96.Психопатиялар, клиникалық жүйесі.

Психопатия интеллект өзгеріуінсіз тұлғааралық қатынас және қоршаған ортаға адаптацияланудың бұзылысына алып келетін туа және жүре пайда болатын мінез-құлықтың тұрақты бұз.ң тобы. Психопатияның түрлі формадағы клиникалық көріністерінің ортақ ерекшеліктері, галлюцинация байқалмайды бірақ жеке иллюзиялық бұзлыстар болуы мүмкін, сенестопатия формасында түйсік бұзылуы, эмоционалды реакц айқын, ашу ыза ұстамасымен, агрессивті әрекеттермен көрінеді, ал кейбіреулерде өзінің толымсыз сезімі, күйзелу, қорқыныш, үреймен көрінеді. Психопатия түрлері : қозғыш, параноидты, шизоидты, психоастениялық, истериялық, аффективті т.б

97.Психопатиялардың әртүрлі түрлерінің клиникалық сипаттамасы.

Қозғыш психопатия – науқастың ойынша құқығы тапталған жағдайда тітіркену, наразылық ж\е ашу көріністерімен, күшті аффект күйімен көрінеді. Айналадағылармен жиі конфликтіге түседі, жиі агрессивті қылықтар жасайды, ұжымдастарымен қатынасы нашар, өзінің бұрыс қылықтарын адекватты бағалай алмайды, өз қылықтарын ақтайтын сылтаулар табуға тырысады.

Параноидты психопатия – аса бағалы ж\е паранойяльді идеялар, мазмұны әрқилы (қатынас, қызғаныш, реформаторлық, шығармашылдық т.б) идеялар дамуына екі фактор ә.е 1) әртүрлі жағдайлар 2) тұлғаның өзіндік қоры. Жұбайлардың адалдығына күдіктер, өз туындысын ұсынғанда қолдау таппау, өз концепцияларына сәйкес келмейтін факторды елемейді, өз нанымдарын дәлелдейтін факторларға фиксацияланады, өз мүмкіндіктері мен қабілеттерін асыра бағалайды, санасын жаулап алады.

Шизоидты п – тұйықтығымен, қарым қатынасқа түспеуімен ерекшеленеді, адамдармен контактіге түсуі өте қиын. Бала кезінде жалғыз, тыныш, байсалды ойындарды ұнатады, ата анасына түгін айтпайды, құрбыларымен тіл табыса алмайды. Екіге бөлінеді: сенситивті (тым өкпелегіш, кек ұстанғыш, сезімтал ж\е өз тарабына бағытталған әділетсіздікті ойлап жүреді) ж\е экспонсивті ( ешкімге құлақ аспайды, өз көзқарасы дұрыс деп есептейді, қарым қатынаста өзін суық ж.е жоғары ұстайды, жқын туыстарына немқұрайлы)

Психоастениялық п - үрейшілдік, өз өзіне сенімсіздік, бала кезінен ұялшақтық, әсершілдік, не істесе де күмандану тән, адамдармен қарым қатынаста жасқаншақ, сенімсіз, бір қадам жасарда олар көп қиналып, ойланып бағалайды, дұрыстығына күдіктенеді.

Истериялық п – жүріс тұрыс формасы сахналықпен, жасандылықпен, өзі басты бірінші жиі ерлік жасаушы рөлде б.ы, болмаған оқиғаларды ойдан құрайды, өзіне көңіл аудартады, ерекше бет әлпетімен, жесттермен, киім киісімен қажет рөлге сәйкестенеді, бұл адамдар көпшіл, өзгелермен жеңіл танысады, қызығушылығы тұрақсыз

Астениялық п – жоғары шаршағыштық, бір іске ұзақ уақыт зейін қоя алмау б.т, зейін бұзылады, еңбекке қабілеті төмендейді, өзінің ішкі сезімдеріне жоғары назар аударады, ішкі дүниесіне құлақ салады.

98.Стреске реакция және бейімделудің бұзылуы. Төтенше жағдайлар кезінде психикалық бұзылыстар

1) Психикалық реакциялар – бұл интенсивті жағдайлық реакция, қорқыныш тудыратын тітіркендіргіштерге жауап рекциясы, дискомфорт тудырады. Қарапайым қорқыныштар бес түрге бөлінеді: 1) жануарлардан қорқу 2) қаннан, егулер, жарақаттардан қорқу 3) аурудан қорқу (сифилофобия, спидофобия, канцерофобия) 4) табиғаттық апаттан, судан қорқу 5) жағдайлардан, кеңістіктен қорқу ж\е даладан, қоғамнан қорқу (агрофобия), сахнадан қорқу (социофобия), кірден қорқу (мизофобия)барлық нәрседен қорқу (панфобия)

2) Кризисті реакциялар – 1) қалыпты өмір сүруінің бұзылысы (ұйқы, тәбет бұзылысы), өмірлік қателіктер 2) регрессия бұл қоршаған ортаға психологиялық тәуелділік, қолдау күту, психологиялық қорғансыздық. Екі типі бар: интрузивті (жабысқақ- психикалық жарақат әсерінен м: зорлаудан). Репрессивті (үнсіздік- жасыру, болған жағдайды ұмытқысы келу)

Бейімделудің бұзылуы (психодезадаптация)- клиникалық деңгейіне байланысты келесі варианттарды ажыратады: 1) патохарактерлік 2) невротикалық 3) психосомаьтикалық. Принципі б\ша : салыстырмалы тұрақты емес (қысқа уақыт, ұзаққа бармайды), үздіксіз тқрақты (жылына екі реттен көп). Психодезадаптацияның көріністері: 1) астеникалық варианты а) физикалық әлсіздік б) психикалық ә 2) дистемиялық варианты-уайымшылдық, урей, дискомфорт, қанағаттанбаушылық, пессимизм (ұзақтығы бір екі тәулік) 3) психовегетативті вариант – тершеңдік , әлсіздік, тахикардия, бас айналу, гипергидроз

Төтенше жағдайлардағы стрестік бұзылыстар. Әлеуметтік жағдайдағы төтенше бұзылыстар, радиациялық фобиялар, әскери шаршағыштық. Синдромдар: Вьетнам, Ауған, Шешен соғыстары. Төт.жағд.әсер.б\н.псих.бұз: жедел (өзінің өміріне қауіп төнсе, жақындарының өлімі) екінші кезеңде – дүние мүлкін жоғалту, кредит т.б.