсаулығын сақтау мен жақсартуға байланысты. Демалыс пен туризм халықтың денсаулығы мен сапасына әсерін тигізетін қоршаған табиғи ортаны қорғау және оны қалпына келтіру үшін өте қажет. Рекреациялық сұраныстың арқасында курорттар, демалыс зоналары және туризм желілері ұйымдастырылып, туризм жүйесі реттеледі.

9.Рекреациялық туризмнің танымдық функциясы.

Рекреацияның танымдық функция-сына барлығы да зор мән береді.Танымдық функциясы туристердің табиғатты, мәдени-тарихи орындарды, этнографиялық шаруашылық және басқа да ауданның көңіл қоятын, көз тартарлық көрікті орындарын білуге тырысуынан туады.Табиғи-климаттық көрікті орындармен жағдайларға қо-лайлы климаттық жағдай, желсіз ашық күндер, орман, тау, теңіз, көл, өзендер және тағы басқалар жатады.Мәдени-тарихи орындар – сәулетті ескерткіштер, мұражай, көркем галереялар, театр және тағы басқа объектілердің жиынтығы. Оларға туристерді ынтықтыратын этнографиялық жақтары – әдет-ғұрып, киімдер, фольклор және басқа да халық шығармашылықтары – жатады. Шаруашылық жағынан ең көрнектісі – шаруашылықты жүргізудің өзінше бір түрі немесе аудандар бойынша оның жоғары көрсеткіштері.Туризм арқылы сауықтыру – адамның өндірісте, физикалық және психологиялық шаршауын басудың бірден-бір жолы болып саналады. Туризмнің бұл функциясының әлеуметтік-экономикалық түпкі мәні өте жоғары, себебі ол миллиондаған адамдардың денсаулығын шынықтыруға бағытталған, олай болса, ол адамның еңбек қабілетін көтереді. Туристік жорықтарда адамда өзінше бір психо-физиологиялық қасиеттер және пайдалы біліктіліктер қалыптасады. Туризмнің ондай қасиетінің практикалық маңызы зор. Туризм ұйымшылдыққа, бір-біріне өзара көмек көрсетуге, алған мақсатты орындауға тәрбиелейді.

Қазір рекреация іс-әрекеттің таңдаулы түріне жатады, ол адамның күнделікті дұрыс өмір сүру жағдайына айналып отыр. Қоғамдық көзқарас жағынан оның негізгі мақсаты – қоғамның әрбір мүшесінің физикалық және психологиялық күш-қуатын қалпына келтіру, оның рухани дүниесін жан-жақты дамыту. Рекреация дегеніміз дамыған қоғамның айырылмас бір бөлігі, казіргі өмір салтының элементтері.

Танымдық функциясы  саяхатшының табиғи, мәдени-тарихи, этнографиялық, шаруашылық және басқа  көрікті жерлерге\деген қызығушылығынан  байқалады.Табиғи-климаттық көріктілікке: қолайлы климаттық жағдай, ауаның орташа температурасы, құрғақ күндер, ашық күндер, желсіз күндер және т.б; пейзаждың әсемдігіне – орман, тау, теңіз, көл, өзен, үңгір т.б. Мәдени-тарихи көрікті жерлерге – тарихи, археологиялық, архитектуралық ескерткіштер, мұражайлар, көркемсурет галереялары, театр т.б. Саяхатшылардың ерекше қызығушылығын туғызатын  этнографиялық көріктілікке - әдет-ғұрып, киім, ұлттық тағам, фольклор, халықтың шығармашылығы т.б.  Шаруашылық көріктілікке – сол ауданның өзіне тән шаруашылықты жүргізуі немесе жоғарғы жетістіктері, қызмет көрсету саласының дамуы. Сонымен қатар саяхатшылардың белгілі бір территорияға келуіне жергілікті оқиға, мысалы: музыкалық және театр, кино фистивальдар, слеттар, конгресс, жәрмеңке, көрме, карнавал, спорттық шаралар себеп болады.