Тақырып №9: жжіә шартты-рефлекстік қызметі, оның нейрофизиологиялық механизмдері. Қыртыстық тежелу түрлері. Жжіә типтері. I және II сигналдық жүйелер.

Оқыту мақсаты:

1.ЖЖІӘ шартты-рефлекстік қызметі, оның нейрофизиологиялық механизмдері туралы білімді қалыптастыру

2. Ми қыртысының шартты – рефлекстік іс-әрекеті туралы білімді қалыптастыру

3.Қыртыстық тежелу және оның түрлері туралы білімді қалыптастыру

4.ЖЖІӘ типтері және I және II сигналдық жүйелер туралы білімді қалыптастыру

5. Шартты қарашық рефлексін тудыру дағдысын қалыптастыру

Оқыту міндеттері:

1. Уақытша байланыстың түзілуінің нейрофизиологиялық механизмдерінің маңызын ашу

2. Қыртыстық тежелу түрлерімен танысу

3. ЖЖІӘ типтерімен танысу

4. И.П. Павлов бойынша I және II сигналдық жүйелер туралы біліммен танысу

Тақырып бойынша негізгі сұрақтар:

1. Шартты рефлекстердің жіктелуі.

2. Шартты рефлекстерді қалыптастыру ережелері.

3. Шартты және шартсыз рефлекстердің орталықтары.

4. Уақытша байланыстың пайда болу механизмдері.

5. Қыртыстық тежелу

6. ЖЖІӘ типтері

7. 1 және 2 сигналдық жүйелер

Оқыту және үйрету әдістері: Аралас түрде

(тақырыпты ауызша талқылау, тәжірибелік жұмыстарды талдау және орындау, клиникалық физиологиялық әдістерді игеру, жұмыс хаттамасының толтырылуы):

Тәжірибелік жұмыстар:

• Адамда шартты көзқарашық рефлексін қалыптастыру

• Адамда шартты тыныс алу рефлексін қалыптастыру

Әдебиеттер:

Негізгі: .

1.Сәтбаева Х.Қ., Өтепбергенов А.А., Нілдібаева Ж.Б. Адам физиологиясы (Оқулық). - Алматы, Издательство «Дәуір», 2005, 663 б.

2. Қалыпты физиология. Студенттерге арналған әдістемелік нұсқаулар /Жауапты ред. Махамбетова М.Б., Жумакова Т.А., Байжанова Н.С. – Алматы, 2007.

3.Физиология человека: Учебник /Под ред. В.М.Покровского, Г.Ф.Коротько. – 2-е изд., перераб и доп. – М.: Медицина, 2003. – 656 с.

Қосымша:

1.Рымжанов К.С., Төленбек И.М. Адам мен жануарлар физиологиясы. Оқулық. Ы.Алтынсарин атындағы қазақтың білім академиясы, Алматы, 2000.

2.Қалыпты физиологиядан тәжірибелік сабақтарға жетекшілік нұсқаулар./ Сайдахметова А.С., Рахыжанова С.О. Семей, 2006 г. - 174 бет.

3.Нормальная физиология. Учебник./Пол ред.В.П.Дегтярева, С.М.Будылиной. – М.:ОАО Медицина, 2006.

4.Нормальная физиология: Учебник./ Под ред. Р.С.Орлова, А.Д.Ноздрачева. - М.:Геотар- Медиа», 2006.

5.Нормальная физиология; Учеб.пособие. /Под ред.В.А.Полянцева. – М.:Медицина, 1989

Студенттің білімін бағалау:

«ҚазҰМУ студенттерінің құзіреттілік деңгейін бағалау ережесіне» сәйкес, МАКО и НСРМО Орталығының ұсынысымен тәжірибелік сабақтар бағаланады

1. «Білімі» құзіреттілігі – ауызшажәне жазбаша сұрақ-жауаптар, тестілеу (сұрақтар мен тестілер тізімі төменде)

2. «Тәжірибелік дағдылар» құзіреттілігі- студенттерде

« Шартты қарашық рефлексін тудыру » дағдылары бойынша білімдерін бағалау

Бақылау сұрақтары:

1. Шартты рефлекстердің жіктелуі.

2. Шартты рефлекстерді қалыптастыру ережелері.

3. Шартты және шартсыз рефлекстердің орталықтары.

4. Шартты және шартсыз рефлекстердің айырмашылықтары.

5. Уақытша байланыстың пайда болу механизмдері.

6. Адамда шартты көз-қарашық рефлексін қайтып қалыптастырады?

7. Адамда шартты тыныс алу рефлексін қайтып қалыптастырады?

8. Қыртыстық тежелу және оның түрлері.

9. ЖЖЖ типтері

10. 1 және 2 сигнальдық жүйелер

Тестер бойынша бақылау:

1. . Жарық жарқ еткенде қабақты қағу қандай рефлекс болып табылады?

A. Шартты B. Шартсыз C. Жасанды D. Вегетативті E. Кешіктірілген

2.Күрделі шартсыз рефлекстердің кешені қалай аталады?

A. динамикалық стереотип

B. инстинкт

C. шамамен бағдарлы зерттеу реакциясы

D. шартты рефлекстік аудара қосу

E. кері афферентация

3. Шартты рефлексті шартсыз нығайтушы ретінде қолданңанда пайда болатын рефлекс:

A. динамикалық стереотип

B. инстинкт

C. екінші реттік шартты рефлекс

D. бірінші реттік шартты рефлекс

E. бағдарлау рефлексі

4. Бас миындағы жаңа қыртыстың қатысуы нені қалыптастыру үшін қажет...

A. инстинкті

B. бағдарлау реакциясын

C. шартты рефлексті

D. тағамдық шартсыз рефлексті

E. шектен тыс тежелуді

5. Қандай рефлекстің салдарынан старт алдында жүгірушінің тыныс алуы жиілейді?

A. Бағдарлау B. Шартты C. Статокинетикалық D. Шартсыз E. Қорғаныс

6. Шартты рефлекстерді қалыптастырғанда шартты тітіркендіргіштің биологиялық маңыздылығы шартсызбен салыстырғанда болуы тиіс:

A. жоғары

B.. айырмашылығы жоқ

C. төмен

7. Павлов бойынша салмақты типті сипаттаңыз,

1. Әлсіз, жылжымылы, тепе-тең емес

2. Күшті, баяу жылжымалы, тепе-тең

3. Күшті, жылжымалы, тепе-тең

4. Әлсіз, жылжымалы, тепе-тең

5. Әлсіз, өте жылжымалы, тепе-тең емес

8.Павлов бойынша қағылез типті сипаттаңыз,

1. Әлсіз, жылжымылы, тепе-тең

2. Күшті, баяу жылжымалы, тепе-тең

3. Күшті, жылжымалы, тепе-тең

4. Әлсіз, жылжымалы, тепе-тең

5. Әлсіз, өте жылжымалы, тепе-тең емес

9. Гиппократың жіктеуі бойынша сангвиник И.П.Павлов бойынша қандай типіне сәйкес келеді.

1. Салмақты

2. Ұстамсыз

3. Әлсіз

4. Көркемпаз

5. Қағылез, ширақ

10. Гиппократың жіктеуі бойынша флегматик И.П.Павлов бойынша қандай типіне сәйкес келеді

1. Салмақты

2. Ұстамсыз

3. Әлсіз

4. Көркемпаз

5. Қағылез, ширақ

11.Гиппократың жіктеуі бойынша холерик И.П.Павлов бойынша қандай типіне сәйкес келеді

1. Салмақты

2. Ұстамсыз

3. Әлсіз

4. Көркемпаз

5. Қағылез, ширақ

12.Гиппократың жіктеуі бойынша меланхолик И.П.Павлов бойынша қандай типіне сәйкес келеді

1. Салмақты

2. Ұстамсыз

3. Әлсіз

4. Көркемпаз

5. Қағылез, ширақ

Тақырып №10: Тыныс алу, асқорыту, зат және энергия алмасу, жылу реттелуі, сыртқа шығару, талдағыштар және жоғарғы жүйке іс-әрекеті физиологиясынан аралық бақылау.

Оқыту мақсаты:

1-Студенттерде тақырып бойынша теориялық және практикалық білімдерін бақылау

2-Коммуникативтік дағдыларды бақылау

3-Құқықтық құзіреттілік дағдысын бақылау

Оқыту міндеттері:

1.Студенттерде тақырып бойынша теориялық және практикалық білімдерін бағалау

2.Коммуникативтік дағдыларды бағалау

3.Құқықтық құзіреттілік дағдысын бағалау

Өткізу түрі: Аралық бақылау

Студенттің білімін бағалау:

«ҚазҰМУ студенттерінің құзіреттілік деңгейін бағалау ережесіне» сәйкес, МАКО и НСРМО Орталығының ұсынысымен тәжірибелік сабақтар бағаланады

1. «Білімі» құзіреттілігі – ауызшажәне жазбаша сұрақ-жауаптар, тестілеу (сұрақтар мен тестілер тізімі төменде)

2. «Тәжірибелік дағдылар» құзіреттілігі- студенттерде

« Қарын сөлінің ферменттік қасиеттерін зерттеу» және «Тағам рационын құру принциптері» «Көру өткірлігін анықтау», «Эстезиометрия» және « Шартты қарашық рефлексін тудыру » дағдылары бойынша білімдерін бағалау

Бақылау сұрақтары: