Сілекей безі ауруларын зерттеу әдістері

Сілекей безі ауруларын зерттеу әдістері қиындық туғызбайды, бірақ ісік сипатын клиникалық анықтау жиі мүмкін емес, соған байланысты дифференциальды диагностика, сонымен қатар ауру кезеңін, сілекей безінің функциясының бұзылу дәрежесін, және морфологиялық өзгерістерін анықтау үшін қосымша аспаптық зерттеу әдістерін қолданады. Диагностикалық мақсатта жалпы, жеке және арнайы зерттеу әдісі қолданылады.

Жалпы – бұл сұрастыру, қарау, пальпация, қан, зәр анализі және т.б.

Жеке бұл – бұл нақты патологиялық ауруларды тексеруiнде қолданатын әдiс болып табылады (асқазан, өкпе ауруыжәне т.б.).

Арнайы әдiстер ерекше дәрiгерлiк дағдыларын және арнайы аппаратураны қажет етеді, бұл әдісті диагнозды нақтылау мақсатында қосымша мәліменттерді қажет еткенде және берілген ауруды дұрыстауға не теріске шығаруға қолданады.

- шығарғыш өзектерін зондтау;

- сілекей безінің рентгенографиясы;

-сереторлық функциясын зерттеу;

- сілекейдің сапалық анализі ( физика-химиялық құрамын зерттеу);

- сілекейдің цитологиялық жұғыныдысын зерттеу;

- сиалография;

- пантомосиалография.

Арнайы зерттеулерге жатады:

- стереорентгенография;

- сиалотомография;

- сиалография тікелей бейненің үлкейтілуімен;

- сілекей безінің контрастық зертеудегі электрорентгенография;

- компьютерная томография;

- радиосиалография;

- сілекй безін сканирлеу;

- сцинтиграфия (радиосиалосцинтиграфия);

- эхосиалография, немесе сілекей безінің ультродыбыстық биолокация;

- сілекей безінің термовизиография (тепловидение);

- диагностикалық пункция;

- пункциялық биопсия

Пластикалық операцияны жоспарлау

Пластикалық операцияны жоспарлау негізгі тәртібі қарапайым және сенімді әдісі болып әрқашан қиындық алдында артықшылықтың болуы. Жоспарлау кезінде ақау немесе деформацияның сипаттамасы мен көлемін жанындағы тіннің жағдайын есепке алу,пластикалық материалды таңдап,операция этапының реттілігін белгілеу керек болады. Операция жоспары алдын ала жасалады. Операция кезінде ғана аса сақтықпен ғана жоспарда көрсетілген көрсеткіштерден ауытқуға болады, өйткені жансыздандыратын тері тінді мен жалған ақаулар тін инфильтрациясына әкеліп, тіндер арасындағы қатынаста бұрын,пластикалық мәселені дұрыс шешуіне кедергі болады. А.А Лимбергтің айтуынша беткейін көзбен көрген ұйғарым ешқандай логикалық басқарусыз болса,пластикалық операцияның қате жасалу көзі болу мүмкін.

Ақауды анамнез жасау оның орналасу мен көлемін (ені,ұзындығы,тереңдігі) анықтаудан басталады. Бір уақытта қызметтік бұзылыстарын анықтайды. Тіннің нағыз жеткіліксіздігін және көздеген зақымдалған ағза формасын анықтайды. А.А Лимберг ұсыныс мақсатында зақымданған дене бөлігін сау бөлшекпен сәйкестендіреді. Авторлар қатары (Н.М Михельсон Ф.М Хитров) жетпей жатқан тін бөлшегін суретке салуды ұсынады, ол жетпеген тін мен қалпына келтіретін ағзаның формасы туралы толық бейне алуға көмектеседі. Ақау көлемі, оның сипаттамасы, жанындағы тін жағдайын анықтау оперативтік көмек көрсетуге және пластикалық материалды таңдауға көмектеседі. Беткей зақымданулар мен ауданы бойынша үлкен емес ақауларда, сондай ақ жанындағы тіннің жақсы жағдайы кезінде жергілікті пластикалық операцияны сәтті, зақымданған тінді кесіп алып тастап және жарақат шетін жақындатып немесе қарама қарсы түрде қиынды ұшбұрышын ығыстырады. Жергілікті тінді қолданып операцияныжоспарлау үшін тіндер қарым қатынасы ешқандай деформацияға немесе көрші мүшелердің ығысуына әкелмеуі керек. Ол үшін тіннің созылғыштығын,бірнеше бағытталған жолдармен саусақпен теріні ұстап алып және тері қарын өлшеу керек(кейде мм). Сондай-ақ жергілікті пластикалық операция кездерінде тиімді тыртық қалуын ескеру қажет. Олар беттің табиғи тері қатпарларында орналасу тиіс. Мұндай тыртықтар аз байқалады. Мысалы ретінде мұрын ерін жүлге аумағының тіндер ара қатынасын алуға болады.

Айналасындағы тіннің патологиялық өзгерісі болған кеуде әр түрі қалыңдықтағы (жұқа тері лоскуттары бүкіл тері қабаттарына таралатын) тері алмастыру қолданылады. Мағыналы түрде тін жоғалтқан да өтпелі ақау болғанда көп жағдайларда тіндерді жеке дене бөлігінен, Филатов бұтақтарын қолданып жылжытуға болады. Филатов бұтақтарын беттің өтпелі ақауларын орын болуда ғана емес жергілікті тінді ішке төсегенде де қолданылады. Жоғарғы және төменгі еріндер мен жақты пластикалық қалпына келтіру сүйектің болмаған жағдайында, рациональды түрде алдын-ала дайындаған протез бойынша жеке ығыстырылады.Мұндай протездер ауыз қуысының мүшелеріне қалыптасуына,дұрыс форма мен көлемге келуіне мүмкіндік береді.

Сабақ тәрізді қиынды ақаудың орналасу көлеміне тәуелді орналасады. Үлкен көлемді ақау кезінде сабақты тері қоры мен шел майы көп жерлерге (бүйір беткей кеуденің,іш) қалыптастырады. Беттің аз ғана ақаулары кезінде сабақты иық,иық бас, мойыннан қалыптастырылуы мүмкін. Бірақ мойыннан алынған сабақты лоскут кезінде көзге көрінетін тыртық қалады, бұл кезде егер әйел кісілер болса кедергі. Филатов сабағын жүргізген кезде түктердің өсуін де есепке алу қажет,ерекше жыныстық жетілуі аяқталмаған кезде ер балаларда. Сонымен мысалы Н.М Михельсон мұндай жағдайда иық пен санның ішкі жақ бетінен сабақты кесіп алуды ұсынады.

Филатов сабақты қиындысын қолдану үшін операцияның жүргізілу этабын жоспарлау қажет,сабақты ақау орнына ауыстыру мен сабақты ақау шетіне біріншілік тігу жерін анықтау.Қажетті хирургиялық жағдай дұрыс құрастырылу керек,әрбір келесі этап тағы бір келесі этапты жалғастыруына дайын болып бүкілін қосқанда алдына қойған мақсатқа жетіп,форманың жақсаруына әкелуі тиіс.Сабақты науқас аз қолданатын қолда алмастырған жөн. Қолдан алмастырылатын сабақ алдын ала шынтақ,иық буындарындағы қозғалғыштығы тексерілу қажет.Әр жүргізілген пластикалық операцияның сәтті аяқталуы жоспардың ойлап табылуы мен дұрыстығына тәуелді.Нақты жоспардың жоқтығы хирургты қиын жағдайға қояды.Пластикалық материалдың артықшылығына қарамай.(Н.М Михельсон