- •2.Перыядыз.
- •3. Крыніцы і гісторыяграфія гісторыі дзяржавы і права Беларусі. Асноўныя этапы станаўлення і развіцця.
- •4.Канцэпцыи паходжан дзяржаунасци.
- •9.Асноўныя канцэпцыі паходжання вкл
- •13. Характырыстыка прававога становішча феадальна залежных сялян на тэр Беларусі ў 14 – 16 стст.
- •14. Прававое становішча саслоўя мяшчан у вКл у 14-16 ст.
- •17.Мясцовыя ограны дзярж. Киравання вкл у 14-16 ст.
- •19Органы улады у гарадах з Магдэбурским правам
- •25. Асноўныя этапы развіцця правоавой сістэму вкл 14-16 ст.
- •23. Утварэнне вкл. Адміністацыйна-тэрытарыяльнае ўладкаванне (2 пал. 13-пачатак 15 ст)
- •26. Крэўская унія
- •27. Дзяржаўна-прававая ацэнка гарадзельскіх (1413 г) прывілеяў.
- •30. . Абласныя и валасныя прывилеи .
- •32. 26. Судеб. Казимира.
- •33. . Статут вкл 1529.
- •34. Статут вкл 1566: агульная хар-ка
- •35. Статут 1588
- •37. Цывільнае права у Статутах
- •38. Шлюбна-сямейнае права ў Статутах вкл
- •39. Крымінальнае права Статутах Вялікага княства Літоўскага 1529, 1566 і 1588 гадоў. Характарыстыка асноўных інстытутаў
- •40. Злачынства і пакаранне па Статуту вкл 1588г..
- •41. Судовая рэформа 1529-1588гг.
- •42. Працэсуальнае права вкл
- •44. Мясцовыя судовыя органы ў 16ст
- •45. Копны суд
- •47. Дзяржаўны лад вкл у складзе рп
- •48. Генрыкаўскія артыкулы. Пакт канвента
- •50. Рэформы патрыятычнай партыі ў 60-70-е г.Г. 18ст.
- •53. Гіст-прав. Ацэнка 3ох падзелау рп.
- •66. .Канст.Ссрб 1919г.
- •68. Другое абвяшчэнне ссрб.Дэклар.Аб абяуленни незал.Ссрб.
- •70. Рыжски дагавор 1921г.(гисторыя закл.И правая ацэнка)
- •71. Дзяржауна-пр.Адносины бсср и рсфср(1919-1923).
- •72. Агульная хар-ка развицця права бсср у 20-яг.
- •73. Грамадзянскі кодакс Бсср 1923. Гісторыя распрацоўкі і агульная характарыстыка
- •74. Распрацоука,прыняцце и асноуныя рысы канст.Бсср 1927г.
- •76. Судовы лад у бсср у 20-я.Гады.
- •77. Канстытуцыя бсср 1937г.Змены ў структуры і кампетэнцыі органаў дзяржаўнай улады.
- •78. Парушэнне законнасці на Беларусі у к.20-50гг.
- •79. Пачат.2сусв.Вайны.
- •80. Надзвычайныя савецкія органы кіравання у перыяд вов.
- •81. Выш органы дзярж улады і кіравання бсср у гады вялікай айчыннай вайны
- •82. Змены у закан.Бсср у ваенны перыяд.
- •83. Змены у мижнар дзейн бсср пасля Вял Айч.Вайны.
- •84. Канстытуцыя бсср 1978 г.
- •85. Асноун. Папрамкі у разв права у 60-80 гг.
- •87. Крым.І крым-працэс.Закан-ва. Крым кодэкс 1960г.
- •89. Рэфарм. І дэмакр. Грамадскіх адносін у ссср і бсср.Змены у Канст бсср 1978г.
- •91. Распад ссср. Утварэнне снд.
- •92. Заканадаўчае афармленне дзяржаўнай незалежнасці беларуская дзяржавы пасля жнівеньскіх падзей 91 г.
- •93. Канст рб 1994г (прыч распрацоўкі, гістор абмеркавання і прыняцця. Агульная хар-ка).
- •94. Змян и дап да канст, прын рэсп рэф 24 листап 1996 и 17 кастрычн 2004.
- •95. Падрыхтоўка і прыняцце галіновых кодэксаў Рэспублікі Беларусь.
17.Мясцовыя ограны дзярж. Киравання вкл у 14-16 ст.
Мясцовыя органы улады и киравання на дзяржауных землях будавалися у адпаведнасци з их администрацыйна-тэрыт падзелам.
Саслоуна-прадстауничыми органами мясцовай улады были павятовыя и ваяводския соймики. У их удзельничали усе землеуласники павета ци ваяводства.
Мясцовыя органы улады мели шырокия паунамоцтвы и мала залежыли ад цэнтральных органау.
У ваяводстве прадстауником вышэйшай улады быу ваявода. Ён узначальвау администрацыйныя, гаспадарчыя, ваенныя и у значнай ступени судовыя органы. Ваявода – буйны феадал з уражэнцау ВКЛ – пажыццева прызначауся вяликим князем и радай. Ближэйшым памочникам ваяводы быу кашталян, яки узначальвау войска галоунага замка и апалчэнне.
Ключник адказвау за спагнанне падаткау и чыншу, гарадничы, быу камендантам замка, лоучы и лясничы наглядали за лясными и паляуничыми угодзями.
Кирауником администрацыи у павеце быу стараста, прызначауся вяликим князем и Радай з лику буйных феадалау. Намесникам быу падстараста. Паунамоцтвы старасты были близкия да паунамоцтвау ваяводы, у тым лику у галине правасуддзя. Памочникам старасты па ваенных справах быу павятовы маршалак, яки камандавау павятовым апалчэннем шляхты, старшынствавау на пасяджэннях павятовага соймика.
У воласци были дзяржауцы – кирауники дзяржауных и вяликакняжацких маенкау. Да 15 ст. яны называлися цивунами. Яны мели права вяршыць суд над усеми простыми людзьми, якия жыли на падначаленай им тэрыторыи. Як ваяводы и старасты, дзяржауцы несли
18.Систэмная рэформа дзяр ладу ВКЛ у с 16 ст.Виленски Прывилей 1563г18. Сістэмная рэформа дзяржаўнага ладу ВКЛ у сярэдзіне XVI стагоддзя. Віленскі прывілей 1563 г., Бельскі прывілей 1564 г., Віленскі прывілей 1565 г.
В межах систэмнай рэформы быу прынят шэраг законау, якия змянили грамадска-палитычную систэму ВКЛ.
Валачная рэформа 1557г. (аграрная) мела на мэце перабудову сельская гаспадарки, разбурэнне сельскай абшчыны.
Соймавая рэформа 1565г. Сутнасць: у систэму мясцовага киравання были уведзяны саслоуна-прадстауничыя органы на месцах.(соймы малыя, соймы павятовыя, зъезды павятовыя). Фуекцыя сойма: наладкаванне сельскай гаспадарки, вырашэнне усех пытанняу мясцовага жыцця.
Судовая рэформа 1564г. – Бельски прывилей.
1565г. – тэрытарыальна – админ.рэформа, дзяржава была падзеоена на ваяводствы, паветы, уезды, воласци. Да рэформы дзейнасць урада рэгулявалася звычаёвым правам..
Асноуныя нарматыуныя акты:
Бельски прывилей 1564г.
Виленски прывилей 1565г.
Виленски прывилей – аб мясцовай систэме киравання. Дзяржава падзялялася на ваяводствы и паветы. Главы ваяводствау и паветау, и их намесники прызначалися вяликим князем.Ваяводства узначальвау ваявода, з вельми шырокими функцыями. Намесник ваяводы – кашталян – абарона ваяводства, узначальвау ваяводскае паспалитае рушэнне. Паветы узначальвау стараст(функцыи як и у ваяводы), намесники – падстараста и павятовы маршалак. Новы орган мясцовага киравання – шляхецкия павятовыя соймики(калегиальны орган – усе павятовыя шляхцецы), для абрання паслоу на вольны агульнадзяржауны сойм и вырашэння звычайнных спрау.
Выник: прывялем уваходзили у 2ух узроуневую систэму мясцовага киравання:
Дзяржаунае кираванне.
Систэмы мясцовага шляхецкого самакиравання, увасобленная у дзейнасци павятовага шляхецкага соймика.
Бельски прывилей 1564г. Много новых положений вносил Бельский привилей 1564 г. В нем объявлялось об отделении некоторых судебных органов от администрации, выборность сословных судов, равенство шляхты перед судом и законом. Все эти положения были взяты из проекта нового Статута, который вступил в силу в 1566 г.
Виленски Прывилей 1563г: уничтожил все существовавшие до этого времени ограничения для православных. В тексте указывается, что с этого времени всеми правами и привилегиями может пользоваться вся шляхта ВКЛ.. Им были предоставлены равные права избираться в сейм и занимать должности. Привилей в первую очередь был адресован православным. В нём акцентировалось, что православные шляхтичи, как и католики, с нынешнего времени могут занимать все государственные должности.
Таким образом исправлялись статьи Городельского привилея 1413 г., запрещавшие православным занимать высшие должности в государстве. Запрет 1413 г. распространялся на учреждённые тогда должности виленского и трокского воевод и каштелянов. Правда, этот запрет фактически отменяли привилеи 1434 и 1447 гг., а уже в первой половине XVI в. его на практике уже практически не придерживались.