- •2.Перыядыз.
- •3. Крыніцы і гісторыяграфія гісторыі дзяржавы і права Беларусі. Асноўныя этапы станаўлення і развіцця.
- •4.Канцэпцыи паходжан дзяржаунасци.
- •9.Асноўныя канцэпцыі паходжання вкл
- •13. Характырыстыка прававога становішча феадальна залежных сялян на тэр Беларусі ў 14 – 16 стст.
- •14. Прававое становішча саслоўя мяшчан у вКл у 14-16 ст.
- •17.Мясцовыя ограны дзярж. Киравання вкл у 14-16 ст.
- •19Органы улады у гарадах з Магдэбурским правам
- •25. Асноўныя этапы развіцця правоавой сістэму вкл 14-16 ст.
- •23. Утварэнне вкл. Адміністацыйна-тэрытарыяльнае ўладкаванне (2 пал. 13-пачатак 15 ст)
- •26. Крэўская унія
- •27. Дзяржаўна-прававая ацэнка гарадзельскіх (1413 г) прывілеяў.
- •30. . Абласныя и валасныя прывилеи .
- •32. 26. Судеб. Казимира.
- •33. . Статут вкл 1529.
- •34. Статут вкл 1566: агульная хар-ка
- •35. Статут 1588
- •37. Цывільнае права у Статутах
- •38. Шлюбна-сямейнае права ў Статутах вкл
- •39. Крымінальнае права Статутах Вялікага княства Літоўскага 1529, 1566 і 1588 гадоў. Характарыстыка асноўных інстытутаў
- •40. Злачынства і пакаранне па Статуту вкл 1588г..
- •41. Судовая рэформа 1529-1588гг.
- •42. Працэсуальнае права вкл
- •44. Мясцовыя судовыя органы ў 16ст
- •45. Копны суд
- •47. Дзяржаўны лад вкл у складзе рп
- •48. Генрыкаўскія артыкулы. Пакт канвента
- •50. Рэформы патрыятычнай партыі ў 60-70-е г.Г. 18ст.
- •53. Гіст-прав. Ацэнка 3ох падзелау рп.
- •66. .Канст.Ссрб 1919г.
- •68. Другое абвяшчэнне ссрб.Дэклар.Аб абяуленни незал.Ссрб.
- •70. Рыжски дагавор 1921г.(гисторыя закл.И правая ацэнка)
- •71. Дзяржауна-пр.Адносины бсср и рсфср(1919-1923).
- •72. Агульная хар-ка развицця права бсср у 20-яг.
- •73. Грамадзянскі кодакс Бсср 1923. Гісторыя распрацоўкі і агульная характарыстыка
- •74. Распрацоука,прыняцце и асноуныя рысы канст.Бсср 1927г.
- •76. Судовы лад у бсср у 20-я.Гады.
- •77. Канстытуцыя бсср 1937г.Змены ў структуры і кампетэнцыі органаў дзяржаўнай улады.
- •78. Парушэнне законнасці на Беларусі у к.20-50гг.
- •79. Пачат.2сусв.Вайны.
- •80. Надзвычайныя савецкія органы кіравання у перыяд вов.
- •81. Выш органы дзярж улады і кіравання бсср у гады вялікай айчыннай вайны
- •82. Змены у закан.Бсср у ваенны перыяд.
- •83. Змены у мижнар дзейн бсср пасля Вял Айч.Вайны.
- •84. Канстытуцыя бсср 1978 г.
- •85. Асноун. Папрамкі у разв права у 60-80 гг.
- •87. Крым.І крым-працэс.Закан-ва. Крым кодэкс 1960г.
- •89. Рэфарм. І дэмакр. Грамадскіх адносін у ссср і бсср.Змены у Канст бсср 1978г.
- •91. Распад ссср. Утварэнне снд.
- •92. Заканадаўчае афармленне дзяржаўнай незалежнасці беларуская дзяржавы пасля жнівеньскіх падзей 91 г.
- •93. Канст рб 1994г (прыч распрацоўкі, гістор абмеркавання і прыняцця. Агульная хар-ка).
- •94. Змян и дап да канст, прын рэсп рэф 24 листап 1996 и 17 кастрычн 2004.
- •95. Падрыхтоўка і прыняцце галіновых кодэксаў Рэспублікі Беларусь.
44. Мясцовыя судовыя органы ў 16ст
Сярод мясцовых судоў найбольш старадаўнім быў зам-кавы суд. Ён з’яўляўся агульнасаслоўным. Яму былі пад-судны крымінальныя справы аб найбольш цяжкіх зла-чынствах толькі тых асоб, якія былі затрыманы на мес-цы злачынства ці злоўлены на працягу 24 гадзін з мо-манту яго здзяйснення.Ён мог дзейнічаць у 2 саставах: вышэйшым(як 1 і 2 інстанцыі)і ніжэйшыя(толькі у якасці 1 інстанцыі). У склад вышэйшага замкавага суда ўваходзілі ваявода ці стараста, прадстаўнікі мясцовых феадалаў, а ў Полацку – і мяшчан. Ніжэйшы замкавы суд складаўся з памешчыкаў, ваяводы або старасты, суддзі і пісара. Суд пачаў аддзяляцца ад адміністрацыі. Калі вышэйшы зам-кавы суд атрымліваў скаргу на пастанову вышэйшага су-да, ён павінен быў разгледзець яе не пазней чым праз 4 тыдні. Апеляцыя на рашэнні вышэйшага замкавага суда падаваліся ў Галоўны суд. Справаводства вёў пісар; да-стаўка і выкананне рашэнняў суда ажыццяўляліся павя-товымі вознымі і судовым прыставам.Пры судзе нёс слу-жбу кат, была турма. Важнай функцыяй суда было выка-нанне прыгавораў і рашэнняў іншых судоў. У кампетэн-цыю суда ўваходзілі і некаторыя адміністрацыйныя функ-цыі. выконваў і фіксаваў у актавых кнігах некаторыя на-тарыяльныя дзеянні: рабіў копіі дакументаў, афармляў завяшчанні і інш. Найбольш тыповым, аддзеленым ад адміністрацыі саслоўным судом для шляхты быў земскі павятовы суд. У асноўным ён разглядаў грамадзянскія іс-кі і крымінальныя справы па абвінавачанні шляхты.Ён выконваў таксама функцыі натарыята, запісваў скаргі на незаконныя дзеянні службовых асоб павета.У састаў земскага суда ўваходзілі суддзя,падсудак і пісар, якія вы-біраліся на з’ездзе з павятовай шляхты.Суддзі прызнача-ліся пажыццёва і ніхто, нават вялікі князь, не мог вызва-ліць іх ад абавязкаў.Ім таксама забаранялася сумяшчаць сваю працу з іншай службай. Кожны,хто быў на судзе,мог сказаць тое,што ведаў па разглядаемай справе,выказаць свой погляд на яе.Другім судом, што быў аддзелены ад органаў дзяржаўнага кіравання, стаў падкаморскі суд, створаны ў 1566г. Ён разглядаў зямельныя і межавыя спрэчкі феадалаў, што раней уваходзілі ў кампетэнцыю гаспадарскага суда. справы ў падкаморскім судзе выра-шаў суддзя-падкаморый з удзелам зацікаўленых бакоў. Разгляд справы адбываўся на месцы спрэчных межаў. Рашэнне суда падлягала неадкладнаму выкананню, але магло быць абскарджана ў вялікакняжацкі суд ці трыбу-нал ВКЛ. Іскі аб праве землеўладання разглядаліся зем-скім ці камісарскім судом. На новых прынцыпах выбар-насці і ўдзелу прадстаўнікоў гарадскога насельніцтва ствараліся войтаўска-лаўніцкія і бурмісцерскія суды, якія дзейнічалі ў гарадах,што мелі магдэбургскае права.Ім былі падсудныя крымінальныя і грамадзянскія справы гараджан. Войтаўска-лаўніцкі суд складаўся з войта, які старшынстваваў на пасяджэннях, яго намесніка (ланд-войта) і лаўнікаў(засядацеляў), якія выбіраліся мяшча-намі. Незначныя правапарушэнні і спрэчкі мяшчан раз-глядалі гарадскія бурмістры, якія прызначаліся войтам ці выбіраліся мяшчанамі. Каптуровы суд, які дзейнічаў у пе-рыяд бескаралеўя, быў надзвычайным, часовым судом, які разглядаў справы феадалаў. У склад суда уваходзілі ваявода ці павятовы стараста або іх намеснік,суддзя і пі-сар замкавага суда,падкаморый,а таксама суддзя, падсу-дак і пісар земскага суда. Каптуровы суд разглядаў кры-мінальныя справы аб забойствах, разбоях, падпалах, на-падах на маёнткі, фальсіфікацыі маёмасных правоў, цы-вільныя справы магнатаў, шляхты манастыроў. Пастано-вы каптуровага суда апеляцыі не падлягалі. Ён разгля-даў галоўным чынам справы простых людзей:сялян, вольных пасяленцаў, мяшчан гарадоў, якія не карыста-ліся магдэбургскім правам. Збіраўся суд у пэўных мес-цах, якія называліся капавішчамі. Судаводства мела 2 формы: звычайную і гвалтоўную. Звычайная капа збіра-лася па ініцыятыве зацікаўленых асоб. У асноўным на ёй разглядаліся цывільныя справы,а таксам межавыя спрэ-чкі, дробныя крадзяжы, сваркі і інш. Суддзямі маглі быць усе жыхары мясцовасці.Пастанова суда абскарджанню не падлягала.Гвалтоўная капа збіралася для разгляду забойстваў, падпалаў, нападаў. Пакрыўджаны чалавек “падымаў гвалт”, і ўсе дарослыя, хто чуў, павінны былі бегчы на месца здарэння, дзе і адбываўся суд. Калі зла-чынцу ўдавалася ўцячы,то ўся капа ішла па “гарачым следзе” і ў выпадку затрымання ў межах воласці(горада) выносіла прыгавор Калі злачынец уцякаў у суседнюю во-ласць, капа спынялася на мяжы і перадавала “гарачы след” суседзям. Дзейнасць судоў не распаўсюджвалася на феадальна-залежных сялян,іх звычайна судзілі ўла-дальнікі.
