1. Тіл дамыту әдістемесі пәнінің заңдылықтары мен принциптері.

Бірінші заңдылық

Тілді ұғыну барысында адам фонологиялық, грамматикалық және лексикалық мағыналарды меңгереді,. Балалар тілдің фонологиялық мағынынасын, әдеби тілдің орфоэпиясын мектепке дейін меңгереді. Ана тілінің грамматикалық мағынасымен де балалар мектепке дейін танысады. Тілді ұғыну дегеніміз – ана тілінің фонологиялық, грамматикалық және лексикалық фактілерімен балалардың тіл байлығын арттыру.

Әдістемелік принцип төмендегі әдістемелік ережелерді ақтауды талап етеді.

1. Балаларда орфоэпиялық дағды қалыптастыру;

2. Грамматикаға үйрету барысында логикаға үйрету;

3. Қазақ тілін басқа пәндермен байланыстыру;

Екінші заңдылық

Тілді ұғыну үшін орасан зор сезімталдық керек. Мұндай қасиет балада тіпті сәби кезінен болатынын зерттеушілер айтып жүр. Бұл принцип төмендегі ережелерді сақтауды талап етеді.

1. Балалардың бұрыннан білетін сөздерін тәртіпке келтіру.

2. Балалар өздеріне таныс грамматикалық көріністерді белгісіз көріністермен салыстыра алатындай материалдар іріктеу.

3. Тілдік фактілерді жинақтауға негізделген әдістерді кеңінен пайдалану.

Үшінші заңдылық

Фонологиялық, грамматикалық және лексикалық мағыналармен қатар сөйлеу мәнері сезімге бөлене сөйлеуді меңгереді. Мұндағы әдістемелік принцип: сөйлеу мәнеріне назар аудару.

Төртіші заңдылық

Жазбаша сөйлеу ауызекі сөйлеудің таңбалау жүйесіне аудару ретінде ұғынылады. Ана тілін оқытуда жазбаша сөйлеудің ауызшамен салыстырылуы мыныдай әдістемелік принципке негізделеді:

1. Ауызекі сөздегі дыбыстармен жазғандағы әріптерді салыстырып отыру;

2. Дауыс ырғағы мен тыныс белгісін салыстырып отыру;

3. Ауызша және жазбаша жаттығуларды ұштастыру.

Бесінші заңдылық

Фонетикалық грамматикалық және лексикалық мағыналардың барлығы және тиісті жазбаша таңңбалар ұғыну барысында меңгеріледі.

Бұл принципті іске асыру ережесі мынадай:

1. Көрнекілікті пайдалану;

2. Есту құралдарын пайдалану;

3. Оқу құралдары, көркем мәтіндер, газеттер, журналдар;

4. Балалардың басқа пәндерді өту барысындағы сөйлеу практикасы пайдаланылады.

Бала әуелі көру не есту арқылы қабылдайды, ал оның мәнін сонан соң ғана аңғарады.

Алтыншы заңдылық

Тілге үйрену сөйлеу органдарының, жазатын қолдың жаттығулары, қимыл қозғалыстарының тәртіптелуі, дағдының қалыптасуы арқылы іске асады. Мұғалімнің айтқанын естіп қана тіл үйренуге болмайды. Әрбір оқушы өзі оқып жазып сөйлемдер құрастырып, сөйлемдерді сан салаға өзгертіп, өзі әрекет еткенде ғана нәтижеге жетеді.

Жетінші заңдылық

Тілге жүйелі түрде сатылап үйрету. Тіл лексика және грамматикалық формалар арқылы ғана дамиды, ал екінші тіл неғұрлым бай болса, тілдік фактілер де соғұрлым ұғынады. Сондықтан балалар үйренгендерін ұмытып қалмау үшін тілдік материалдарды көбірек беріп, сөйлегенде қолданып отыруына жағдай жасалады. Мұнда қайталаудың алатын орны ерекше және бала есінде саналы түрде, түсініп сақтауы үшін ойлау операцияларын қолдану қажет:

Салыстыру, анализ, синтез, жалпылау, нақтылау, дедуктивтік ой қорытындыларын жасай алатындай болуы тиіс.