- •«Unix (Linux) операциялық жүйесі» пәнінен оқу тәжірибесі бойынша тәжірибелік жұмыстар жинағы
- •2014-2015 Оқу жылы
- •«Unix (Linux) операциялық жүйесі» пәні бойынша оқу тәжірибесінен күнтізбелік-тақырыптық жоспардан үзінді
- •Тәжірибелік жұмыс №1,2,3
- •Командалар
- •Командалар не істей алады? unix жүйесінін сыртқы келбеті бағдарламаларды және жүйенін саймандық құралдарын тұрады. Олар функцияларға бөлінеді:
- •Файлдық жүйе
- •Символдық каналдын байланысы – бұл файл басқа файлдарды көрсетеді.
- •Unix қабықшалары
- •Unix ож-де еңгізу/шығару жүйелерімен жұмыс
- •Unix командалары қателерді арнайы шығару жүйесіне шығарылады (standard error)
- •Бақылау сұрақтары:
- •Тәжірибелік жұмыс № 4,5,6
- •Ядро модульдері
- •Ядромен арақатынас принциптері.
- •Файлдық жүйе
- •Символдық каналдын байланысы – бұл файл басқа файлдарды көрсетеді.
- •Файлдық жүйенің мысалы
- •Жүйелік буферизацияның енгізу – шығару принциптері
- •Енгізу – шығаруды басқаруға арналға жүйелік шақырулар
- •Тәжірибелік жұмыс № 7,8,9
- •2. Кейбір жиі қолданылатын командалар:
- •Pwd ағымдағы директорияның атын алу
- •Cd ағымдағы директорияны өзгерту
- •Ls Каталогты басып шығару
- •Rm Файлды немесе директорияны жою.
- •Mkdir Директория құру
- •Chmod Файлға ену құқығын өзгерту.
- •Файл типтері
- •Тапсырмалар: cat, cd, cp, cut, echo, find, grep, head, ln, ls, mkdir, mv, paste, pwd, sort, tail, tar, touch, uniq, wc командаларымен жұмыс. Жүйеге кіргеннен кейінгі командалық жол
- •1. Cat файл-аргументтерді стандартты шығаруға жинақтау немесе шығару арқылы келесі команданы орындап нәтижені көріңіз
- •2. More, pg Файлды жол бойынша көру әрекетін орындаңыз.
- •3. Cp Файлдарды көшіру командасын пайдалану арқылы «файл1»-дің көшірмесін «файл2»-ге көшіру әрекетін орындаңыз
- •Тәжірибелік жұмыс № 10,11,12 Курс тақырыбы: 1.2. Linux/unix ож файлдық жүйесі
- •Енгізу – шығарудың жүйесіне
- •Unix файлдық жүйенің негізгі каталогтар
- •Файлдық жүйе
- •Қалыпты (стандартты) бумалар
- •Тіркеу параметрлері
- •Ntfs рұқсаттылығы
- •Ntfs рұқсатын қолдану
- •Unix операциялық жүйенің файлдары
- •1.Командаларды пайдаланып операциялық жүйе туралы ақпараттарды көрсетіңіз.
- •Тәжірибелік жұмыс № 13,14,15 Курс тақырыбы: 1.4. Желі конфигурациясын орнату
- •Терминал
- •Теркеу ат алу
- •Тіркеу процедурасы
- •Тәжірибелік жұмыс № 16,17,18
- •1.5 Тақырып. Linux/unix ож администрациялау жүйесі
- •Қолданушы командалар не істей алады? unix жүйесінін сыртқы келбеті бағдарламаларды және жүйенін саймандық құралдарын тұрады. Олар функцияларға бөлінеді:
- •Символдық каналдын байланысы – бұл файл басқа файлдарды көрсетеді.
- •Сұрақтарға жауап беріңіз.
- •Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.
- •2. Командный язык ос unixАвторлары:Ктитров с.В., Овсянникова н.В. 2007
Теркеу ат алу
Тіркеу ат – бұл ат арқылы UNIX жүйесі сізді өкілетті пайдаланушысыма деп тексереді. Теркеу ат тек қана жүйеге кіргенде жазылады. Теркеу ат 3 – 8 символдан тұрады. Ол әріптен, сандардан тұрады, бірақ саннан басталмайды.
Мысалы: startship
mary2
jmrs
Тіркеу процедурасы
login: көмегі шыққан кезде тіркеу атын енгізініз және <RETURN> баытрмасын басыңыз. Мысалы тіркеу аты startship, онда теркелу жолы келесідей болады:
login: startship<CR>
егер сіз қате жіберсеңіз онда @ символ немесе <BACKSPACE> батырма арқылы оны жөндей аласыз.
Пароль
Енді жүйе парольді енгізуге көмек көрсетеді. Парольді енгізіңіз де <RETURN> батырмасын басыңыз. UNIX жүйесі парольді экранда көрсетпейді. Жүйге кірген кезде келесідей жол шығады:
login:startship
password:
UNIX system news
$
Егер қате жіберсеңіз,онда келесідей хабарлама шығады:
login incorrect
Содан кейін кіруге екінші мүмкіндік береді:
login:startship<CR>
password:
login incorrect
login:
егер сіз ешқашан да жүйеде тіркелмеген болсаңыз онда келесідей болады:
login:startship<CR>
password:<CR>
Your password has expired
Choose a new one
Old password:<CR>
New password:<CR>
Re-enter new password:<CR>
$
1-деңгей тапсырмалары:
Linux операциялық жүйесіндегі қай каталогта керекті бағдарламалар мен командалар орналасқан?
а) /bin б) /dev в) /lib г) /mnt
Төменде көрсетілген командалардың қайсысы берілген жолдағы файлды іздейге және оны экранға оны көрсететін команданы көрсетіңіз? а) cat; б) less; в) grep; г) cp
mv file1 file2 келесі команданы орындағанда қандай әркеттер орындалады? а) копирует file1 көшіріп және file2құрады; б) file1 –ді file2-ге атын ауыстырады; в) file2 құрвп және file1 жояды; г) file1 және file2мен салыстырады
Какая команда текстового редактора vi позволяет удалить символ в позиции курсора и сдвинуть следующие за ним символы влево? а) x; б) X; в) D; г) dd
Мәтінді сақтамай vi мәтіндік редактордан қалай шығып кетуге болады? а) q: б) :q! в) :wq г) :w
chmod –aw readme.txt осы каманданы орындау барысында readme.txt файлына қандай мүмкіншілік береді? а) –rwxrwxrwx б) –rwxrwxr-x в) –r--r--r-- г) –rw-rw-r—
Компьютерді қайтадан жүктеу үшін төменде көрсетілген командалардың қайсысын қолдану керек? а) halt б) shutdown в) reboot г) shutdown –h 0
Үй каталогы (домашний каталог)қалай айқындалады ? а) / б) ~ в) .. г) $
Тесттің жауаптары:
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
а |
в |
б |
а |
б |
в |
в |
б |
2-деңгей тапсырмалары:
Linux операциялық жүйенің негізгі каталогтары берілген. Осы каталогтарың әрқайсысының жаныан атқаратын қызметін жазып толтырыңыз?
Аты |
Сипаттамасы |
/ |
{түпкі каталог} |
/bin |
Ең қажетті командалар мен файлдардың орналасу |
/boot |
Linux ядросы, операциялық жүйені жүктеуде қажет |
/dev |
Файл құрылымдары |
/etc |
Жүйенің файлдарды конфигурациялау |
/home |
Пайдаланушының үй каталогы |
/lib |
Ядроның модулдері |
/opt |
Қосымша бағдарламалық пакеттер |
/proc |
Информация, касающаяся ядра; управление процессами |
/root |
Домашний каталог пользователя root |
/sbin |
Жүйелік командалар |
/tmp |
Уақытша файлдар |
3-деңгей тапсырмалары:
Пайдаланушының үйдің тізімдемелері
Теркелуде болатын проблемалар
Проблема |
Себебі |
Әрекеттер |
Мәнсіз символдар |
Жылдамдық дұрыс қойылмаған |
<RETURN> немесе <BREAK> батырмаларын басу |
Енгізу/шығару үлкен әріптермен беріледі |
Терминал үлкен әріптерге қойылған |
Жүйеден шығыңыз да терминалды кіші әріпке қойыңыз |
енгізу үлкен әріптерден, шығару кіші |
CAPS батырмасы |
CAPS батырмасын басыңыз |
Енгізу екі рет жазылады |
Терминал полудуплекстық режимге қойылған |
Тернималға дуплекстық режимдіқосыңыз |
ТАВ батырмасы дұрыс істемейді |
Табуляция дұрыс қойылмаған |
Енгізініз: stty -tabs |
Ескерту: көптеген проблемалар терминалды дұрыс қойманғандықтан шығады.
