- •Студенттің пәндік
- •Алматы 2008
- •1.2 Пән туралы мәліметтер
- •1.3 Пререквизиттер
- •1.4 Постреквизиттер
- •1.5 Пәннің мақсаттары мен міндеттері
- •1.6 Тапсырмалардың тізімі мен түрлері және орындау графигі
- •1.7 Әдебиеттер тізімі
- •1.8 Білімді бақылау және бағалау
- •Модульдер мен аттесттация бойынша бақылау жүргізуге арналған сұрақтар тізімі
- •1 Модуль
- •Қосымша әдебиеттер
- •2 Модуль
- •Аралық аттестацияны жүргізу үшін сұрақтар тізімі
- •1.9 Курстың саясаты мен процедурасы
- •2 Негізгі таратылатын материалдар мазмұны
- •2.1 Курстың тақырыптық жоспары
- •2.2 Дәріс сабақтарының қысқартылған жазбалары
- •1.1 Сурет – Тоқпақтардың классификациясы
- •1.2 Сурет – Тоқпақтардың сұлбалары.
- •1.3 Сурет – Соғумен деформациялаудың пәк массалар қатынасына тәуелділігі
- •2.1 Сурет– Бу–ауа тоқпағының жұмыс режимдерінің схемасы.
- •2.2 Сурет – Бу–ауалы соққыш тоқпақ
- •2.3 Сурет – Бу–ауалы қалыптау тоқпағы
- •3.1 Сурет – Бу–ауалы тоқпақтардың энергия тасушының таратқыш механизмінің сұлбасы: а – соғу; б – қалыптау
- •1, 4, 5, 6 – Төмендегі тоқпақтама; 2,3 – жоғарыдағы тоқпақтама
- •3.2 Сурет – Бірізділік соққылар кезіндегі реттығын төлкесіндегі реттығынның орналасу сұлбасы
- •4.1 Сурет. – Жоғарғы бу үшін теориялық индикатор диаграммасы
- •4.2 Сурет – автоматты бірізділік жүрістер циклында болжау индикатор диаграммалары
- •5.1 Сурет – Болжамды индикаторлы диаграмма
- •6.2 Сурет. – Эксцентрикті соққы сұлбасы
- •6.3 Сурет – төс құйылмалары
- •6.4 Сурет – соташықтарды бекіту сұлбасы
- •6.5 Сурет – Тоқпақ соташығы
- •6.6 Сурет – Поршень тығыздағышы
- •7.1 Сурет – Тіректін бойлық (а) және (б) көлденең қималары
- •7.2 Сурет – Тоқпақтама ойығы
- •7.3 Сурет – Бағыттаушылар
- •7.4 Сурет – Тоқпақ цилиндрі
- •8.1 Сурет – Екі горизонталды кранды екі цилиндрлі жетекті пневматикалық тоқпақтар
- •8.3 Сурет – Жұмысшы және компрессорлы поршендердің қозғалыс сұлбасы
- •8.4 Сурет – Тоқпақтардың кранды ауатаратқышының сұлбасы (крандар қималарын жою)
- •9.1 Сурет – Гидравликалық баспақ
- •10.1 Сурет – Сулы сорапты–аккумуляторсыз жетекті баспақты қондыру сұлбасы.
- •10.2 Сурет – Қарапайым әсерлі тығынжиынды сораптың сұлбасы.
- •10.3 Сурет – Үштығынжылды ұзынабойлық бойлық сорап.
- •11.1 Сурет – Фланецке тірелетін цилиндрлер (а), цилиндр түіні және оның жоғарғы мандайшаға бекітілуі (б).
- •11.2 Сурет – Тығынжылдардың қымтағышы:
- •11.3 Сурет – Маңдайшалар
- •11.4 Сурет – Жылжымалы мандайшаларға тығынжылдарды бекіту варианттары
- •12.1 Сурет. Қозғалмалы көлдененнің жүруі кезіндегі деформацияланатын күштің графигі.
- •14.1 Сурет – деформациялау пәк күшке тәуелділігі
- •14.3 Сурет – бұранданың көтерілу бұрышы
- •15.1 Сурет – Екі дискілі үйкелісті бұрама баспақ
- •2.3 Тәжірибелік (семинар) сабақтардың жоспары
- •2.4 Студенттердің өзіндік жұмысы аясында сабақтың жоспары (сөж)
- •2.5 Студенттердің оқытушымен өзіндік жұмысы аясында сабақтың жоспары (соөж)
- •Тема 15: Үйклісті бұрама баспақты есептеудің бірізділігі.
- •2.6 Өзіндік бақылауға тестік сұрақтар
- •Тест сұрақтарының дұрыс жауабының
- •2.7 Өткен курстар бойынша емтихан сұрақтарының тізімі.
- •Глоссарий
- •050712 «Машина жасау» мамандығына арналған
- •«Тоқпақтар мен баспақтар»
- •Пәні бойынша
- •Студенттің пәндік
11.2 Сурет – Тығынжылдардың қымтағышы:
Көп қатарлы шыршатісті резенке маталы қымтағыштың жинақталған түрі 29,б суретте көрсетілген.
Тығыздағыштың сақина саны тығынжыл диаметіріне, жұмыстық сұйықтық диаметіріне байланысты болады.
МЕСТ бойынша тыңдайды. Созымтал тығыздығыштарды қолданған кезде үйкеліс күшін мына формуламен есептейді:
(11.17)
мұндағы: f–үйкеліс коэффиценті (00,5 шырша тісті тығыздағыш үшін; 0,20–тығыздаудың басқа да типтері үшін); D–тығынжыл диаметрі; см; в–қымтау биіктігі; см; р–сұйықтық қысымы, МПа. 0,15–қамту биіктігі бойынша қысымның төмендеуін ескеретін коэффициент.
Мандайшалар. Төменгі маңдайшалардың құрылымы қорап типті болып келеді ішкі қатандық қабырғалары бар. Олардын биіктігі әдетте бағана биіктігінін 205–3,5 диаметрін құрайды. Төменгі маңдайшаны ірге тасқа консолды бөліктермен немесе сомын мен бағана жиегінін астына башмактар көмегімен орнатады.
Номиналды күші 40 МН асатын баспақтарда төменгі мандайшаларды құрамағып орындап бұрандамалармен бекітеді. Төменгі маңдайшаны жасау үшін материал ретінде болат құюды қолданады σв = 450 ч550 МПа. Құйманың қалыңдатылған жерлерінде үнемі термиялық кернеулер пайда болады, олар жұмыстық жүктелуден қауіпті болып келуі мүмкүн. Соған байланысты құюдың сызбасы құюды жүргізетін адамдармен бірлесіп жобаланады.
Соңғы кездерде пісіріліп жасалған маңдайшалар көп қолданылуда, олардың беріктігі дәл сондай бірақ жасалу циклының ұзақтығы аз және массасы кіші болып келеді. Екі тіректі арқалықтар сияқты мандайшаларды июге есептейді. Бірақ мандайшалардың пішін күрделігіне байланысты есептеу жуықтау болып келеді. Болатты құю үшін меншікті кернеу 45–60 МПа құрайды. Төменгі мандайшаларда үстел бағыттаушыларын, іргетасқа бекіту үшін табандар, бағаналарға тетіктер мен құймаларды бекіту үшін тесіктер мен құйылмаларды қарастырады. Жоғарғы мандайшаларға жұмыстық цилиндрлерді бекітеді. 11.3 а суретте күш 30 МН соғу баспағының жоғарғы маңдайшасы көрсетілген. Оның құрылымының негізі болып цилиндрлер мен бағаналарға арналған құбырлы ұялар болып табылады. Ұялар қабырғалар мен жалғанады да пішіні тіктөртбұрышты тұтас тетік алынады.
Жоғарғы маңдайшаларды құю немесе пісіру арқылы орындайды; оларды жасау материалы ретінде болат құюды немесе беріктік шегі 450 МПа төмен болмайтын қалың қаңылтырлы болатты қолданады. Жоғарғы мандайшаның биіктігі ұзына бойына бірдей болуы мүмкін. Подколенных ұяларда жоғарғы маңдайшаның биіктігі әдетте бағана диаметрінің 2,5—3,5 құрайды. Үлкен күшті баспақтардың жоғарғы маңдайшасын құрамағылып орындайды. Жұмыстық сұйықтық қысымы 20 МПа дейін болған кезде жоғарғы маңдайшаны кейде жұмыстық цилиндрмен бірге құяды. Жоғарғы мандайшаны екі тіректі арақашықтықтың есебі сияқты есептейді, мұнда тіректер арақашықтығы ретінде баспақтың фронты бойынша бағаналар осі аралығы алынады. Болатты құюда мүмкіндік кернеу 50–70МПа құрайды.
а – жоғарғы; б – қозғалатын, қабырғаларымен;
11.3 Сурет – Маңдайшалар
Гидравликалық баспақтардың жоғарғы маңдайшалары жоғарғы жұмыстық құралды бекітуге және жұмыстық тығынжылдардағы күшті деформацияланатын соғылмаға беруге арналған (11.4 б сурет). Оларды тұтас, құрама, құйылған және пісірілген болып жасалынады. Оларды жасау материалы ретінде болат құйманы немесе σв=450 МПа кем болмайтын болат қаңылтырды пайдаланады.
