18.Тантал және ниобидің шикізат көздері.

Жер қабатындағы мөлшері :Nb-1*10^-3% ,Ta 2*10^-4 %.Шамамен 100 минерал құрамына кіреді.Өндірістік маңызды минералдары:

1.Танталит-калумбит (Fe,Mn)(Ta,Nb)O₃)₂.

Егер құрамында Nb көп болса колумбит,ал Та көп болса танталит д.а.Ірі кен көздері:Австралия,Канада,Бразилия,Нигерия,Зайр.

2.Пирохлор (Na,Ca)₂ ,(Nb,Ti)₂,O₆ (F,OH)

3. Лопарит (Na,Ca,Се)₂,,(Nb,Ti)₂,O₆

Кендері кедей,басқа Ме бірге қосымша алынады.Байыту жолдары гравитациялық,соңынан электромагниттік немесе флотациялық әдіспен өңдейді.

Танталит-колумбиттерді өңдеу (сілтілермен және балқытқыш қышқылымен ыдырату).

1.Сілтілермен бірге балқыту.

2.Н F-мен ыдырату (балқытқыш қышқыл)

1)NaOH –пен бірге балқыту

A)Fe(TaO₃)₂+6NaOH= 2Na₃TaO₄+FeO+3H₂O

Mn (TaO₃)₂+6NaOH =2Na₃TaO₄ + MnO+3H₂O

Fe(NbO₃)₂+6NaOH=2Na₃NbO₄+FeO+3H₂O

Балқытуды 750-800⁰С темір тигельде жүргізеді, NaOH –ң артық мөлшері стихиометриялық шамадан 6 есе көп.Балқыманы сумен ерітінділейді,орта тұздар ыдырап қиын еритін политанталаттармен полиниобаттар түзіледі.

Танталит-колумбит

NaOH сілтімен бірге балқыту

Балқыма (орта тұздар)

H₂O Ерітінділеу,гидролиз

Тұнба (политантолат,полиниобат, ерітінді

N a₂TiO₃,Fe₂O₃,Mn₃O₄)

Тұнбаны ыдырату HCl(20%)

е рітінді (FeCl₃,MnCl₂) тұнба(Ta₂O₅*nH₂O,Nb₂O₅*nH₂O)

бөлу

Na,Ta алу

Б)КОН-пен бірге балқыту

Танталит-колумбит

КOH сілтімен бірге балқыту

Балқыма (мето тұздар)

Ерітінділеу,гидролиз

Тұнба Fe₂O₃,Mn₃O₄,Na₂TiO₃ ерітінді (политанталит,полиниобат)

КAlO₂,K₂SiO₃

NaCl Ta,Nb тұнбаға түсіру

Ерітінді KAlO₂,K₂SiO₃, тұнба,политанталит,полиниобат

НCl ыдырату

Ерітінді

Бөлу Ta,Nb алу

NaOH-пен балқытудың кемшіліктері:сілтінің үлкен шығыны,тигельдердің тозуы,сілтілік балқымалармен жұмыс істеудің қиыншылығы.Сілтілердің аэрозоль түзуі.

2)Балқытқыш қышқылмен ыдырату.Қазіргі кезде кеңінен қолд.әдіс.60-70% HF,болат аппаратурада қыздыра отырып жүргізеді.

Ерітіндіге нег. Ме бірге қоспа Ме өтеді.

HF –мен ыдырату.

Танталит-колумбит

HF ыдырату-еріту

пульпа

Сұйылту-сүзу H₂O

Ерімейтін тұнба ерітінді

э кстракциясы

Э кстракт

Бөлу Nb,Ta алу

Тех-қ ерекшеліктері:

1Қысқа схема

2Құрамы бойынша күрделі ерітінді алынады

3Буланып ұшады,жақсы желдету жүйесі қажет.

Бұл әдістердің салыстырмалы сипаттамасы.