1. Жылу сыйымдылық, сипаттама

2. Меншікті және молярлы жылу сыйымдылық түрлері. 3.Нақты жылу сыйымдылық,орташа жылу сыйымдылық

1. Жылу сыйымдылық, сипаттама Жылу сыйымдылықтың түрлері. Нақты жылу сыйымдылық пен орташа жылу сыйымдылықтың өз ара байланысы, меншікті мен молярлы (атомды) жылу сыйымдылықтарының өз ара байланысы. Майер теңцеуі. Жылу сыйымдылығының тесператураға тәуелділігі.

Жылу сыйымдылық деп, затты қыздырған кезде жылу сіңіру қабілетін айтамыз. Меншікті және мольдік жылусыйымдылықтары болады.

2. Меншікті және молярлы жылу сыйымдылық түрлері.

Меншікті жылу сыйымдылығы деп, заттың бірлік массасын 1 К-ге қыздыру үшін қажет жылу мөлшерін айтамыз.

Мольдік жылу сыйымдылығы деп, 1 моль затты 1 К-ге қыздыру үшін қажет жылу мөлшерін айтамыз. Затты қыздыру немесе суыту жағдайына байланысты тұрақты көлемдегі жылусыйымдылық Сv және тұрақты қысымдағы жылу сыйымдылық Ср болады.

Заттардың жылу сыйымдылығы температураға тәуелді, сондықтан жылу сыйымдылықтың мәні нақтылы және орташа болып бөлінеді. Нақтылы жылу сыйымдылық деп берілген температурадағы жүйенің жылу сыйымдылығын айтады. Орташа жылу сыйымдылық деп берілген екі температура аралығында оның мәнін айтады. Нақтылы жылу сыйымдылық деп, дененің алған шексіз аз жылу мөлшерінің сәйкесінше оның температура туындысына қатынасын айтамыз. ( 13 ) С – молярлық жылу сыйымдылық, Дж/моль К

Орташа жылу сыйымдылық деп, заттың 1 моль-не енгізілген соңғы жылу мөлшерінің температура айырымына Т₂ - Т₁ қатынасын айтамыз.

. ( 14 )

Тұрақты көлемде денеге берілген жылу мөлшері ішкі энергияның туындысына тең. . Нақтылы жылу сыйымдылық мына теңдеумен өрнектеледі.

( 15 )

Тұрақты қысымда денеге берілген жылу мөлшері энтальпияның туындысына тең. . Осыдан шынайы жылу сыйымдылық келесідей өрнектеледі :

( 16 )

Заттың n моль –ін Т₁ - дан Т₂ – ға дейін қызыдыруға кеткен жылу мөлшері келесідей қатынаспен анықталады:

( 17 )

( 18 )

Тұрақты қысымдағы және тұрақты көлемдегі жылу сыйымдылық жүйенің көлемін өзгерту үшін істелген жұмыс мәнімен айрықшаланады.

( 19 )

1 моль идеал газ үшін 1, К –ге қыздырғанда p = const болғанда . Яғни,

( 20 )

R - универсал газ тұрақтысы.

Сұйық және қатты денелерді қыздырғанда көлем аз өзгеретіндіктен

Жүйеде (жасалынатын) істелінетін жұмыс екі бөліктен тұрады - бірі жүйе көлемінің өзгеруімен сипатталады да (үлғаю жұмысы) екіншісі пайдалы жұмыс.

Жүйені 1 ° С-қа қыздыруға кететін жылу мөлшерін жылу сыйымдылык деп атайды.

Дененің өте аз мөлшердегі жылуының температура өсімшесіне қатынасы нақты жылу сыйымдылық деп аталады.

С = бQ / dТ (1)

1 моль заттың алған жылу мөлшерінің Т1 мен Т2 аралығындағы, температура өсімшесіне қатынасы орташа молярлы жылу сыйымдылық деп аталады.

С = Q / dТ (2)