26.Төтенше жағдайлардың жүйеленуі, мысал келтіріңіз

Төтенше жағдайлар дегеніміз адамдардың қаза болуына әкеп соғатын немесе әкеп соғуы мүмкін,олардың денсауылғына,қоршаған ортаға және шаруашылық жүргізу объектілеріне нұқсан келтірген немесе келтіруі мүмкін,халықты шығынға ұшыратып,тірішлік жағдайын бұзған авария,зілзала енмесе апат салдарынан болған белгілі бір аумақта туындаған жағдай.Төтенше жағдайлар үш негізгі белгі бойынша жіктеледі:пайда болу саласы бойынша,ведомстволық қатыстылығы бойынша,аймақтық таралуы бойынша. Пайда болу саласы бойынша олар табиғи,техногенді,жанжалды болып бөлінеді.Табиғи төтенше жағдайға:жер сілкінісі,вулкан,сел, көшкін,құрғақшылық дауыл,құйын т.б Техногенді сиапттағы төтенше жағдайға:транспорттық авариялар,өрттер,ғимараттардың кенеттен құлауы,электр энергетикалық жүйелердегі авариялар жатады.

Жанжалды сипаттағысына қарулы шабуылдар,кейбір аймақтағы толқулар жатады.

Ведомстволық қатыстығы бойынша мыналарға бөлінеді:құрылыста,өндірісте,көлікте, ауылшаруашылығында,орман шаруашылығындат.б.болатын жағдай жатады.

Аумақтық таралуы бойынша:объектілік,жергілікті,аймақтық,кең ауқымды болып бөлінеді.Бұл негізі зардаптардың таралу аймағы бойынша жүйеленген.

27.Төтенше жағдайлардың зардаптары

Төтенше жағдайлар дегеніміз адамдардың қаза болуына әкеп соғатын немесе әкеп соғуы мүмкін,олардың денсауылғына,қоршаған ортаға және шаруашылық жүргізу объектілеріне нұқсан келтірген немесе келтіруі мүмкін,халықты шығынға ұшыратып,тірішлік жағдайын бұзған авария,зілзала енмесе апат салдарынан болған белгілі бір аумақта туындаған жағдай.Пайда болу саласы бойынша олар табиғи,техногенді,жанжалды болып бөлінеді.Төтенше жағдайлардың басты көрсеткіші бүлдіру процесстерінің жиілігі болып табылады;бұл процесстерді қалыпқа еклтіру үшін қосымша күш пен қаражатты тарту және айрықша шешім қабылдауды талап етеді.Анықтамасында айтылып кеткендей бұл төтенше жағдайлардың негізгі зардаптары адам шығынына, материалдық шығынға,адамдардың денсаулығының бұзылуына,қоршаған ортаға нұқсан келтіреді.

28. Өнеркəсіп объектілеріндегі ақ жəне тж құрылымы, қызметі.

Азаматтық қорғаныс (АҚ)- бұл басқару органдарының мемлекеттік жүйесі және бейбіт соғыс уақыттында халықты шаруашылық объектілерін және ел аумағын осы заманғы зақымдау құралдарының, табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдай факторларының зақымдағыш әсерінен қорғау мақсатында өткізілетін жалпы мемлекеттік шаралардың жиыны.

Төтенше жағдай дегеніміз адамдардың қаза табуына әкеліп соққан немесе әкеліп соғуы мүмкін, олардың денсаулығына, қоршаған ортаға және шаруашылық жүргізуші объектілерге нұқсан келтірген немесе келтіруі мүмкін, халықты едәуір дәрежеде материалдық шығындарға ұшыратып, тіршілік жағдайын бұзған немесе бұзуы мүмкін авария, зілзала немесе апат салдарынан белгілі бір аумақта туындаған жағдай. Төтенше жағдай 2-ге бөлінеді: Табиғи сипат -дүлей зілзала (жер сілкінісі, сел, көшкін, су тасқыны және басқалар), табиғи өрт, індеттер мен малдың жұқпалы аурулары, ауылшаруашылық өсімдіктерінің және ормандардың кеселдері мен зиянкестері арқылы зақымдануын туғызатын ТЖ-лар. Техногендік сипат - өнеркәсіп, көлік авариялары және басқа да авариялар, өрт (жарылыс), күшті әсер ететін улы, радиоактивті және биологиялық жағынан қауіпті заттарды тарататын (тарату қаупі бар) авария, үйлер мен ғимараттардың кенеттен қирауы, бөгендердің бұзылуы, тіршілікті қамтамасыз ететін электр-энергетика және коммуникация жүйелеріндегі, тазарту құрылыстарындағы авария .