16.Электрлі вакуумды приборларды жинайтын пультті конвейерлі оператор-жұмысының энергияға және негізгі тамақтық заттарға тәуліктік қажеттілігін есептеңіз.

1.Интенсивтілігі мен еңбек ауырлығы б/ша барлық ер адамдар үшін 5 топқа,әйелдер үшін 4топқа б/ді:

1)ақыл ой еңбегімен айналысатындар:ғылыми жұмысшылар,студенттер,педагогтар т.б.

2)физикалық күш түспейтін қызмет көрсету жұмыстары, механикаландырған еңбек; конвейр жұмысшылары мед персаналдар ;

3) физк күш түсуді қажет ететін қызмет көрсету жұмыстары; станокшы,жүргізуші,темір жол жүргізушісі,жедел жәрдем көмек көрсету дәрігер;

4) ауыр физ еңбек жұмысшылары; құрылысшы, ауыл шаруашылық және металлургия жұмысшылары;

5)ауыр механикаландырған жұмысшылар; жүк көтеруші, тау жұмыстары, бетоншылар, жер қазушылар;

1 топтағы жұмысшылардың тәуліктік калорияға қажеттілігі ерлерде-2800,әйелдерде-2600.Соның ішінде Б-ерлерде-96г,әйелдерде-82г.

М-ерлерде-90,әйелдерде-77г.

К-ер-382г,әйел-329г

2.Есептегі жұмысшы/ң қабылдайтын негізгі тамақтық заттарға қажеттілігін былай есептейміз

2650----------100%

X(белок)-----14%

х=371 ккал/4,1=90,4г

2650----100

х(май)---30

х=595ккал/9,3=85,5г

2650---------------100

Х(көм)-----------56

х=1484ккал/4,1=361г

2650 ккал - 100% x=2650х14/100꞊371ккал/4,1꞊90,5гр (ақуыз)

х - 14%

2650 ккал - 100% x=2650х30/100꞊795ккал/9,3꞊85,5 (май)

х - 30%

2650 ккал - 100% x=2650х56/100꞊1484ккал/4,1꞊362 (көмірсу)

х - 56%

Есептің берілгенінде жұмысшы/ң жынысы айтылмаған айтылмаған антропометриялық көрсеткіштері б/ша салмағы мен бойы ер адамға тән.Мамандығы б/ша 1 топқа ж/ды. Шыққан нәтижелерді қалыпты жағдаймен салыстырғанда б,м,к мөлшері жеткіліксіз.Сондықтан жұмысшылар рационында б,м,к көбейту к/к. Біздің жұмысшымыз ақыл-ой еңб/мен айналысатындықтан оларда б жетіспесе бас миы қыртыстарында тежелу проц әлсіретеді ж/е қозғыштықты төмендетеді.Ал кей жағдайда невротикалық жағдайдың дамуына әкеледі.Белоктың жақсы мөлшерде қабылдау үшін сүтті ақ нан мен қара құмық ботқасымен,ұн өнімдерін,сүзбе мен не етпен,толыққұнды белоктар жұмыртқаның сары уызында,етте,балықта,сояда,фасольда,картопта,күріште кездеседі.

Май мен көмірсу негізінен энергия көзі болып табылады.

17.Бастапқы мәліметтері:20 жастағы университетте оқитын студент қыздың бойы – 168 см, кеуде клеткасының аумағы – 75 см, салмағы – 58 кг

1.Ақыл ой еңбегіне б/ты энергетикалық құндылығы б/ша I категорияға жатады.

2. 2050 ккал - 100%

х - 14%

2050 ккал - 100%x=2050х30/100꞊615ккал/9,3꞊66,1 (май)

х - 30%

2050 ккал - 100% x=2050х56/100꞊1148ккал/4,1꞊280 (көмірсу)

х - 56%

Есеп б/ша: ақуыз – 72г, май – 84, көмірсу – 417г, ал нормада болу к/к: 70гр (ақуыз), 66,1 (май), 280 (көмірсу). Есепте берілген норма қалыпты жағдайдан артық.

НАК ер ꞊ 66+13,7М+5Р-6,8В

НАК әйел ꞊ 655+9,6М+1,8Р-4,5В

М- дене массасы, Р-бойы, В- жасы

Тамақтану негізінде рационға түзетпе жүргізетін болсақ, біріншіден белок нормадан 2 гр артық, мұны қалыпты деп санауға б/ды. Жалпы белоктың 50% жануартекті болуы тиіс, ж/е осы жануартекті белоктың жартысы сүт белогы болуы тиіс. Екіншіден, май нормадан 18гр артық, сонд/н рациондағы жануартекті майды шектеу қажет. Жалпы барлық майдың ¼ бөлігі сары май, ¼ өсімдік майы, қалғаны тағамдық өнімдер құрамында болатын майлар құрауы тиіс. Үшіншіден көмірсу нормадан 137гр артық болып отыр, сонд/н рациондағы нан, тоқаш, кондитер өнімдерін азайту к/к. Жалпы көмірсудың 15% қант арқылы, 25% көкністер мен жемістер арқылы қамтамасыз етілуі қажет. Ақыл ой еңбегін дене еңбегімен яғни спортпен ұштастыру к/к.