- •1. Тіл дамыту әдістемесі пәнінің мақсаты мен міндеттері.
- •2. Байланыстырып сөйлеу әдістемесі.
- •1. Тіл дамыту әдістемесі пәнінің заңдылықтары мен принциптері.
- •1. Тіл дамыту әдістемесі пәнінің әдіс-тәсілдері.
- •2. Тыңдалған мәтінді әңгімелеу және оны талдау жолдары.
- •Балалар тілін орфоэпиялық дыбыстау мәдениетіне тәрбиелеу.
- •Балалардың өздігінен орындайтын жұмыстары.
- •Ана тіліндегі барлық дыбыстарды дұрыс дыбыстауға үйрету.
- •2. Пунктуациялық ережелерді оқыту.
- •Фонетиканы оқыту. Тіл мүкістігін түзету үшін арнаулы сабақтар жүргізу.
- •Сауат ашу сабақтарының түрлері.
- •Грамматикалық жаттығулар, түрлері және оларға қойылатын талаптар.
- •2. Пунктуацияны оқытудың мазмұны, кезеңдері, принциптері.
- •1. Балалардың сөз қолдануындағы ерекшеліктері.
- •2. Сауаттылыққа үйрету сабақтарының түрлері.
- •1. Сөйлеу тілін байыту мақсатында жүргізілетін сөздікпен жұмыс түрлері.
- •2. Балалардың өздігінен білім алу дағдыларын қалыптастыру.
- •1. Баланың тілі мен ойын дамыту кезеңінде қолданылатын көрнекі құралдар.
- •2. Сауат ашу сабақтарының түрлері.
- •Жазба жұмыс түрлері және оны жүргізу әдістемесі.
- •Әдеби шығармаларды оқып, тыңдату жұмыстары.
- •Баламен жүргізілетін оқу – тәрбие жұмыстарының түрлері
- •2. Балаларды сауаттылыққа үйретуде қолданылатын ойындар.
- •1. Сауаттылыққа үйрету сабақтарында қолданылатын көрнекі құралдар.
- •Балаларға қазақ тілі грамматикасын оқыту жолдары.
- •1. Мектепке дейінгі балаларды тіл дамытуға үйрету заңдылықтары.
- •2. Тіл дамыту әдістемесі пәнінің ұстанымдары.
- •1. Мектепке дейінгі балаларды тіл дамытуға үйретуде қолданылатын әдіс- тәсілдер
- •2. Дұрыс дыбыстау мәдениетіне тәрбиелеу.
- •1. Мектеп жасына дейінгі балалардың сөздік қоры.
- •2. Тіл дамыту жұмыстары жүргізу.
- •1. Тәрбиешінің сөйлеу мәдениетінде қойылатын талаптар.
- •2. Тіл дамыту сабағын меңгерту барысында оқыту технологияларын қолданудың тиімділігі.
- •1. Фонетиканы оқыту әдістемесі.
- •2. Тіл мүкістігін түзету үшін арнаулы сабақтар жүргізу.
Фонетиканы оқыту. Тіл мүкістігін түзету үшін арнаулы сабақтар жүргізу.
Балалар тіліндегі бірнеше ерекшелік-сөздің дыбыстанужаын дұрыс айтуға қабілетті бола бастайды. Олардың фонетикалық есту сезімі жетіле бастайды. Бұл жағдайда жеке сөздердің дыбысық ағын дұрыс айтуына негіз болады.
Екінші ерекшелігі-олардың өзінің сөйлеу тіліндегі мүкістікті байқамайды, сөйлеу органдарын дұрыс пайдалану керектігін ескермейді, артиуляциялық аппараттары дыбыстау жағынан әлі толық жетілмегендіктн, кейбір дыбыстарды қатк айтады. Сондықтан олады сөздің дыбысық жағынан дұрыс айтуға жаттықтыру жұмысы-тіл дамыту ісінің негізгі бір бөлігі болып табылады. Ол үшін тәрбиеші өз жұмыс істейтін топтағы балалардың сөйлеу дәрежесін, өз қолдану ерекшелігін бақылап, күнделік жүргізуге тисті. Бұл жұмыс бала-бақшаға алғаш келген күннен басталады. Сабақ үстінде, сабақтан тыс уақыттарда тәрбиеші түрлі суреттер мен ойыншықтарды пайдалана отырып, әр баламен жеке сөйлесіп, сөйлеу дағдысындағы етістік кемшіліктерін анйқтайды. Балаланың толық зерттеу мақсатында түрліше жаттығу жұмысары жүргізіледі. Балаларға қиян дыбыстар жиі қатысатын еке сөздер суреттер, өлең, тақпақ, ойын түрлерін әзірлейді.
Баланың тіл мүкістігін түзету үшін өтілетін саақтар бір мазмұнды бірнеше бөлімнен құралады. Сабақтың бірінші бөлімінде үйрету мақсаты қойылаы. Тәрбиеші! Ф дыбысы дұрыс айтып үйренеміз-деп түсіндіреді. Сонан соң, жеке дыбыстарды айтқанда сөйлеу мүшелерінің қандай жағдайда болатынын көрсетеді, балалар. Сабақтың екінші бөлімінде сол дыбыс қатысатын сөздерді айтқызып жаттықтырады. Тәрбиеші өзі бірнеше суретті (р не л дыбысы қатысатын) көрсетеді, балалар ондағы затты айтады. Балаларға өз ойларын бірнеше мысал айту ұсынылады. Олар жауап береді.(шар, тор, кино т.б.) сабақ соңында сол дыбыстар жиі қаысатын өлең-тақпақ не жаңылтпаш оқылады.
Сабақтың екінші бөлімінде дидактикалық ойын ойнатып, инсцинеровка, драматизация жасатуға болады.
Дыбыстарды дұрыс айтуға үйрету сабағы айына бір-екі ре өтіледі. Түрлі жаттығу жұмыстарын бағдарлама талабын ескере отырып, басқа сабақтарға қосымша жоспарлауға болады. Күнделікті тәрбие жұмысы кезінде таңертең сабаққа дейін, түскі ұйқыдан соң әртүрлі жұмыспен байланыстыра өтізуге де болады. Мұндайда арнайы еңбекте көрсетілген жұмыс түрін кеңінен пайдалану қажет.
Бұл жастағы балаларды сөздің дыбыстық құрамына алдау жасай білуге үйрету үшн де жаттығу жұмыстары өтіледі.
Балаларды түрлі дыбыстарды айта блуге, әдеби тіл нормаларында сөйлеуге үйрету қажет. Бұл жұмыста бас материал сықақ, өлең, тақпақ, мақал-мәтел оқу, жаңылтпаш айттырып, жұмбақ шештіру, әңгімелеп айтқызу. Суреттерге сипаттама жасату,ұқсас дыбыстарды ажырата білуге үйрету үшін суреттер даярлау: ш, ж, ч, щ дыбыстарына-шұлық, жәшік чемодан, щетка: р,л,с,з дыбыстарына-радио, лақ, стол т.б. Дауыс күшін, ү ырғағын дұрыс қолдануға үйрету. Ондайла: «жасырын сыр» «сөзді бірінен-біріне ақырын айту, жаңғырық (сөзді әр түрлі дауысты қатты, баяу, орташа қолдану) алыс-жақын (дуыс тонын көтере және төмендете оқу). Мұндай сөздер жақын және алыс, өте әріректе отырған балалар еститіндей дәрежеде айтылады. (ызың-ызың, сырт-сырт) Дыбыс сөз деген ұғымдарды меңгере оырып, сөздің дыбыстан құралатындығын түсініру қажет.
