- •1. Тіл дамыту әдістемесі пәнінің мақсаты мен міндеттері.
- •2. Байланыстырып сөйлеу әдістемесі.
- •1. Тіл дамыту әдістемесі пәнінің заңдылықтары мен принциптері.
- •1. Тіл дамыту әдістемесі пәнінің әдіс-тәсілдері.
- •2. Тыңдалған мәтінді әңгімелеу және оны талдау жолдары.
- •Балалар тілін орфоэпиялық дыбыстау мәдениетіне тәрбиелеу.
- •Балалардың өздігінен орындайтын жұмыстары.
- •Ана тіліндегі барлық дыбыстарды дұрыс дыбыстауға үйрету.
- •2. Пунктуациялық ережелерді оқыту.
- •Фонетиканы оқыту. Тіл мүкістігін түзету үшін арнаулы сабақтар жүргізу.
- •Сауат ашу сабақтарының түрлері.
- •Грамматикалық жаттығулар, түрлері және оларға қойылатын талаптар.
- •2. Пунктуацияны оқытудың мазмұны, кезеңдері, принциптері.
- •1. Балалардың сөз қолдануындағы ерекшеліктері.
- •2. Сауаттылыққа үйрету сабақтарының түрлері.
- •1. Сөйлеу тілін байыту мақсатында жүргізілетін сөздікпен жұмыс түрлері.
- •2. Балалардың өздігінен білім алу дағдыларын қалыптастыру.
- •1. Баланың тілі мен ойын дамыту кезеңінде қолданылатын көрнекі құралдар.
- •2. Сауат ашу сабақтарының түрлері.
- •Жазба жұмыс түрлері және оны жүргізу әдістемесі.
- •Әдеби шығармаларды оқып, тыңдату жұмыстары.
- •Баламен жүргізілетін оқу – тәрбие жұмыстарының түрлері
- •2. Балаларды сауаттылыққа үйретуде қолданылатын ойындар.
- •1. Сауаттылыққа үйрету сабақтарында қолданылатын көрнекі құралдар.
- •Балаларға қазақ тілі грамматикасын оқыту жолдары.
- •1. Мектепке дейінгі балаларды тіл дамытуға үйрету заңдылықтары.
- •2. Тіл дамыту әдістемесі пәнінің ұстанымдары.
- •1. Мектепке дейінгі балаларды тіл дамытуға үйретуде қолданылатын әдіс- тәсілдер
- •2. Дұрыс дыбыстау мәдениетіне тәрбиелеу.
- •1. Мектеп жасына дейінгі балалардың сөздік қоры.
- •2. Тіл дамыту жұмыстары жүргізу.
- •1. Тәрбиешінің сөйлеу мәдениетінде қойылатын талаптар.
- •2. Тіл дамыту сабағын меңгерту барысында оқыту технологияларын қолданудың тиімділігі.
- •1. Фонетиканы оқыту әдістемесі.
- •2. Тіл мүкістігін түзету үшін арнаулы сабақтар жүргізу.
2. Пунктуациялық ережелерді оқыту.
Мектеп жасына дейінгі балаларды пунктуацияны оқытуда: танымдық және практикалық мақсат қойылады.
Танымдық мақсат. Пунктуациялық норманы меңгеру үшін пунктуациялық іскерлікті қалыптастыратын пунктуациялық білім қажет. Атап айтқанда:
- пунктуациялық, тыныс белгісінің қызметін ашу;
- пунктуацияның негізгі единицасымен таныстыру;
- тыныс белгілерінің қойылу себептерін білу;
- бағдарламадағы пунктуациялық ережелерді меңгеру.
Практикалық мақсат:
- балалардың пунктуациялық қырағылығын дамыту;
- оқылған ережелерге сай белгілерін қоя білуге үйрету;
- тыныс белгісін қойып, оны дәлелдеу;
- тыныс белгісінен кеткен қатені тауып, оны түзетуге үйрету.
Пунктуация: логикалық, синтаксистік және интонациялық принциптерді басшылыққа алады. Қазіргі пунктуация негізінен семантика-грамматикалық принципке негізделеді. Бұның компоненттері – сөйлемнің мағынасы мен грамматикалық құрылысы (А.Әбілқаев).
Жеке әдістемелік принципке: пунктуацияны синтаксистік құрылымы болады. Құрылымына қарай бір сөзді (қаратпа, қыстырма сөздердің тыныс белгісі: Кел, балалар, оқылық), сөз тіркесі және сөйлем, текст ыңғайында келеді. Тыныс белгісін қоюда мағыналық бөлшектің морфологиялық (одағай, шылау) синтаксистік (үш құрамды, сөйлемдер, қаратпа, қыстырма, бірыңғаймүше т.б.) дыбыстың, интонациялық, мағыналық ерекшелігі (себеп, қарама-қарсылық) болады.
Тыныс белгісі бір ережеге сай қойылады. Әрбір пунктуациялық ережеге тыныс белгісімен бөлінетін мағыналы бөлшек сай келеді. Тыныс белгісін қоюда позитивті және негативті жағдайлар болады. Мысалы: бірыңғай мүшелердің арасына үтір қойылу керек (позитив) егер олар шылаулармен (және) байланысса, (негатив) қойылмайды. Пунктуациялық ұғымдарға: тыныс белгілері, тыныс белгілерінің қызметі, пунктуациялық-мағыналық бөлшек, тыныс белгісін қоюдағы белгілер, пунктуациялық норма, пунктуациялық қате жатады.
ІІ Тест
1. Ана тілін оқыту жүйесіндегі Е.И. Тихеева жасаған теориялық негіз келесі жағдайдан тұрады:
C) Тілдік даму ақыл-ой дамуымен бірге жүзеге асады
2. Е.И.Тихеева балабақшадағы балалардың тілін дамыту жұмысы бойынша негізгі міндеттерді анықтады:
A) Балалардың сөйлеу аппаратын, яғни икемділігін, нақтылығын дамыту
3. Балалар сөйлеуін психологиялық-педагогикалық зерттеу бағыттары (Ф.А. Сохина жіктемесі бойынша):
B) Құрылымдық
4. Балаларды ана тіліне үйрету мәселесін зерттеген Қазақстандық ғалым:
D) Б. Баймұратова
5. Ана тілін оқыту және тіл дамыту сабақтары келесі дидактикалық талаптарға сай келуі қажет:
D) Сабаққа алдын ала дайындалу
6. Ана тілін оқыту және тіл дамыту сабақтары келесі дидактикалық талаптарға сай келуі қажет:
B) Сабақ нақты құрылымы
7. Мектеп жасына дейінгі балалардың тілін дамыту әдістемесі бойынша жіктелген оқыту әдістері:
C) Көрнекі
8. Ана тілін оқыту және тіл дамыту сабақтарында қолданылатын сөздік әдістер: A) Көркем шығармаларды оқу және әңгімелеу
9. Ана тілін оқыту және тіл дамыту сабақтарында қолданылатын репродуктивті әдістер:
B) Көркем әдебиеттерді оқу
10. Мектеп жасына дейінгі балалардың тілін дамытудағы әдістемеслік тәсілдер:
A) Әңгімелеу
ІІІ Талдау:
Фонетикалық талдау жасаңыз: Бұйрықты лезде орындаңдар
Бұйрықты – 8әріп, аралас буын, 2 тасмал
Б- ұяң, шұғыл, ерін фонемасы
Ұ- жуан, еріндік, қысаң.
Й- үнді, ызың, тіл фонемасы, тіл ортасы
Р-үнді, діріл, тіл фонемасы, тіл алды
Ы- жуан, езулік, қысаң
Қ- қатаң, шұғыл, тіл фонемасы, тіл арты
Т- қатаң, шұғыл, тіл фонемасы, тіл алды
Ы- жуан, езулік, қысаң
Лезде – 5әріп, аралас буын, 1 тасмал
Л- үнді, ызың, тіл фонемасы, тіл алды
Е- жіңішке, езулік, жартылай ашық
З- ұяң, ызың, тіл фонемасы, тіл алды
Д- ұяң, шұғыл, тіл фонемасы, тіл алды
Е- жіңішке, езулік, жартылай ашық
Орындаңдар – 10 әріп, аралас буын, 2 тасмал.
О- жуан, еріндік, жартылай ашық
Р- үнді, діріл, тіл фонемасы, тіл алды
Ы- жуан, езулік, қысаң
Н- үнді, шұғыл, тіл фонемасы, тіл алды
Д- ұяң, шұғыл, тіл фонемасы, тіл алды
А- жуан, езулік, ашық
Ң- үнді, шұғыл, тіл фонемасы, тіл арты
Д- ұяң, шұғыл, тіл фонемасы, тіл алды
А- жуан, езулік, ашық
Р- үнді, діріл, тіл фонемасы, тіл алды
№ 7 билет
І Сұрақтар
