- •Тыныс-жүрек жансақтауы
- •Кқб клиникалық негізгі критерилері.
- •Шұғыл емнің қағидалары.
- •Дәрігерлік алғашқы көмек.
- •Тыныс жолдары өткізгіштігін қалыптастыру.
- •М едперсонал болса Медперсонал жоқ кезде
- •Ж үректің тура емес массажы мен жасанды тыныстандыру
- •2 00 Дж разрядпен дефибрилляция
- •Асистолия кезіндегі дәрігердің емдік тактикасы.
- •Жүректің тура емес массажы мен жасанды тыныстандыру
- •Венаға адреналин 1:10 000 0,5 – 1 мг егу
- •Қарыншалар фибрилляциясын емдеу.
- •Қарыншалар фибрилляциясы (қф) немесе
- •Тамыр соғысынсыз қарыншалық тұрақты
- •Тахикардия (қт) кездеріндегі дәрігердің емдік тактикасы.
- •Коронарлық жіті синдромды ауруханаға дейінгі этапта емдеу.
- •Өкпеде айқын тоқыраудың жоқ және орталық венозды қысымның жоғары емес кездерінде –
- •«Өкпе шемені» емдік-диагностикалық алгоритмі.
- •Өмірге қауіпті жүрекшелік аритмия
- •Ав жүйесімен байланысты өмірге қауып төндіретін ырғақ және өткізгіштік, екі түрлі болуы мүмкін: а) тахикардия; б) блокадалар.
- •Қарыншалық аритмия - бұл өмірге қауыпты ырғақтың бұзылыстарының негізі. Оның емі мен алдын алу шаралары туралы көптеген басылымдар бар.
- •Пароксизмалдық қарыншалық тахикардия
- •Wpw синдромы
- •Жылдамдатылған идиовентрикулярлы ырғақ
- •Жүрекшенің пароксималдық жыпылықтауы
- •Сурет. 2. Жүрекшелік жыпылықтау пароксизмінің емдеу алгоритмі (қарынша тахисистолиясымен)
- •Пароксизмалдық жүрекшелік тыпырлау
- •Пароксизмалдық қарыншалық тахикардия
- •Пароксизмалық аритмиялардың профилактикасы
- •Өмірге қауыпты тахиаритмия: емдеу және алдын алудың негізгі жолдары
- •Гипертониялық кризді алдын алу
- •Жүректің сыртқы массажы
- •II кезеңі:
- •Жедел өкпелік жүрек (жөж)
- •Менингит
- •Есінен айырылу
- •Диабет кезіндегі комалар.
- •Эпилепсиялық статус
- •Организмнiң белсендi детоксикациясының әдiстерi
- •Уланулардың кең тараған түрлерiнiң симптоматикасы мен ол кездегi шұғыл жәрдем.
- •Жедел уланулардың арнайы емi
- •Организмнің жауап реакцияларын анықтау (есекжем, Квинке ісігі, анафилаксиялық шок).
- •Ішкі қан кетулер кезіндегі шұғыл көмек
- •Госпитализацияға дейінгі этаптағы қан кетуді бағалау (Горбашко а.И., 1983)
II кезеңі:
Осы шаралар, глюкокортикоидтың мөлшері жоғарлайды. Сонымен қатар, біруақытта әртүрлі глюкокортикоидтарды енгізуге болады.
Егер әр 1,5-2 сағат ішінде «мылқау өкпе» суретін қайтара алмаса, бронхтардың лаважын жүргізу керек:
Виадрилмен (5% ерт.10-12 мг/кг) сулы наркоз, Листенонмен миорелаксация, Фторотан Азот қышқылы және Оттегі мен негізгі наркоз (1:2)
30-35оС жылытылған, Рингер ертіндісі және Натрий гидрокарбонатының 1,4% ертіндісімен бронхоскоп арқылы бронхтарды шаю, ӨЖВ, бронхтардан аққан сұйықтықтарды сорып алу.
лаваждан кейін бронхтың ішіне 1 мл преднизолонды, 2 мл 2,4% ерт Эуфиллин, 2 мл 0,5% Новокаин ерт енгіземіз.
Коргликонның 0,06% ертіндісінің 0,5-1 мл немесе Строфантиннің 0,05% ертіндісінің 0,3-0,5 мл к/т
Лидокаинның 2% ертіндісін перидуралды енгізу (Тримекаин 2,5% ерт) Д3-4 деңгейінде әр 2-3.с 2-8 мл ұзақ уақыт бойы 6 тәулік.
Демікпелік статусты қайтару үшін паратрахеалды новокаиндық блокаданы қолдануға болады: трахеяның үстінен ортаңғы сызықтан екі көлденең сауақ мойылдырық ойығынан жоғары жергілікті анестезия иненің трахеяның бір сақинасына тірелгенге дейін енгіземіз. Сақинаның жиегінен ине трахеяның бүйірімен өтеді, оның ортаңғы сызығына дейін. 0,25% Новокаинның 60-80 мл ертіндісі енгізіледі. Инені дұрыс орналастырғанда ерітінді бос түседі.
өкпе вентиляциясы, бронхтардың лаважы, Лидокаинды перидуралды енгізу. (Тримекаин)
препараттарды инфузиялық енгізу, ІІ және ІІ кезеңдердегі енгізу. Преднизолонның 150-180 мг бастапқы дозасы.
Ескеру! АҚ төмендеген Норадреналин және Мезатонды қолдануға болмайды (бронхоспазмды шақырады). Дофамин немесе Добутрекс қолдану (баяу), глюклокортикоидтар.
Демікпелік статустың анафилактикалық түрлері.
Аллергенмен байланыс кезіндегі асфиксия және тоталды бронхоспазмға әкелетін, анафилактикалық реакцияның гиперергиялық түріне негізделген бірден демікпелік статустың дамуы.
Шұғыл ем:
Адреналиннің 0,1% 0,5 мл ертіндісін ағыммен және 0,5 мл к/т 250 мл изотониялық ертіндімен тамшылатып енгізу. Егер препаратты к/т енгізудің мүмкіндігі болмаса, оны тілдің астына енгізу керек (ине кеңірдекке немесе иектен екі көлденең саусақ төмен ортаңғы сызықтан 3-4 см тереңірек енгізіледі).
120-150 мг Преднизолонды к/т ағыммен және 5% глюкоза ертіндісінің 120-150 мг к/т тамшылатып, немес 250-375 мг Гидрокартизонды к/т енгіземіз
Атропиннің 0,5-1 мл 0,1% ертіндісін к/т 10 мл изотониялық ерітіндімен
Эуфиллиннің 10 мл 2,4% ертіндісін к/т баяу
2 мл Димедролды (Пипольфен, Супрастин) + 0,25% Дроперидолдың 1-2 мл ертіндісін к/т
Фторотандық наркоз, ӨЖВ, өкпенің массажы (тыныс шығарған кезде кеуде клеткасының ығысуы)
4% Натрия бикарбонатының 150-200 мл ертіндісін к/т тамшылатып
Гепариннің 10-15 000 бірлігін к/т
Төмен АҚ сақталған кезде Дофамин немесе Добутрексті қолдану.
Жедел өкпелік жүрек (жөж)
ЭКГ-дағы белгілері: ЖЭӨ оңға қарай ығысуы, III, а VF, V1-2 әкетулерінде жоғары және Р тісшесінің тарылуы, Гисс шоғырының оң аяқшысының блокадасы дамуы мүмкін, SIQIII комплекстері пайда болуы мүмкін.
ЖӨЖ себептері:
Спонтанды пневматорокс
Белгілері:
кеуде клеткасындағы кенеттен қарқынды ауырсыну
ентігу, құрғақ жөтел
бозғылттық, цианоз
тахикардия, АҚ төмендеуі, тершеңдік
науқастың мәжбүрлі қалпы (отырған)
зақымдалған жақ тыныс алу актісінде қалып отырады, қабырға аралық ісінеді. Пальпация кезінде зақымдалған жақтан дауыс дірілі әлсіреген, перкуссияда – тимпанит, аускультацияда – тыныс әлсіреген немесе тыныстың болмауы, бронхофония болмайды.
Жүрек шекарасының сау жаққа қарай ығысуы
Рентгеологиялық белгілері: зақымдалған жақтан өкпе суретінің болмауы, коллабирленген өкпе, диафрагманың төмен түсуі және оның күмбезінің қалыңдауы, жүрек көлеңкесінің сау жақа қарай ығысуы
Шұғыл ем:
Отырған немесе жартылай жатқан кезде тыныштықпен қамтамасыз ету
Промедолдың 2% ертіндісінің 1.2 мл немесе Морфиннің 1% ертіндісінің 1 мл+Димедрол 1% ертіндісінің 1.2 мл (Супрастиннің 2% ертіндісі немесе 2,5% Пипольфен ертіндісінің 2 мл), Анальгиннің 50% ертіндісінің 2.4. мл к/т.
Кордиаминнің 2 мл к/т немесе 10%Сульфокамфокаинның 2 мл ертіндісі
оксигенотерапия
плевра қуысының дренажы. Қабырғаның жоғарғы жиегі бойынша ортаңғы-бұғаналық сызық бойынша ІІ - қабырға аралыққа алдын ала Новокаинның анестезиясын енгізгеннен кейін кең қуысты инені енгіземіз. Ауаны инеге өткізгіш арқылы жалғасқан шприцпен сорып аламыз.
0,05%Строфантин ертіндісінің 0,5 – 0,75 мл немес 0,06% Коргликон ертіндісінің 1 мл изотониялық Натрий хлорының 10 мл ертіндісімен к/т енгіземіз.
АҚ төмендеген кезде – Полиглюкин немесе Реополиглюкиннің 400 мл- 1.2.мл 1% Мезатона ертіндісімен, немесе 0,2% Норадреналин ертіндісімен, немесе 4 мл 5% Дофамин ертіндісімен.
Жөтелген кезде – Кодеин 0,015 немесе Дионин 0,01 2-3 рет күніне.
Плевралдық дренаждың нәтижесіздігінде – хирургиялық ем.
Өкпе артериясының тромбоэмболиясы
белгілері:
Ауыр түрі:
кеудедегі кенеттен ауырсыну
тұншығу, «чугунды» цианоз
шок, естен тануы мүмкін
ЭКГ – да V5-6 әкетулерінде терең S1, терең QIII, Гисс шоғырының оң жақ аяқшасының блокадасы пайда болады, III, а VF, V1-2 әкетулерінде Т тісшесі теріс немесе жазылады, Гисс шоғырының оң аяқшасының блокадасы пайда болады, Р-pulmonale анықталынады, аVR әкетулерінде rR комплексі болады.
өлім бернеше секунд пен минут ішінде пайда болады.
Орташа ауырлық түрі:
кеудесіндегі ауырсыну
минутына 30-40 дейінгі ТӘЖ мен ентігу
тахикардия, АҚ төмендеуі, акроцианоз
жедел оң жақ қарыншалық жетіспеушілік (мойын веналарының ісінуі, Глиссондық капсулалардың созылуы және бауырдың ұлғаюы нәтижесіндегі оң жақ қабырғасының ауырсынуы)
дене температурасының жоғарлауы
қан қақыру (кеш белгі)
ұсақ көпіршікті сырылдар, плевраның үйкеліс шуы екінші күннен бастап
мүмкін ЭКГ-өзгерістер (қараңыз «Ауыр түрін»)
рентгенологиялық белгілері (өкпе артериясының конусының ісінуі, өкпе түбірінің кеңеюі, өкпе алаңының жергілікті ағаруы, зақымдалған жақта диафрагма күмбезінің жоғары тұруы. өкпе инфаркты дамыған кезде - инфильтрация).
Жеңіл түрі. әртүрлі нұсқауларда өтеді:
АҚ төмендеуімен, тершеңдікпен, тахикардиямен жүретін пароксизмалды ентігу (жиі жүрек демікпесінің көрінісі түрінде).
Ауаның жетіспеушілк сезімімен коллапс немесе қайталанған естен танулар.
Белгісіз себепті қайталанған пневмония.
Операциядан кейінгі науқастарда, босанғаннан кейін, бактериялды эндокардиттің болуында, жыпылық аритмиясында, мәжбүрлі гиподинамиясы(инсульт, миокард инфаркты, ауыр жүрек жетіспеушілігі және т.б) бар науқастарды және тромбофлебит кезінде жазылған симптомдар дамыса ӨАТЭ туралы айтуға болады.
Шұғыл ем:
Фентанилдің 0,005% ертіндісінің 2-3 мл (Промедол 2% 1-2 мл немесе Морфин 1% ерт 0,5-1 мл)+Дроперидол 0,25 ерт 2-3 мл + Димедрол 1% ерт (Супрастин 2% ерт немесе Пипольфен 2,5% ерт) 1-2 мл к/т;
Стрептодеказа 3 млн ФЕ шприцпен к/т 40 мл Натрий хлорының изотониялық ертіндісі, немесе Стрептокиназа (Стрептаза, Авелизин) 1,5 млн ЕД к/т тамшылатып 30 минут бұрын 100 мл изотониялық ертіндіні к/т тамшылатып (алдын ала к/т 30-60 мл Преднизолонды енгізу), немесе Урокиназа 2 млн ЕД к/т 10-15 минут бұрын изотиниялық ертіндімен(немесе шприцпен к/т 1,5 млн ЕД, ал 1 млн ЕД 1 сағат бұрын к/т тамшылатып), немесе Анизолирленген Плазминоген – Стрептокиназа Белседірілген комплекс (АПСБК) 30 мг к/т 5 мин бұрын (алдын ала 30 мг Преднизолонды енгізу), немесе Плазминогеннің Тіндік Активаторы (ПТА, Актилиз) 100 мг (10 мг к/т ағыммен, сосын 50 мг к/т тамшылатып 1 сағат бұрын және 2 сағат бұрын 40 мг к/т тамшылатып);
Гепарин 10-15 000 ЕД к/т, слсыг к/т тамшылатып 1 000 ЕД/с бірлікпен (24 000 ЕД/сут) 4-5 тәу немесе 5-10 000 ЕД т/а әр 6с 7-8 күн ақырындап қайтарулармен. Гепаринді қайтарар алдында 3-5 күн бұрын тура емес антикоагулянттарды қайтарады (Фенилин, Синкумар) 3 ай немесе одан жожоғары.
Фибринолитикалық және антикоагулянтты препараттарды құю кезінде ӨАТЭ кезіндегі қан қақыру қарсы көрсеткіш бола алмайды;
Антиагреганттар: Тиклид 0,2 2-3 рет тәулігіне, немесе Трентал 0,2 3 рет тәулігіне 1-2 апта, содан кейін 0,1 - 3 рет тәулігіне, немесе Аспирин 125 мг тәулігіне 6-8 ай;
Эуфиллин 2,4% ерт. 5-10 мл к/т 5-10 мл 2% Новокаин ерт. (егер систолалық қан қысымы 100 мм.сын.бағ төмен болғанда енгізбейді), Но-шпа немесе Папаверина гидрохлоридының 2% ерт 2 мл к/т әр 4 с, Строфантин 0,05% ерт 0,5-0,75 мл, немесе Коргликон 0,06% ерт 1-1,5 мл к/т 20 мл изотониялық ертіндімен;
Реополиглюкинің 400-800 мл к/т. АҚ төмендеген кезде Допминді қосамыз(Дофамин) 5% ерт 4-8 мл немесе Норадреналин 0,2% ерт (Мезатон 1% р-р) 2-4 мл, Преднизолон 3.2 мл (60-90 мг) к/т енгізу;
Лазикс 40-60 мг к/т;
Оксинегенотерапияны 100% ылғандандырылған Оттегімен, қажет болған жағдайларда трахеяның интубациясы;
антибиотиктер;
өкпе бағанасы немесе негізгі тармақтарының тромбоэмболиясы кезінде хирургиялық ем (эмболэктомия) при тромбоэмболии легочного ствола или его главных ветвей.
Өкпе артериясының тромбогенді емес эмболиясы
ауалық эмболия: жаралану, операция, жүректі зондтау, к/т құйулар.
Кессондық ауру кезіндегі газды эмболия, декомпенсация
б) жарақаттар кезіндегі майлы эмболия
в) бүйректің гипернефроидтты қатерлі ісігі кезіндегі ісіктік эмболия
г) паразитарлы эмболиялар (эхинококкоз, аскаридоз)
