Бұру мехнизмдері жылжымалы крандардың (тұрақтылығы) орнықтылығы.
Бұрылыс механизмдері туралы жалпы мəліметтер.
Бұру механизмдері жүккөтергіш машиналарда жүктерді жəне кранның металлдық құрылма хабарын айналысқа келтіру үшін қызмет етеді. Бұру механизмдерінің басқа механизмдерден принциптілік айырмашылығы бұрылыс кезінде үдемелі қозғалыс массаларының болмау
8.1- сурет. Бұру крандарының схемасы.
а – бұрылмалы колонна; б – бұрылмайтын колоннамен; в – бұрылу щеңберінде; 1 - колонна; 2 – металлды құрылым; 3 – үстіңгі тірек; 4 – төменгі тірек; 5 – көтеру механизмі; 6 -жебе; 7 – орталық цапфа; 8 – тіректік каткалар; 9- бұрылмайтын рама; 10
– қарама-қарсы салмақ.
Кранның бұрылмалы бөліктерінің құрылымына байланысты үш түрге бөлінеді: бұрылмалы колоннамен (8.1.а - сурет), бұрылмайтын колоннамен (8.1.б - сурет) жəне бұрылу щеңберінде ( 8.1 в - сурет).
Бұру механизмдері кранның не бұрылмалы (8.2.а - сурет), не бұрылмайтын (8.2.б -
сурет) бөліктерінде орнатылуы мүмкін. Бірінші жағдайда тісті тəж кранның бұрылмайтын
бөліктерін, екіншіде бұрылмалы бөліктерін бекітеді. Кранның бұрылмалы бөліктерінің айналуы ашық цилиндрлі (8.3.а - сурет) немесе конусты эвольвенттік тісті жұптардың көмегімен жүзеге асырылады. Сонымен бірге жабық тісті берілістерді (8.3.б - сурет).қолданады. Үлкен мөлшерде шынжырлы жай жүрісті берілістерді немесе арқанды тартқыштарды ( 8.3.в - сурет) пайдаланылады. Кранның бұрылмалы бөліктеріне тісті тəж немесе арқан блогын бекітеді. Демек, жұмыс білігінің осі жəне ось.
- сурет. Кранның бұру механизмдерін қондыру сұлбасы.
а – кранның бұрылмалы бөлігі; б – кранның бұрылмайтын бөлігі; 1 – бұру меха- низмі; 2 – тісті тəж; 3 – жетекті тістегіш; 4 – кранның бұру бөлігі;
5 – кранның бұрылмайтын бөліктері.
- сурет. Кранның бұру бөліктеріндегі айналу берілістерінің əдістері.
а – ашық цилиндрлі тісті берілістер; б – жабық тісті берілістер; в – арқанды блок; 1 – кранның бұру бөліктері; 2 – тісті ашық беріліс; 3 - редуктор; 4 – арқанды блок
Кранның айналуы сəйкес келеді. Бұру механизмдерінің жұмыс органдарының элементтеріне тіректі бұру құрылғыларының түйіндері (мойынтірек түйіндері, бұру щеңберлері жəне т.б.) мен бөлшектері жатады.
Осыған орай, кранның бұру бөліктерінің айналу жиілігі 8 об/минуттан аспайды, жай жүрісті қозғалтқыштардың өзінде берілістік қарым-қатынас өте үлкен (U>100) болады. Сондықтан да бұру механизмдерінде иірмекті берілістерді жиі пайдаланылады.
Іске қосу жəне тоқтату барысындағы үлкен динамикалық күштердің салдарынан, көптеген жағдайларда тура анықтау қиынға соғады жəне бұру механизмдеріндегі редуктордың сыну мүмкіндігі үшін сақтандырғыш қондырғыларының болуы міндетті түрде болу керек. Қарапайым механизмдерінде сақтандырғыш қондырғылар кесінді штивтер түрінде орындайды, ал күрделілерде-үйкелісті муфт түрінде болады (шекаралық моменттің
муфты).